Homepage E-Paper 26/07/2017
Sóng gió trong quan hệ thương mại Trung-Hàn
Thứ Tư,  15/3/2017, 09:08 (GMT+7)

Sóng gió trong quan hệ thương mại Trung-Hàn

Huỳnh Hoa

Trung Quốc ra lệnh đóng cửa tạm thời 23/115 siêu thị Lotte Mart. Ảnh: internet

(TBKTSG) - Tại đảo du lịch Jeju ở phía Nam Hàn Quốc, lượng khách du lịch Trung Quốc giảm mạnh, khiến các điểm tham quan trở nên vắng vẻ và doanh nghiệp du lịch ở đây đang lo sốt vó vì những điều tồi tệ hơn sẽ đến trong vài ngày tới: Tổng cục Du lịch quốc gia Trung Quốc đã có lệnh cấm các công ty lữ hành bán tour đi Hàn Quốc kể từ ngày 15-3-2017.

Theo Tổ chức Du lịch Hàn Quốc, năm ngoái có khoảng 3,1 triệu lượt khách Trung Quốc đến đảo Jeju, bằng 85% lượng du khách nước ngoài thăm đảo này. Mỗi điểm tham quan trên đảo mỗi ngày thường đón từ 6-7 đoàn khách Trung Quốc, “nhưng hiện nay khó mà đón được mỗi ngày một đoàn”, ông Kang Oh-hyun, quản lý Bảo tàng K-Pop, nói. Các công ty cho thuê xe du lịch, khách sạn, nhà hàng và lữ hành cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Ngân hàng Goldman Sachs dự tính, lệnh cấm của Trung Quốc có thể làm Hàn Quốc thất thu khoảng 5 tỉ đô la Mỹ.

Mọi chuyện bắt đầu từ lúc Hàn Quốc chính thức cho phép Mỹ đặt hệ thống đánh chặn tên lửa THAAD ở ngoại ô Seoul để đề phòng hành động tấn công từ Bắc Triều Tiên. Bắc Kinh coi hệ thống này là mối đe dọa cho Trung Quốc. Những bộ phận đầu tiên của hệ thống THAAD đã được đưa tới Hàn Quốc đầu tuần này, ngay sau khi Bắc Triều Tiên phóng thử 4 quả tên lửa đạn đạo tầm trung ra biển Nhật Bản.

Tập đoàn thương mại Lotte, vì đồng ý đổi đất để chính quyền Seoul đặt hệ thống THAAD trên đất sân golf cũ của tập đoàn, đã trở thành tiêu điểm phản đối. Ngay sau khi thông tin “đổi đất” được loan ra hôm 27-2-2017, trang web của Lotte bị đánh sập và Chính phủ Trung Quốc ra lệnh đóng cửa tạm thời 23/115 siêu thị Lotte Mart với lý do vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy. Từ hôm 27-2 đến nay, giá cổ phiếu của Lotte Shopping Co. đã bị mất 9%.

Không chỉ ngành du lịch hay Lotte bị thiệt hại mà theo các nhà phân tích, các thương hiệu hàng tiêu dùng của Hàn Quốc - từ xe hơi, điện thoại di động cho tới mỹ phẩm, phim ảnh... cũng sẽ điêu đứng. Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc hôm 5-3 đưa tin các mạng truyền hình cáp ở nước này đã bắt đầu loại bỏ các chương trình ca nhạc, phim truyện Hàn Quốc... ra khỏi lịch phát sóng. Kim Kyung-hwan, chiến lược gia của Công ty Đầu tư tài chính Hana ở Seoul, dự báo “xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ giảm khoảng 5-10% và ngay cả khi các hạn chế được bãi bỏ thì cũng mất một năm mới cải thiện được tình hình”.

Chính phủ Hàn Quốc, một mặt tìm cách phản đối Trung Quốc, một mặt ra sức hỗ trợ doanh nghiệp qua cơn hoạn nạn. Bộ Thương mại Hàn Quốc hôm thứ Ba 7-3 cho biết đã dành khoản tín dụng 1 tỉ won (tương đương 870.000 đô la Mỹ) để hỗ trợ khẩn cấp cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trong lúc Bộ trưởng Joo Hyung-hwan nói rằng Hàn Quốc sẽ có biện pháp pháp lý nếu Trung Quốc vi phạm các quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và những cam kết trong hiệp định thương mại song phương Trung-Hàn ký kết năm 2014.

Với hơn 1,4 tỉ dân và nền kinh tế tăng trưởng nhanh, Trung Quốc có lợi thế rất lớn về thị trường; hầu như doanh nghiệp nước ngoài nào cũng muốn khai thác sức mua của khối người tiêu dùng khổng lồ này. Và từ lâu Bắc Kinh đã biến lợi thế đó thành “vũ khí chính trị”, buộc các nước khác phải khuất phục nếu muốn làm ăn với Trung Quốc.

Năm 2012, khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh chấp chủ quyền nhóm đảo Senkaku mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư, Bắc Kinh đã đơn phương cấm xuất khẩu sang Nhật Bản đất hiếm - một nguyên liệu quan trọng cho các ngành công nghệ cao - và làm ngơ cho người dân đổ ra đường đập phá các cửa hàng của người Nhật.
Năm 2012, Trung Quốc và Philippines tranh chấp bãi cạn Scarborough ở biển Đông, Bắc Kinh cũng khuyến cáo người dân đừng đi tới Philippines “nếu không thật cần thiết”, đồng thời tăng cường kiểm dịch rau quả nhập khẩu từ Philippines cho đến khi người Phi bị đuổi ra khỏi bãi cạn này.

“Trung Quốc ngày càng thích sử dụng sức mạnh túi tiền của người tiêu dùng để gây sức ép ngoại giao”, Giáo sư James Reilly ở khoa chính quyền và quan hệ quốc tế, Đại học Sydney, Úc nhận định với Bloomberg. Có lẽ đây là điều mà những ai làm ăn với Trung Quốc phải hết sức chú ý.

Gần đây, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai rút Mỹ ra khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì Trung Quốc nổi lên như là người cổ xúy thương mại tự do. Đọc diễn từ tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Davos 2017 hồi tháng 1-2017, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thúc giục các nhà lãnh đạo quốc gia và doanh nghiệp phản đối chiến tranh thương mại, coi chủ nghĩa bảo hộ là “tự nhốt mình trong phòng tối”, đồng thời quảng bá cho hiệp định thương mại tự do khu vực RCEP gồm 16 thành viên do Trung Quốc dẫn đầu như là một giải pháp thay thế cho TPP.

Tuy nhiên, cách thức Trung Quốc đối xử với Hàn Quốc hiện nay cho thấy Bắc Kinh chưa thật sự tuân thủ nguyên tắc “kinh doanh là kinh doanh” và do đó sẽ khó thuyết phục các đối tác tin rằng họ thật sự nghiêm túc khi cổ xúy thương mại tự do và luật lệ quốc tế. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.