Homepage E-Paper 27/04/2017
Ít người tham gia BHXH tự nguyện
Thứ Năm,  23/2/2017, 10:08 (GMT+7)

Ít người tham gia BHXH tự nguyện

Thùy Dung

Lao động tự do, lao động khu vực nông thôn tham gia BHXH tự nguyện rất thấp - Ảnh minh họa: Thùy Dung

(TBKTSG Online) – Mặc dù đã có nhiều biện pháp được đưa ra, nhưng tới nay số người tham gia BHXH tự nguyện vẫn rất thấp. Những người tham gia chủ yếu là những người đã tham gia BHXH bắt buộc, rất it lao động tự do tham gia chương trình bảo hiểm này.

Nhiều điểm mới thuận lợi cho lao động

Tại hội nghị về BHXH tự nguyện diễn ra ngày 22-3, ông Trần Hải Nam, Phó vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, cho biết Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (có hiệu lực từ đầu năm 2016) đã mở ra rất nhiều chính sách thuận lợi cho người dân tham gia BHXH tự nguyện.

Theo đó, mức đóng BHXH tự nguyện tối thiểu đã được hạ từ 22% mức lương cơ sở (1.210.000 đồng) xuống còn 22% mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn (700.000 đồng). Tức là, người tham gia BHXH tự nguyện có thể đóng tối thiểu 154.000 đồng/tháng thay vì hơn 266.000 đồng/tháng như trước kia. Giả định, mức chuẩn nghèo không thay đổi, không tính đến yếu tố lạm phát thì sau 20 năm đóng BHXH tự nguyện, một lao động nữ đến 55 tuổi sẽ nhận được lương hưu bằng 60% thu nhập làm căn cứ đóng BHXH.

“Nếu đóng 154.000 đồng/tháng trong vòng 20 năm thì sẽ nhận được lương hưu 420.000 đồng/tháng. Kỳ vọng sống của phụ nữ Việt Nam ở độ tuổi sau 55 là 24,5 năm. Rõ ràng, về mặt tài chính thì tham gia BHXH tự nguyện có lợi”, ông Nam nói, và cho biết thêm người lao động hoàn toàn có thể chọn mức đóng cao hơn để có mức hưởng lương hưu cao hơn, nhưng tối đa không vượt quá 22% của 20 lần mức lương cơ sở.

Ngoài ra, Luật BHXH năm 2014 cho phép người lao động đóng BHXH tự nguyện theo nhiều phương thức. Trường hợp người lao động có một khoản thu nhập lớn mới phát sinh thì có thể đóng BHXH một lần cho nhiều năm về sau như là một khoản tiết kiệm cho tuổi già. Trường hợp người lao động đã hết tuổi lao động nhưng mới có hơn 10 năm đóng BHXH thì có thể đóng BHXH một lần cho những năm còn thiếu và hưởng lương hưu ngay khi đóng đầy đủ.

Hơn nữa, bắt đầu từ đầu năm 2018, tất cả những người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH bằng 10% của mức đóng theo chuẩn nghèo khu vực nông thôn, là 15.400 đồng/tháng. Trường hợp người lao động thuộc diện cận nghèo thì mức hỗ trợ là 25% (tương ứng với 38.500 đồng/tháng); người lao động thuộc diện nghèo thì mức hỗ trợ là 30% (tương ứng 46.200 đồng/tháng).

Vẫn ít người tham gia

Mặc dù chính sách BHXH 2014 có rất nhiều điểm mới, thuận lợi hơn cho người lao động, nhưng theo số liệu của Ban Thu thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến hết năm 2016, số người tham gia BHXH tự nguyện chỉ khoảng hơn 200.000 người, giảm gần 7% so với năm 2015. Số người tham gia này chỉ chiếm chưa đầy 0,4% lực lượng lao động. Hơn nữa, đối tượng tham gia chủ yếu là người đã có thời gian tham gia BHXH bắt buộc, đóng tiếp BHXH tự nguyện để đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Khó khăn trong việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, theo đại diện của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, là do quyền lợi của người tham gia BHXH tự nguyện chỉ có hưu trí và tử tuất, không được hưởng các chế độ thai sản, ốm đau, tại nạn lao động và bệnh nghề nghiệp như người tham gia BHXH bắt buộc. Trong khi đó, người tham gia BHXH tự nguyện phải đóng toàn bộ 22% mức lương lựa chọn hàng tháng mà không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ nào.

Bên cạnh đó, thời gian tham gia BHXH tự nguyện để được hưởng chế độ hưu trí khá dài (khoảng 20 năm) mà không được thụ hưởng các chế độ ngắn hạn. Do đó, người dân chưa nhận thấy được lợi ích lâu dài, nhất là trong điều kiện mức thu nhập của lao động tự do còn thấp và không ổn định.

Hơn nữa, việc tuyên truyền vận động người tham gia rất khó khăn vì việc minh họa các quyền lợi của người tham gia sau 20 năm rất khó khăn, thiếu các ví dụ trực quan, sinh động, do đó chưa thuyết phục người dân tham gia.

Mời đọc thêm:

Hỗ trợ tối đa 30% mức đóng BHXH tự nguyện

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.