Homepage E-Paper 19/11/2017
Bầu cử tổng thống Pháp: liệu có bất ngờ?
Thứ Năm,  20/4/2017, 16:12 (GMT+7)

Bầu cử tổng thống Pháp: liệu có bất ngờ?

Thái Bình

Đường lối tranh cử của bà Marine Le Pen có phần tương đồng với Donald Trump.

(TBKTSG) - Vào Chủ nhật 23-4 cử tri Pháp sẽ đi bầu cử tổng thống; vòng đầu tiên này có 11 ứng cử viên, và hai người có số phiếu cao nhất sẽ tranh đua ở vòng hai diễn ra vào ngày 7-5; ứng cử viên nào đạt được hơn 50% số phiếu sẽ trở thành tổng thống Pháp, nhiệm kỳ 5 năm.

Theo thăm dò ý kiến cử tri được báo The Guardian (Anh) đăng ngày 18-4, hai ứng cử viên nổi trội có thể đi tiếp vào vòng 2 là ông Emmanuel Macron và bà Marine Le Pen, với tỷ lệ ủng hộ đang rất sát nhau là 22% cho ông Macron và 23% cho bà Le Pen.
Bà Marine Le Pen, 48 tuổi, con gái và là người kế nghiệp ông Jean Marie Le Pen, nhà sáng lập đảng dân tộc cực hữu Mặt trận Quốc gia (Front Nationale - FN). Đường lối tranh cử của bà Le Pen có phần tương đồng với ông Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cuối năm ngoái: thân Nga, phản đối khối NATO, ngăn cấm người nhập cư, chống đạo Hồi, chống toàn cầu hóa, đưa nước Pháp ra khỏi khu vực đồng tiền chung euro, tổ chức trưng cầu dân ý về rời khỏi Liên hiệp châu Âu (EU)... Bà nói với cử tri rằng cuộc bầu cử là sự lựa chọn “chủ nghĩa yêu nước” của bà hay “toàn cầu hóa man rợ” của các đối thủ.

Ông Emmanuel Macron, 39 tuổi, đã từ chức bộ trưởng kinh tế trong chính phủ thuộc đảng Xã hội của Tổng thống Francois Hollande để ra ứng cử với tư cách độc lập, đại diện cho phong trào “Tiến lên” (En Marche!) do ông sáng lập. Ông Macron có lập trường thân EU, chủ trương một nước Pháp “cởi mở, tự tin và chiến thắng”.
Theo sau hai người này là ứng viên Francois Fillon với 21% và ứng viên cực tả Jean-Luc Mélenchon với 19% số cử tri ủng hộ theo thăm dò ý kiến.

Ông Fillon, 63 tuổi - từng làm thủ tướng dưới thời Tổng thống Nicolas Sarkozy - và được coi là đại diện sáng giá cho đảng Cộng hòa trung hữu chống lại đà thăng tiến của đảng cực hữu FN. Ông Fillon chủ trương cải cách kinh tế với “liệu pháp sốc”: giảm thuế, giảm chi tiêu công, giảm biên chế khu vực công và nâng tuổi nghỉ hưu, tự do hóa luật lao động và hạn chế sức mạnh của giới công đoàn. Những chính sách này có lẽ phù hợp với hiện tình kinh tế Pháp nhưng ông Fillon lại đang bị điều tra tham nhũng nên tỷ lệ ủng hộ ông giảm sút mạnh.

Ứng cử viên Jean-Luc Mélenchon, 65 tuổi, cũng từng là bộ trưởng thuộc đảng Xã hội, nhưng nay đại diện phong trào Nước Pháp bất khuất (La France Insoumie) do ông sáng lập. Ông Mélenchon muốn nước Pháp ra khỏi NATO, cải thiện quan hệ với Nga, và nếu EU không cải cách mạnh mẽ thì ông sẽ tổ chức trưng cầu dân ý để ra khỏi EU. Về kinh tế, ông Mélenchon chủ trương giảm số giờ làm, giảm độ tuổi nghỉ hưu, nâng mức lương cơ bản và phúc lợi xã hội và tăng thuế của tầng lớp thượng lưu lên tới 90%. Sự ủng hộ của cử tri dành cho ông Mélenchon đột ngột tăng lên sau các cuộc tranh luận trên truyền hình gần đây.

Chỉ còn vài ngày trước bầu cử nhưng vẫn có hơn một phần ba số cử tri chưa quyết định sẽ bầu cho ai. Nhìn danh sách các ứng cử viên “triển vọng” ở trên có thể thấy chính trị Pháp đang có biến động lớn: các đảng trung tả (đảng Xã hội) và trung hữu (đảng Cộng hòa) từng luân phiên cầm quyền suốt 40 năm nay đã thoái trào, nhường sân khấu cho các tổ chức chính trị cực đoan.

Nước Pháp, với nền kinh tế trì trệ kéo dài nhiều năm, thất nghiệp luôn ở trên mức 10%, và bị đặt trong tình trạng khẩn cấp từ tháng 11-2015 đến nay sau khi xảy ra các vụ khủng bố giết chết 230 người ở Paris và Nice năm 2015-2016 đã làm người dân bất mãn và lo âu. An ninh, nhập cư, EU hội nhập và toàn cầu hóa trở thành những chủ đề lớn của cuộc bầu cử, bên cạnh những vấn đề muôn thuở như việc làm, thuế khóa và phúc lợi. Đây cũng là môi trường thuận lợi cho các tư tưởng dân tộc chủ nghĩa và bài ngoại nảy nở, điển hình là đảng FN.

Bà Le Pen cam kết một “chủ nghĩa dân tộc kinh tế” sẽ có lợi cho doanh nghiệp Pháp và chính sách xã hội “Nước Pháp trước hết” trong lĩnh vực nhà ở, y tế, giáo dục và việc làm sẽ mang lại lợi ích cho người dân Pháp. Năm ngoái, khi dân Anh bỏ phiếu quyết định nước Anh rời khỏi EU (Brexit) và ông Donald Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, nhiều người nghĩ rằng thời cơ đã đến với bà Le Pen, nhưng nay tình hình đã biến chuyển. Brexit phân hóa xã hội Anh, ông Trump gây nhiều thất vọng... đã tác động tiêu cực đến cử tri Pháp, làm cho đường lối của đảng FN mất sức hấp dẫn. Bản thân bà Le Pen cũng đang bị Nghị viện châu Âu điều tra về việc lạm dụng công quỹ nên uy tín của bà đối với cử tri bị giảm sút, khó mà giành được hơn 50% số phiếu để trở thành nữ tổng thống đầu tiên của nước Pháp.

Tuy nhiên, cũng như cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cuối năm ngoái, bầu cử Pháp có thể có bất ngờ vào phút cuối. Giới quan sát đặt cược rằng, vòng 2 sẽ là cuộc tranh đua Le Pen - Macron và thắng lợi chung cuộc sẽ thuộc về ông Macron. Nhưng có đúng vậy không thì phải chờ lá phiếu được kiểm đếm. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.