Homepage E-Paper 26/07/2017
Số hóa và thống nhất quản lý hồ sơ sức khỏe người dân: Liệu có khả thi?
Thứ Ba,  28/2/2017, 08:19 (GMT+7)

Số hóa và thống nhất quản lý hồ sơ sức khỏe người dân: Liệu có khả thi?

Hoàng Nhung

Cảnh quá tải thường thấy ở các bệnh viện. Hiện nay, việc lập hồ sơ quản lý sức khỏe người dân để tiến tới số hóa chỉ đang được thử nghiệm ở một số địa phương. Ảnh: Thành Hoa

(TBKTSG) - Hiện nay, việc lập hồ sơ quản lý sức khỏe người dân để tiến tới số hóa đang được thử nghiệm ở một số địa phương như Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ và hy vọng sẽ nhân rộng ra cả nước. Tất cả các thông số liên quan đến sức khỏe của người dân sẽ được tích hợp vào hồ sơ này. Nhiều ý kiến cho rằng việc này giúp loại bớt những thủ tục giấy tờ rườm rà và các bác sĩ sẽ có nhiều thời gian chăm sóc bệnh nhân hơn... Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng một đề án cần phải được khảo sát ý kiến, vạch ra chiến lược và tính khả thi để không tiêu tốn tiền của người dân và xã hội một cách kém hiệu quả.

Đồng bộ hóa cơ sở dữ liệu

Hầu hết người làm trong ngành y tế đều ủng hộ đề án lập hồ sơ quản lý sức khỏe toàn dân, bởi điều này giúp giảm nhẹ cho công tác quản lý nhà nước, quản lý kê toa bác sĩ; ngành y tế dự phòng quản lý được lịch chích ngừa của mọi người; bác sĩ nắm được tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, lịch sử bệnh tật cũng như việc sử dụng thuốc...; sức khỏe người dân được theo sát, được chăm sóc chu đáo hơn...

Bác sĩ Nguyễn Hoài Nam ở khoa Tim mạch Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho rằng việc lập hồ sơ điện tử theo dõi, quản lý sức khỏe cá nhân mang đến những lợi ích rõ ràng. Nó giúp thông tin về hoạt động chăm sóc sức khỏe thống nhất từ tuyến xã phường lên các tuyến bệnh viện quận, huyện, trung ương. Điều này còn giúp đồng bộ hóa cơ sở thông tin giữa các cơ sở khám chữa bệnh cũng như với bảo hiểm y tế. Đây là việc cần phải làm vì nó giúp tăng hiệu quả trong quá trình kiểm soát, chi bảo hiểm cũng như giảm thiểu rủi ro nếu có.

Khi các giấy tờ rườm rà bị loại bỏ, thông tin y khoa được truy vấn và truy xuất một cách tiện lợi, các bác sĩ sẽ có điều kiện thuận lợi xử lý các phác đồ điều trị nhanh hơn. Quy trình giao, nhận kết quả xét nghiệm và kê đơn thuốc điện tử sẽ được tự động hóa với độ chính xác và nhanh gọn hơn... Bên cạnh đó, các tính năng tích hợp cơ sở dữ liệu thuốc (quản lý toa thuốc, danh sách thuốc và hậu cần kho thuốc), kiểm tra triệu chứng lâm sàng, và kiểm tra tương tác thuốc sẽ giúp các bác sĩ kê đơn thuốc đúng loại và đúng liều lượng.

Cần một “nhạc trưởng”

Một cán bộ quản lý trong ngành y tế dự phòng TPHCM, cho biết từ năm 1978, tại Hội nghị ở Alma - Ata (Liên Xô cũ), Tổ chức Y tế thế giới đã kêu gọi tất cả các chính phủ hãy hành động khẩn cấp để bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho người dân, trong đó, Tuyên ngôn Alma - Ata nêu khái niệm chăm sóc sức khỏe ban đầu với tám nguyên tắc được đưa ra. Tại Việt Nam còn thêm hai nguyên tắc nữa là củng cố mạng lưới y tế cơ sở và quản lý sức khỏe các đối tượng ưu tiên, trong đó, từng đối tượng được phân nhóm (người cao tuổi, bệnh mãn tính, tuổi vị thành niên, trẻ em, phụ nữ từ 35 tuổi trở lên...), ai cũng có sổ y bạ quản lý từ cấp y tế cơ sở. Đến năm 1990, Việt Nam đưa ra 10 tiêu chuẩn y tế quốc gia. Lúc đó, cũng đã có sự manh nha ý tưởng quản lý sức khỏe cộng đồng cùng một bộ tiêu chí từ y tế xã. Từ bấy đến nay, không thiếu những thảo luận chiến lược về vấn đề này nhưng nó không được quan tâm ở khía cạnh phát huy vai trò của các trạm y tế mà chủ yếu chỉ dùng tiêu chí để quản lý.

Nay, với việc ngành y tế muốn ứng dụng phần mềm công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ sức khỏe của hơn 90 triệu dân, bắt đầu từ y tế cơ sở, vị này cho rằng về dữ liệu, việc đầu tiên là phải lập hồ sơ thô, sổ sức khỏe, người dân phải được thăm khám định kỳ, được tầm soát bệnh khi có nguy cơ.... Về công nghệ, cần đi từ các phần mềm ứng dụng đơn giản quản lý từng nhóm đối tượng, trên cơ sở đó, hình thành phần mềm chung quản lý hồ sơ sức khỏe của cả nước. Do vậy, đề án này cần phải được xây dựng thành kế hoạch dài hạn và cải thiện từng bước.

Cũng theo vị này, nếu việc thí điểm lập và quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân được thực hiện manh mún, mỗi nơi mỗi kiểu, không thống nhất mô hình và phần mềm chuẩn của quốc gia thì cho dù có 10 năm sau, kết quả cũng không tới đâu. Đây là một đề án quốc gia, Bộ Y tế cần phải có ban chỉ đạo riêng cho chương trình này, một “nhạc trưởng” điều hành, chịu trách nhiệm phối hợp với các ngành có liên quan, như kết hợp Bộ Thông tin và Truyền thông thông tin đến người dân; phối hợp ngành công an để có mã căn cước công dân; Bộ Tài chính phải khảo sát số tiền đầu tư; ngành giáo dục phải quản lý hồ sơ sức khỏe học sinh như thế nào...; tránh việc mỗi nơi vẽ mỗi kiểu rồi trong quá trình thực hiện, nơi này điều chỉnh, nơi kia rút kinh nghiệm và đều cần xin thêm ngân cách, đến một thời gian sau thì... buông bỏ gây lãng phí ngân sách, tiền của của người dân và xã hội.

Nỗi lo tư duy nhiệm kỳ

Trên thực tế, ngành y tế đã từng có những đề án rất lãng phí. Chỉ đơn cử đề án 1816 về cử cán bộ chuyên môn từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới đã được triển khai nhiều năm nay. Chủ trương là đúng nhưng sự thiếu đồng bộ giữa chuyển giao kỹ thuật hiện đại và cơ sở vật chất lạc hậu khiến giới bác sĩ dù nắm được kỹ thuật nhưng không đủ điều kiện thực hành.

Do đó, theo ông Trần Song Hào trong nhóm Hợp tác thúc đẩy phát triển chính sách y tế dựa vào bằng chứng khoa học, đề án quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân qua phần mềm điện tử là phù hợp với thời đại, nhiều nước trên thế giới đã làm. Tuy nhiên, ở Việt Nam, với tư duy nhiệm kỳ, mọi chuyện không dễ. Ông Hào nhắc lại một chuyện trong quá khứ: năm 1990, sau cả một quá trình triển khai, tất cả các hộ dân đều có thẻ khám chữa bệnh hộ gia đình, nhưng rồi tấm thẻ đó chỉ sử dụng được có một lần vì năm sau đó lại có sự thay đổi ý tưởng!

Do vậy, ông Hào cho rằng đối với đề án lập hồ sơ quản lý sức khỏe cá nhân, mục tiêu nhắm đến phải là tính khả thi, tính hiệu quả chứ không phải là nhằm để nhận được sự chấp thuận giải ngân kinh phí. Và khi đã được sự ủng hộ của cấp trung ương, nhiệm vụ của ngành y tế là phải nghiên cứu, thực hiện sao cho có kết quả thực sự, để hết nhiệm kỳ này thì nhiệm kỳ sau có thể tiếp nối dự án chứ không phải hết nhiệm kỳ là hết trách nhiệm.

Xin đừng lặp lại như nhiều dự án trước đây. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.