Homepage E-Paper 21/10/2017
Phát kiến đổi mới
Thứ Tư,  12/4/2017, 10:56 (GMT+7)

Phát kiến đổi mới

Danh Đức

Ảnh: internet

(TBKTSG) - Dạo gần đây, đọc đâu cũng thấy từ ngữ “khởi nghiệp” (startup). Cũng mừng, vì tuy có muộn hơn so với thiên hạ (từ cuối thế kỷ trước), song ít nhất cũng đã thấy một sự chuyển động tích cực cần thiết từ sau khi Internet “vào” Việt Nam , nhất là nơi giới trẻ!

Trong khí thế “startup” đó, mạn phép trích dẫn một câu của Guy Kawasaki, tác giả quyển The Art of the Start: “Tinh thần “innovation” (tạm dịch dông dài “phát kiến đổi mới”) thường phát xuất từ bên ngoài các tổ chức hiện có. Phần do lẽ các tổ chức thành đạt đã gắn chặt thành nếp với hiện trạng và chống lại mọi ý tưởng thay đổi hiện trạng đó”. Có lẽ, cần sửa lại một chút câu trích trên cho sát với thực tế: “... Do lẽ hầu hết các tổ chức đều đã thành nếp gắn chặt với hiện trạng và chống lại mọi ý tưởng thay đổi hiện trạng đó”.

Tinh thần “innovation” , với từ nguyên “in” (bên trong) và “novare” (làm mới), có thể được định nghĩa như sau: “Du nhập một điều gì mới trong lĩnh vực sử dụng, tập quán, niềm tin, hệ thống khoa học... Điều đó xuất phát vừa từ một ý tưởng mới vận dụng tính sáng tạo, vừa từ một sự thực hiện cụ thể và từ việc đáp ứng các mong đợi của người tiêu dùng, nhằm đạt được một lợi thế cạnh tranh bằng cách thỏa mãn các nhu cầu của thị trường”, theo “Toupictionnaire: le dictionnaire de politique”.

Hy vọng rằng giới trẻ của năm 2017- còn ba năm nữa là tới hạn kỳ “cơ bản trở thành một nước công nghiệp” (theo hướng hiện đại) - đã và đang hơn ai hết nhận chân yêu cầu phát kiến đổi mới, bắt đầu từ “một ý tưởng mới...”, như theo định nghĩa dẫn ở trên, đồng thời tách hẳn với cái “nếp gắn chặt với hiện trạng và chống lại mọi ý tưởng thay đổi hiện trạng”, mà cụm từ “đúng quy trình” có thể là một trong những diễn đạt rõ rệt nhất.

Còn nhớ năm 2005 đi tham quan các đại học Úc, đi tới đâu cũng thấy khẩu hiệu có chữ “Innovation”. Thắc mắc quá, bèn hỏi: “Thế các ông hô hào innovation nghĩa là gì?”. Sáng hôm sau, họ trả lời bằng việc đưa đến một trung tâm nghiên cứu tự động hóa. Hai kỹ sư trẻ giới thiệu một chiếc xe tự lái có một radar doppler gắn ở mũi xe sẽ báo về máy tính mọi vật và chuyển động phía trước, máy tính sẽ phân tích và xử lý việc lái xe trong thời gian thực. Giải thích xong, hai anh kỹ sư mời ngồi lên sáng chế của họ, xe chạy bon bon trên đường! Cái gọi là “viễn tưởng” năm 2005, nay đang bắt đầu là cái hiện thực trên thị trường xe hơi! Họ đã ra khỏi “cái hộp” đã có trong suốt hơn một thế kỷ lịch sử hình thành và phát triển xe hơi, nhắm vào nhu cầu của người tiêu dùng, dứt khoát ra khỏi cái “quy trình” đã có, để rồi nghĩ ra một ý tưởng mới là làm sao để xe tự lái “đi tới nơi về tới chốn” thay cho con người. Từ đó, hiểu ra tại sao đại học Úc lại căng khẩu hiệu “Innovation” cùng khắp.

Đó là chuyện năm 2005. Bây giờ đọc các tài liệu đại học của Úc, thấy hầu như trường nào cũng tự khai là “innovative university” cả. Nhiều nước khác cũng thế. Được biết từ 2015, hãng tin Reuters đã bắt đầu công bố danh sách “100 đại học phát kiến đổi mới nhất” (thế giới). Tiêu chí đánh giá là số bằng sáng chế cùng bài nghiên cứu được trích dẫn của “dân” Stanford. Sang năm 2016, Reuters bổ sung thêm tiêu chí mới là tính đột phá tức tính ảnh hưởng của bài báo hay bằng sáng chế, và tính liên tục trong thành quả học thuật đó. Và ba đại học đứng đầu là (1) Stanford - (2) MIT - (3) Harvard , trong đó riêng đại học Stanford có thể tự hào vì thu nhập của các công ty do các cựu sinh viên trường này thành lập lên đến 2.700 tỉ đô la (năm 2012), tương đương nền kinh tế lớn thứ 10 thế giới.

Phải ra khỏi “cái hộp” quá cũ thôi! Tỷ như thôi nghĩ đến giải pháp xuất khẩu mấy trăm ngàn cử nhân thất nghiệp, rồi tỷ như có xuất khẩu được thì cũng phải thay đổi cách dạy dỗ kiểu hiệu nay (xin phép không dùng chữ “đào tạo”)! Trong khi chờ đợi một phát kiến đổi mới từ người lớn, mà tác giả Guy Kawasaki nêu ở trên đã định nghĩa như thế nào, có thể tin rằng các bạn trẻ sẽ tự mình phát kiến đổi mới. Người làm kỹ nghệ, nông nghiệp, chăn nuôi, buôn bán, công, tư chức... phát kiến đổi mới (đầu tiên) trong chính công việc của mình, sau đó có muốn “ra khỏi mền”, xin mời quẳng “cái hộp” đi. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.