Homepage E-Paper 24/06/2017
Thông điệp bất ngờ
Thứ Năm,  13/4/2017, 19:05 (GMT+7)

Thông điệp bất ngờ

Minh Đức

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 6-4. Ảnh:Reuters

(TBKTSG) - Cuộc gặp gỡ trong 24 giờ giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần trước đã không bị phá vỡ bởi những quan điểm bài Trung, song bị phủ bóng bởi vụ tấn công tên lửa bất ngờ của Mỹ nhằm vào Syria.

Những quả tên lửa Tomahawk đã được chuẩn bị và phóng đi trước khi hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung kết thúc bữa ăn tối của mình tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida. Chủ tịch Tập Cận Bình, theo ghi nhận của báo Sankei (Nhật Bản), đã gần như không biểu lộ phản ứng gì ngay khi được Tổng thống Trump thông báo về vụ tấn công vào cuối bữa tiệc.

Lúc đó, ông Tập lâm vào một tình thế khó khăn. Nếu lên tiếng phê phán nước chủ nhà, ông sẽ mâu thuẫn với những gì mà mình vừa nói. “Chúng ta có hàng ngàn lý do để xây dựng mối quan hệ Trung - Mỹ nhưng không có lý do để phá hỏng quan hệ đó”, Chủ tịch Tập Cận Bình đã phát biểu như vậy với Tổng thống D.Trump khi hai bên gặp nhau lần đầu tiên, theo tường thuật của Tân Hoa Xã. Nhưng ông Tập chắc chắn không thể ủng hộ hành động quân sự đơn phương này, nhất là khi Trung Quốc đã tuyên bố đứng về phía Nga để bảo vệ Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Chỉ khi ông Tập đã an toàn rời khỏi Mỹ và không còn là khách của Tổng thống Trump, các phương tiện truyền thông Trung Quốc mới thỏa sức chỉ trích cuộc tấn công tên lửa vào Syria, và cả cá nhân người đã ra lệnh đó.

Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn chính thức của nhà nước Trung Quốc, bình luận đó là hành động của một chính trị gia suy yếu và cần phải diễu võ giương oai. Tân Hoa Xã cho rằng, Tổng thống Trump làm như vậy vì muốn vượt qua những cáo buộc ông là người “ủng hộ Nga”.

Tân Hoa Xã nhắc lại các cuộc tấn công tên lửa của Mỹ nhằm vào Libya năm 1986 và Sudan năm 1998 và khẳng định rằng Washington đã không đạt được “các mục tiêu chính trị” trong những trường hợp đó. “Chiến thuật điển hình của Mỹ là gửi một thông điệp chính trị mạnh mẽ theo cách tấn công các nước khác bằng máy bay chiến đấu và tên lửa hành trình hiện đại”, Tân Hoa Xã nêu rõ.

Các nhà phân tích Trung Quốc cho rằng, việc Mỹ tấn công Syria ngay khi ông Tập đang gặp Tổng thống Trump hoàn toàn không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Mỹ muốn thúc ép Trung Quốc làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn sự phát triển vũ khí hạt nhân của CHDCND Triều Tiên. Và vụ tấn công nhằm vào Syria được cho là một lời cảnh báo rằng Mỹ cũng có thể làm điều tương tự với Triều Tiên.

Trong cuộc phỏng vấn trước chuyến thăm của ông Tập, Tổng thống Mỹ đã nói với tờ The Financial Times rằng, ông sẵn sàng hành động đơn phương chống lại Bắc Triều Tiên nếu Trung Quốc không hợp tác. Ông Trump không nói rõ hành động đó là gì, song Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Tillerson trong chuyến thăm Đông Á tháng trước, dọa rằng Mỹ có thể buộc phải tấn công quân sự phủ đầu nếu CHDCND Triều Tiên “nâng cao mức độ đe dọa của chương trình vũ khí của họ” lên mức độ “không thể chấp nhận”.

Bắc Kinh từ lâu vẫn tự tin rằng Hoa Kỳ sẽ khó tấn công CHDCND Triều Tiên vì Bình Nhưỡng có vũ khí hạt nhân và có thể tấn công hai đồng minh của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc. Liệu quyết định nhanh chóng tấn công Syria của Tổng thống Trump lần này có thể khiến Bắc Kinh thay đổi quan điểm?

Alan Dupont, một nhà phân tích quân sự của Úc từng làm việc cho Bộ Quốc phòng nước này, nói: “Ông Tập không thể không bị ấn tượng bởi quyết định (tấn công Syria) của Tổng thống Trump. Trung Quốc sẽ phải đánh giá lại vai trò tổng thống của ông Trump có ý nghĩa thế nào đối với các mối quan tâm của Trung Quốc ở Đông Á, đặc biệt là Triều Tiên và biển Đông”.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc sẽ không muốn từ bỏ CHDCND Triều Tiên với tư cách là một đồng minh, “tài sản chiến lược” và cũng không muốn nhìn thấy một bán đảo Triều Tiên được thống trị bởi quân đội Mỹ. Vì vậy, Trung Quốc vẫn sẽ giữ lập trường của mình và cho rằng, Syria và Triều Tiên là hai trường hợp khác nhau. Trung Quốc không coi vụ Syria là thông điệp đối với Triều Tiên.

“Tôi không phủ nhận rằng Mỹ có khả năng thực hiện cuộc tấn công như vậy chống lại CHDCND Triều Tiên, nhưng phải thấy rõ là CHDCND Triều Tiên có khả năng đánh trả”, Lu Chao, Giám đốc Viện Nghiên cứu biên giới tại Học viện Khoa học Xã hội Liêu Ninh, nói với tờ The New York Times. “Điều đó sẽ tạo ra sự hỗn loạn”, ông khẳng định.

Còn theo Shen Dingli, giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải, nếu Syria có vũ khí hạt nhân, Mỹ sẽ không dám tấn công. “Nếu Mỹ bị mắc kẹt ở Syria, thì làm sao Tổng thống Trump có thể làm cho nước Mỹ tốt đẹp trở lại? Kết quả là, Trung Quốc sẽ có thể đạt được sự trỗi dậy hòa bình của mình”, ông nói. 

Ông Trump đổi giọng: Trung Quốc không thao túng tiền tệ

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.