Homepage E-Paper 18/11/2017
Sân bay cần gì?
Thứ Bảy,  24/6/2017, 20:37 (GMT+7)

Sân bay cần gì?

Thổ Ngọa

(TBKTSG) - Đấu thầu để chọn nhà tư vấn quốc tế mở rộng sân bay là chuyện cần thiết. Họ sẽ phải tìm ra phương án tối ưu để hoàn thiện một sân bay, hướng đến sự phát triển bền vững cho vài chục năm. Vậy, sân bay nói chung cần gì?

Trật tự của không gian

Trật tự của không gian là một khái niệm quan trọng của ngành hàng không. Nhiều quốc gia có cơ quan chuyên biệt để chăm lo việc này, giống như một số cơ quan của ngành giao thông vận tải phải lo trật tự mặt đất của đường bộ, đường thủy và đường sắt. Không gian của các đường bay đều đã được định hình để bảo đảm về mặt an ninh quốc phòng và an toàn thời tiết.

Bản đồ tiếng ồn, tấm thảm tiếng ồn ở khu vực sân bay cũng cần được quan trắc thường xuyên bởi sức chịu đựng tiếng ồn của con người khi máy bay cất hạ cánh là có giới hạn.

Tiếng ồn là một trong những lý do để các sân bay sau này nên ở xa khu dân cư. Đà Lạt, Cam Ranh, Huế, Vinh, Nội Bài có thể đạt tiêu chuẩn này. Sân bay Chicago bên bờ hồ Michigan là tương đối lý tưởng vì không hề ảnh hưởng đến Windy City. Sân bay Kansai (Osaka/Nhật Bản) nằm ngoài biển và cách bờ 5 cây số, nhưng lại bị đe dọa sẽ bị nước biển nhấn chìm trong vòng 50 năm tới, vì biến đổi khí hậu.

Tầm nhìn

Theo thống kê của Cục Hàng không Việt Nam, trong vòng 10 năm qua, số lượt hành khách và số chuyến bay đã tăng khoảng 3 lần. Đã có một công thức ở các nước phát triển là số lượt người đi máy bay trong một năm có thể lên tới bội số 4 của dân số. Điều đó có nghĩa là số lượt người đến Sài Gòn có thể khoảng 40 triệu người trong vòng vài năm tới (2016 là 32,6 triệu lượt khách) trong khi sân bay Tân Sơn Nhất bị quá tải vì trật tự không gian co lại.

Quá khứ đã cho ta một thí dụ về tầm nhìn rất đáng suy ngẫm. Người Pháp thiết kế sân bay ở làng Tân Sơn Nhất vào năm 1930, với đường băng đất đỏ chỉ dài 1.500 mét, vì máy bay cánh quạt lúc bây giờ có vận tốc nhỏ (chuyến bay Việt Nam đi Paris lần đầu tiên vào năm 1933 kéo dài 18 ngày!). Thế nhưng, quy hoạch của họ đủ để người Mỹ nâng cấp và kéo dài đường băng 07R/25L hiện nay lên tới 3.800 mét vào năm 1956. Khi đó chưa có các máy bay hiện đại như Boeing 747, 777 hay Airbus 350-800 khổng lồ.

Sân bay Tân Sơn Nhất là một trong 50 sân bay “lớn” nhất thế giới. Việc thu hẹp diện tích sân bay vì nhiều lý do trong thời gian qua đã để vuột mất cơ hội làm “trục xoay” ở Đông Nam Á (như Dubai, Abu Dhabi ở Trung Đông) hay trở thành sân bay trung chuyển hàng hóa.

An toàn bay

An toàn bay là tiêu chí quan trọng nhất, dù tầm nhìn và trật tự của không gian nằm ở bất cứ cấp độ nào. Nếu không bảo đảm được an toàn bay, gây ra sự xáo trộn cuộc sống an bình của người dân sống chung quanh khu vực sân bay thì tốt nhất là đóng cửa sân bay. An toàn bay đòi hỏi trật tự không gian thông thoáng ở hướng cất cánh và nhất là hướng đáp máy bay. Vận tốc một chiếc máy bay khi đáp xuống có thể vào khoảng 200 ki lô mét/giờ và đường băng an toàn phải dài hơn 2.700 mét. Điều đó có nghĩa là phải xem xét việc đền bù những khu đất giáp sân bay.

Phần lớn các sân bay trên thế giới đều chỉ có hai đường băng lớn, rộng 45 mét và có những khoảng cách an toàn cũng như vùng dung sai chạm và cất cánh. Khi cần mở rộng thì mở thêm một sân bay liền kề, như Heathrow ở London và Charles de Gaulle ở Pháp.

Làm đường băng thứ ba thì kiểm soát không lưu phải được nâng cấp quản lý và tránh nhầm lẫn đường băng. Chỉ một phút giây nhầm lẫn là trượt đến 3 cây số và thảm họa xảy ra là không thể lường nổi.

An toàn bay đòi hỏi rất nhiều yếu tố. Đó là diện tích mặt bằng rộng rãi và phẳng; không có vật cản cố định và trở ngại di động; tầm quan sát phải thật tốt (ngày và đêm); điện dự phòng tự động 24/24 giờ; hạn chế sương mù (sương mù tự nhiên và sương mù khí độc, khói xe và khói nhà máy); hướng gió an lành; tránh được nguy cơ va đập chim trời (một con chim bồ câu lọt vào động cơ là thảm họa tức thời); hệ thống cảm biến, sóng âm đuổi chim và hiển vi số (digital microscope) là rất cần thiết; hệ thống thoát nước (và cả hồ điều hòa dưới mặt đất, nếu cần thiết); hệ thống phòng cháy chữa cháy. Đặc biệt là không nên có sân golf hay cao ốc 12 tầng như Tân Sơn Nhất và lại càng không nên có bãi rác như ở Beirut (Lebanon) khiến các hãng hàng không quốc tế tẩy chay.

An ninh

Mọi sân bay đều cần an ninh tuyệt đối. Không chỉ các loại máy móc hiện đại và chó nghiệp vụ chuyên phát hiện ma túy, chất nổ, vũ khí... Sân bay cần được thiết kế phù hợp với an ninh tối đa. Theo khuyến cáo của ICAO (Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế), an ninh cần được bảo vệ nghiêm ngặt, nhất là trong trường hợp có 2 hay 3 cổng vào sân bay hoặc kết nối với metro, xe lửa, xe buýt, taxi và xe nhà... An ninh được kiểm tra ở bán kính 23 ki lô mét theo hướng đáp, cất cánh và ở tầng trật tự không gian dưới 340 mét.

Tiện ích và chất lượng phục vụ

Sân bay luôn cần không gian để mở rộng trong tương lai. Tuy nhiên, do độ nén tập hợp người và dịch vụ rất cao, phần lớn kiến trúc sân bay hiện đại là đi vào lòng đất. Sân bay Changi (Singapore) là một thí dụ tuyệt vời về tiện ích với hồ bơi, phòng tập thể dục, phòng chiếu phim... Sân bay Frankfurt có các nhà thờ nhỏ, phòng cầu nguyện Hồi giáo và chỉ tiêu chuyển máy bay không quá 60 phút cho mọi hành khách.

Dù diện tích chỉ có 25 héc ta cho dự án Skycity ở sân bay quốc tế Hồng Kông nằm trên đảo Chek Lap Lok, họ vẫn thiết kế thành một kỳ quan du lịch, với 195.000 mét vuông cửa hàng và nhà hàng đủ loại, các trung tâm giải trí và 750 phòng khách sạn cho khách du ngoạn. Họ lấn biển được 650 héc ta và phóng tầm nhìn xây dựng sân bay đáp ứng 100 triệu lượt khách mỗi năm.

Nói tóm lại, sân bay Tân Sơn Nhất đang có cơ hội để làm mới mình, nâng mình lên và rút kinh nghiệm của quá khứ để kiến tạo tương lai, dựa trên những đòi hỏi của một sân bay hiện đại được quy hoạch thông minh với tầm nhìn xa và nhất là việc đảm bảo ngày càng tốt hơn về mặt an toàn bay theo một lộ trình quyết liệt. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.