Homepage E-Paper 21/10/2017
Không thể “giải cứu” quanh năm!
Thứ Hai,  10/4/2017, 08:55 (GMT+7)

Không thể “giải cứu” quanh năm!

Nguyễn Văn Mỹ

(TBKTSG) - Vừa ngơi tay vì cứu chuối Đồng Nai thì mấy ngày nay, thông tin báo chí lại dồn dập vì “Dưa và ớt Bồng Sơn, Quảng Ngãi vỡ trận”...

Từ “vỡ trận” nghe cứ như chiến tranh đâu tận Trung Đông. Mà vỡ trận thật vì dưa chín rũ đồng, ớt thối nhòe mắt. Bao công sức và cả tiền bạc đầu tư giờ đổ sông đổ biển. Dưa hấu chỉ còn 1.000 đồng/ký. Ớt thì khá hơn, 10.000 đồng/ký nhưng hái ớt tốn công gấp trăm lần hái dưa nên cùng chung số phận. Thời điểm này, một ký ớt trong siêu thị bán giá gần 100.000 đồng. Căn nguyên tương tự chuyện chuối ở Đồng Nai. Trước đó, thương lái Trung Quốc cũng đến thu mua và hứa hẹn. “Bổn cũ soạn lại” nhưng hậu quả vẫn bất ngờ!

Phó chủ tịch UBND huyện Bình Sơn nói: “Cứ hễ thương lái bảo Trung Quốc không “ăn” là giá rớt. Nhưng người dân không có được bài học cho mình. Thấy cây gì năm trước có giá là năm sau lại ồ ạt trồng” (Tuổi Trẻ, 25-3). Như vậy lỗi là do người dân, chính quyền không can dự. Thế chính quyền ở đâu mà để thương lái Trung Quốc lộng hành như vậy. Biết dân đổ xô trồng mà không có biện pháp cảnh báo, can ngăn hữu hiệu. Không có thông tin thuyết phục định hướng để người dân cân nhắc và quyết định đầu tư.

Người dân nhẫn nhục chịu đựng. Họ không đám đổ lỗi cho ai. Vì đổ cũng không ai chịu nhận. Nhìn ruộng dưa của mình nứt toác sau khi chờ quá lâu mà không có ai đến mua, bà Nguyễn Thị Nữ (xã Tịnh Hiệp) thở dài ao ước “Mong sao có người đến giải cứu giúp dân chứ kiểu này là coi như mất trắng. Người dân đang trông chờ đoàn viên thanh niên đến giúp đỡ”. Nỗi lòng của bà Hiệp cũng là của nông dân Việt Nam. Nhưng có thể cứu vài lần chứ không thể cứu quanh năm. Hai năm trở lại đây, việc cứu nông sản cho nông dân, không chỉ bởi hoàn cảnh “được mùa mất giá” mà còn vì “rớt giá thê thảm” cứ lặp đi lặp lại ở nhiều tỉnh. Chuyện này hình như chỉ Việt Nam mới có?

Cách đây hơn nửa thế kỷ, tôi sống cùng ba mẹ ở Hàm Thuận Nam (Bình Thuận) bây giờ. Ngoài trồng lúa ruộng cao thì có thêm các nông sản khác như khoai, bắp, đậu... Vì là con lớn trong nhà, năm nào tôi cũng phụ mẹ gánh, thồ các loại khoai củ ra chợ bán. Vài năm phụ giúp mẹ, chúng tôi rút ra bài học thứ gì năm nay đắt thì năm sau ế vì thiên hạ đổ xô trồng. Mình cứ làm ngược lại nhưng cũng phải dòm chừng hàng xóm để tính toán, vì có thể họ cũng nghĩ như mình.

Chúng ta không nên trách nông dân vì họ vốn ít học, ít được tiếp cận thông tin thị trường nên cứ mải mê chạy theo phong trào và lợi ảo trước mắt. Đáng trách là các nhà quản lý và cả các nhà khoa học. Không thể để nông dân tự sản xuất mà không có phương hướng, không được quy hoạch và quản lý bài bản. Không thể cứ cát cứ, mạnh ai nấy làm, cứ đánh cược cho may rủi và phó mặc cho thương lái Trung Quốc thao túng. Các hiệp hội ngành nghề, nhất là hội nông dân ở đâu khi nông dân gặp khó khăn như vậy?

Nếu không bán được, chuối có thể sấy khô, đóng hộp. Chuối sấy Campuchia là thương hiệu nổi tiếng, cả nội địa và xuất khẩu. Cớ sao Việt Nam chưa làm được. Dưa hấu đóng hộp cũng không quá khó. Ớt bột, ớt sấy, ớt sa tế... là những mặt hàng xuất khẩu của huyện Thanh Bình (Đồng Tháp). Thời đại công nghệ thông tin, làm gì cũng phải có kế hoạch. Còn nhớ chuyện thanh long bị thương lái Trung Quốc ép giá tơi tả hồi năm 2011, giá chỉ còn 2.000 đồng/ký tại vườn ở Bình Thuận, ráng chở lên cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) bán được 7.000 đồng/ký, Trung Quốc thu mua, dán nhãn “Made in China”, xuất qua các nước. Tôi ghé mấy cửa hàng ở Dubai, cầm những trái thanh long Việt Nam, dán nhãn China, bán 10 đô la Mỹ/ký mà lòng tê tái.

Nông dân không hề muốn cầu cứu ai giúp đỡ. Càng không thể quanh năm “giải cứu”. Xin hãy bớt những siêu dự án làm tổn hại môi trường hoặc chưa thật sự cần thiết. Thay vào đó là những dự án chế biến nông sản sạch, giúp nông dân yên tâm giải quyết sản phẩm để họ bớt khổ. Chẳng lẽ nông dân Việt Nam cứ cả đời phập phồng với điệp khúc “mất mùa thì lỗ” mà “được mùa cũng lỗ” vì mất giá như hiện nay? 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.