Homepage E-Paper 28/07/2017
Băn khoăn kiểm định chất lượng giáo dục
Thứ Tư,  8/3/2017, 14:17 (GMT+7)

Băn khoăn kiểm định chất lượng giáo dục

Bảo Uyên

Sinh viên một trường đại học ở TPHCM - Ảnh: M.T

(TBKTSG Online) - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa đặt ra mục tiêu đến hết năm 2017 sẽ có 35% trường đại học và 10% trường cao đẳng sư phạm được kiểm định chất lượng.

Song một số người trong ngành đang tỏ ra băn khoăn, cho rằng với nguồn lực từ bốn trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục mới đi vào hoạt động như hiện nay, liệu mục tiêu này có quá sức và dễ dẫn đến căn bệnh thành tích?

Cụ thể, trong kế hoạch Triển khai công tác kiểm định chất lượng giáo dục đối với các trường đại học và các trường cao đẳng-trung cấp sư phạm năm 2017, ban hành ngày 27-2-2017, Bộ GD-ĐT đưa ra lộ trình kiểm định chất lượng giáo dục, theo đó đến hết ngày 31-12-2017 phải có 35% số trường đại học và 10% số trường cao đẳng sư phạm được kiểm định, đến hết ngày 31-12-2018 phải có 50% số trường đại học và 30% số trường cao đẳng sư phạm được kiểm định. Đến năm 2020, 100% các trường đại học và cao đẳng sư phạm, trung cấp sư phạm đủ điều kiện được kiểm định và công khai các kết quả kiểm định.

Hiện có bốn trung tâm kiểm định chất lượng được thành lập và đã đi vào hoạt động, gồm Trung tâm Kiểm định chất lượng Đại học Quốc gia Hà Nội, Trung tâm Kiểm định chất lượng Đại học Quốc gia TPHCM, Trung tâm Kiểm định chất lượng Đại học Đà Nẵng, Trung tâm Kiểm định chất lượng Hiệp hội Đại học-Cao đẳng Việt Nam.

Ước tính cả nước hiện có gần 270 trường đại học (kể cả năm trường nước ngoài). Không kể các trường thuộc khối an ninh – quốc phòng (đánh giá chất lượng có đặc thù), 35% của số trường còn lại là vào khoảng hơn 80 trường. Các trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục đã đánh giá chất lượng cho khoảng 30 trường, do vậy để đạt chỉ tiêu 35% trường đại học (chưa kể 10% các trường cao đẳng sư phạm), trong năm 2017 cần đánh giá tiếp cho khoảng hơn 50 trường.

Trao đổi với TBKTSG Online, PGS. TS. Nguyễn Hội Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Kiểm định chất lượng Đại học Quốc gia TPHCM, cho biết quy trình kiểm định hoàn chỉnh từ lúc cơ sở giáo dục đại học đăng ký kiểm định đến khi được đánh giá và hoàn tất việc công nhận chất lượng trung bình cần 6-9 tháng. Tùy thuộc vào quy mô người học và ngành nghề, cấu trúc tổ chức, cơ sở hạ tầng,...  của trường đăng ký kiểm định, mà số lượng đánh giá viên tham gia đoàn đánh giá có thể khác nhau, theo quy định là 5-7 chuyên gia. Ngoài ra, tổ chức kiểm định cũng cần hỗ trợ một vài nhân sự cho công tác quản lý, tài chính, chuyên môn và hậu cần cho mỗi đoàn đánh giá.

Với lượng thời gian và nhân lực như trên, ông Nghĩa nhận xét, mục tiêu đặt ra của Bộ GD-ĐT là hơi cao so với tốc độ kiểm định của 4 trung tâm trong thời gian qua. Theo ông, số trường sẵn sàng để tiến hành kiểm định trong năm nay có thể chưa đạt được con số này, vì vậy chỉ tiêu 35% đặt ra là để cả ngành cùng phấn đấu, cố gắng hết sức.

“Từ năm 2018 trở đi, Bộ GD-ĐT sẽ áp dụng bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng mới, toàn diện hơn, thực chất hơn, tiên tiến hơn, do đó có thể cần thời gian để làm quen”, ông Nghĩa cho biết thêm.

Còn theo TS. Nguyễn Đức Nghĩa, kiểm định viên của Trung tâm Kiểm định chất lượng - Đại học Quốc gia TPHCM, vẫn có thể sẽ hoàn thành mục tiêu nếu cả bốn trung tâm hoạt động tích cực đồng đều. Tuy nhiên, theo đánh giá của ông thì không phải trung tâm nào cũng đủ nguồn lực. Chưa kể, số lượng kiểm định viên (đã được Cục Khảo thí cấp bằng) trên cả nước còn hạn chế.

“Hầu hết các kiểm định viên đều phải công tác kiêm nhiệm, chứ không chuyên trách công tác kiểm định, do đó tập trung nguồn lực lại không hề dễ”, ông Đức Nghĩa nói.

Bên cạnh đó, cũng theo ông Nghĩa, những tiêu chuẩn trong dự thảo Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục đại học Bộ GD-ĐT vừa đưa ra tuy tiệm cận và hội nhập hơn với khu vực cũng như thế giới nhưng nếu thường xuyên thay đổi thì công tác kiểm định sẽ khó đi vào ổn định.

Từ góc nhìn của người đã trực tiếp tham gia công tác kiểm định chất lượng ở một trường đại học, một chuyên gia cho biết, thời gian để các trường viết báo cáo tự đánh giá và Trung tâm kiểm định chất lượng thực hiện công tác kiểm định, ra kết quả kéo dài nhiều tháng với khối lượng công việc khổng lồ và cường độ làm việc vô cùng lớn cho cả 2 phía. Hoạt động kiểm định chỉ có ý nghĩa thật sự khi bản thân các trường thấy cần thiết, và đã xây dựng được một nền tảng đảm bảo chất lượng qua thời gian. Nếu chỉ đơn giản chạy theo chỉ tiêu sẽ dễ có xu hướng các bên chạy theo thành tích, mang tính phong trào.

“Từ phía các trường, sự chuẩn bị kỹ lưỡng để tham gia vào hoạt động này cũng vô cùng cần thiết. Công tác kiểm định sẽ được xem là thất bại nếu như trường nào đó nghĩ rằng hoạt động này là hoạt động thanh tra nhất thời của Bộ GD-ĐT ", ông chia sẻ.

Theo nhận xét của một số chuyên gia tham gia công tác kiểm định, hiện nay nhiều người trường xem công tác kiểm định chất lượng là hoạt động thanh tra của Bộ GD-ĐT, từ đó, có sự đối phó, bỏ qua ý nghĩa của việc kiểm định là nâng cao chất lượng đào tạo.

Bàn về việc tiêu cực có thể xảy ra, ông Nghĩa cho hay, sắp tới trung tâm sẽ đề ra quy định để có thể đánh giá chéo một cách khách quan giữa các thành viên trong đoàn, có sự chế tài nếu có tiêu cực, nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự chuyên nghiệp của tất cả các kiểm định viên, đồng thời chuẩn hóa việc giám sát từ trung tâm.

“Chúng tôi đã có kinh nghiệm đánh giá chất lượng của gần 15 trường đại học, vấn đề chất lượng của đánh giá luôn luôn được đặt lên cao nhất. Chúng tôi thà làm chậm chứ dứt khoát không làm ẩu”, ông Nguyễn Hội Nghĩa nhấn mạnh.

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.