Homepage E-Paper 26/07/2017
EU - Nhật Bản bắt tay, bỏ qua Mỹ
Thứ Bảy,  1/7/2017, 10:57 (GMT+7)

EU - Nhật Bản bắt tay, bỏ qua Mỹ

Minh Đức

(TBKTSG) - Liên hiệp châu Âu (EU) và Nhật Bản đang chuẩn bị công bố một thỏa thuận thương mại lớn nhất từ trước tới nay giữa hai bên. Thỏa thuận này sẽ khiến cho Mỹ lâm vào thế cô lập, khi Tổng thống Donald Trump chủ trương đi theo đường lối bảo hộ.

Thỏa thuận thương mại mới nhất của hai “gã khổng lồ” chiếm một phần tư nền kinh tế thế giới dự kiến sẽ được ký kết trong một vài tuần tới. Đây được cho là “biểu tượng” của thương mại tự do vào thời điểm làn sóng phản đối toàn cầu hóa trên thế giới đang nổi lên khá mạnh mẽ

Với tổng sản lượng kinh tế trị giá khoảng 20.000 tỉ đô la Mỹ, thỏa thuận giữa EU và Nhật Bản sẽ tạo ra một khối thương mại tự do có quy mô gần bằng Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA). NAFTA bao gồm Hoa Kỳ, Canada và Mexico hiện là khu thương mại tự do lớn nhất thế giới, song Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ tiến hành đàm phán lại hiệp định này.

Thỏa thuận mới nhất sẽ giúp EU và Nhật Bản tiếp cận dễ dàng hơn các ngành công nghiệp chủ chốt như ô tô và máy móc, đưa ra các quy tắc mới để giải quyết tranh chấp đầu tư và loại bỏ các rào cản thương mại. Văn bản này cũng khẳng định cam kết của hai bên liên quan tới Thỏa thuận khí hậu Paris, bị chính quyền Mỹ vừa “bỏ rơi”.

Theo báo The New York Times, châu Âu đang tìm cách thuyết phục Nhật giảm thuế nhập khẩu đang ở mức cao đối với các mặt hàng lương thực, bao gồm 30% với phô mai nhập khẩu, 10% với chocolate và 9% với cà chua đóng hộp. Về phần mình, Tokyo muốn châu Âu loại bỏ mức thuế 10% đối với ô tô của Nhật Bản.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản từ chối bình luận về những thông tin chi tiết, nhưng ra thông cáo cho hay, hai bên đang hoàn tất những thỏa thuận cuối cùng. Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida đang thảo luận phút chót với Cao ủy Thương mại châu Âu Cecilia Malmstrom, và theo Kênh truyền hình NHK, thỏa thuận có thể được công bố ngay trong tuần này.

Ủy ban châu Âu cũng xác nhận, các nhà đàm phán hiện đang thường xuyên giữ liên lạc ở các cấp để ký kết thỏa thuận càng sớm càng tốt.

“Trong môi trường quốc tế hiện nay, thỏa thuận đầy tham vọng giữa EU và Nhật Bản sẽ đưa ra một tín hiệu mạnh mẽ cho thế giới rằng hai nền kinh tế lớn nhất đang chống lại chủ nghĩa bảo hộ. Sự mở cửa thương mại và đầu tư vẫn là một trong những công cụ tốt nhất để tạo ra tăng trưởng kinh tế và việc làm”, tuyên bố của Ủy ban châu Âu nêu rõ.

Hiện các nước, các khu vực kinh tế trên thế giới vẫn tiếp tục xu hướng thành lập các liên minh thương mại, trong bối cảnh chính quyền của Mỹ đang thúc đẩy chương trình nghị sự theo hướng chủ nghĩa dân tộc, với khẩu hiệu “nước Mỹ trên hết”. Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi áp dụng mức thuế cao hơn để bảo hộ lĩnh vực chế tạo của Mỹ. Chỉ vài ngày sau khi giữ chức Tổng thống, ông Donald Trump đã rút Mỹ khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một trong những thỏa thuận tâm huyết của người tiền nhiệm Obama. Tổng thống Donald Trump tuyên bố chấm dứt thời kỳ thành lập các hiệp định thương mại đa quốc gia khổng lồ.

Trong khi Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross thận trọng cho biết Mỹ vẫn đang “mở cửa” cho các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ với châu Âu, thì Tổng thống Donald Trump thẳng thừng chỉ trích tình trạng thâm hụt thương mại lớn của Mỹ với Đức.

Joshua P. Meltzer, một thành viên tại Viện Brookings, từng là nhà đàm phán thương mại cấp cao của Mỹ với Úc, cho rằng quan điểm hiện nay của chính quyền về vấn đề thương mại sẽ khiến nước Mỹ bị tụt hậu. Dưới thời Obama, ông nói, các doanh nghiệp Mỹ đang cải thiện vị trí của họ tại các thị trường châu Á và châu Âu.

“Nhưng bây giờ, EU đang tiến triển nhanh hơn, với những lợi ích thu được đáng kể”, ông Meltzer nhấn mạnh. Ông nêu ví dụ, nông dân châu Âu có thể tiếp cận dễ hơn với Nhật Bản, một thị trường sinh lời đầy hấp dẫn. “Điều đó cho thấy thế giới không đứng yên”, ông nói thêm.

Thực tế cho thấy, châu Âu đã nhanh chóng lấp đầy các khoảng trống khi Mỹ rút lui khỏi xu hướng liên minh thương mại. Vào tháng 2, Nghị viện châu Âu đã phê chuẩn một thỏa thuận thương mại với Canada. Chancellor Angela Merkel của Đức nói riêng đã nổi lên như một nhà đề xuất hàng đầu của thương mại mở khi đối mặt với các nhà lãnh đạo dân chủ kêu gọi các biện pháp bảo hộ.

Theo ông André Sapir, một quan chức cao cấp của Bruegel, một cơ quan nghiên cứu có trụ sở ở Brussels, Bỉ, quan điểm mới của chính quyền Washington về việc không ủng hộ thương mại tự do đã tạo ra khiến nhiều nước muốn đẩy mạnh đàm phán để bỏ qua Mỹ.

Bằng chứng là việc các quan chức Nhật Bản đã tỏ ra háo hức với việc đẩy nhanh tiến độ thỏa thuận với EU. Nhật Bản thậm chí còn muốn tìm cách duy trì TPP bất chấp sự rút lui của Washington.

“Rõ ràng, Tổng thống Donald Trump là động lực để các nước nói rằng chúng tôi muốn tăng tốc”, ông nói với The New York Times. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.