Homepage E-Paper 18/11/2017
Vinachem và những dự án Chính phủ đang trả nợ thay
Thứ Ba,  4/7/2017, 10:31 (GMT+7)

Vinachem và những dự án Chính phủ đang trả nợ thay

Lan Nhi

Nhà máy đạm Ninh Bình và BIDV trong một buổi lễ ký hợp đồng giải ngân vốn cho dự án. Đây là dự án mà BIDV cho vay lại vốn vay thương mại của Chính phủ. Ảnh:TL

(TBKTSG Online) - Tập đoàn Hóa chất (Vinachem) vừa đề xuất khoanh nợ gốc 5 năm (2017-2022) khoản vay 162,5 triệu đô la Mỹ tại dự án Đạm Ninh Bình đến nay không có khả năng trả và đề nghị Chính phủ trả thay. Từ vụ việc này, câu hỏi đặt ra là hiện có bao nhiêu dự án mà Chính phủ vay về cho vay lại đang được Chính phủ dùng ngân sách để trả thay?

Dự án Đạm Ninh Bình do Vinachem làm chủ đầu tư nằm trong danh sách 12 dự án thua lỗ, phá sản của Bộ Công Thương. Để có tiền đầu tư dự án có tổng vốn (sau khi bị đội vốn) là 667 triệu đô la Mỹ, Vinachem đã được vay 250 triệu đô la từ Ngân hàng Eximbank Trung Quốc. Số tiền vay này có nguồn gốc từ vốn vay tín dụng bên mua mà Chính phủ đi vay phía Trung Quốc về cho Vinachem vay lại toàn bộ để đầu tư dự án, không phải vốn vay ODA. Khoản vay 250 triệu đô la này có thời gian vay 15 năm, đã hoàn thành việc rút vốn năm 2012. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển (BIDV) là bên giải ngân số tiền cho vay lại.

Theo kế hoạch, dự án có 15 năm trả nợ chia làm 20 kỳ bán niên bằng nhau (12,5 triệu đô la/kỳ). Tuy nhiên, sau 7 kỳ trả nợ gốc với số tiền 87,5 triệu đô la, Vinachem không có khả năng trả tiếp nên đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương cho phép khoanh nợ gốc 5 năm (2017-2020) bằng cách đề nghị Chính phủ trả thay nợ gốc 162,5 triệu đô la trong cùng thời gian này. Đổi lại, tập đoàn sẽ tập trung trả nợ lãi và phí trong thời gian 5 năm là 125 triệu đô la (từ tháng 7-2017 đến hết tháng 1-2022). Sau đó, Vinachem sẽ tiếp tục trả nợ gốc làm 13 kỳ, kéo dài từ năm 2022 đến năm 2028.

Nếu theo phương án mà Vinachem đề xuất thì Chính phủ sẽ trả thay 125 triệu đô la cho Vinachme. Tuy nhiên, theo phân tích của Bộ Tài chính thì phương án này không thể thực hiện được, mà Vinachem phải dốc toàn lực và tái cơ cấu dòng tiền để trả nợ. Nếu Chính phủ trả thay hoặc xin gia hạn nợ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín đi vay của Chính phủ cũng như xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Quỹ tích lũy trả nợ quốc gia hiện nay như thế nào và những khoản vay nào về cho vay lại mà Chính phủ đang đứng ra trả thay? Bộ Tài chính cho hay, nguồn thu của Quỹ tích lũy trả nợ quốc gia do bộ này quản lý và thường dùng làm nguồn trả nợ thay cho các doanh nghiệp đi vay hoặc được Chính phủ bảo lãnh đến hạn không trả được rất hạn chế. Ngoài ra, quỹ đang còn định kỳ trả thay cho nhiều dự án, doanh nghiệp gặp khó như Giấy Phương Nam, Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC)… do đó không có nguồn để trả cho Vinachem và Đạm Ninh Bình.

Dư nợ quá hạn của các dự án cho vay lại

Nguồn tin từ Kiểm toán Nhà nước trong phần kiểm toán nợ công (Báo cáo kiểm toán 2016) cho biết, Bộ Tài chính chưa lập báo cáo giám sát nợ và chưa lập Bản tin nợ công năm 2015 theo quy định của luật về báo cáo thông tin và công khai thông tin về nợ công. Việc quản lý nợ công còn phân tán, chưa đầy đủ. Vì thế các khoản nợ Chính phủ, nợ chính quyền địa phương còn có thể chưa đầy đủ. Nhất là nợ doanh nghiệp nhà nước không có bảo lãnh nhưng nguy cơ trả nợ thay rất tiềm tàng, khi doanh nghiệp thua lỗ, không trả được nợ như dự án Đạm Ninh Bình hay Nhà máy giấy Phương Nam. Cục Quản lý nợ (Bộ Tài chính) cũng chưa có thống kê số vốn thực rút, số thực trả nợ nước ngoài.

Tính đến hết thời điểm kiểm toán 31-12-2015, dư nợ của các dự án cho vay lại có nợ quá hạn tương đương 28.034 tỉ đồng (55 dự án nợ quá hạn là 5.641 tỉ đồng và Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam-SBIC nợ 22.393 tỉ đồng). Trong số này, các khoản nợ quá hạn tương đương 9.730 tỉ đồng (như SBIC nợ 6.562 tỉ đồng, dự án xi măng Hạ Long nợ 268 tỉ đồng, dự án thủy điện Nậm Chiến nợ 129,5 tỉ đồng...)…

Năm dự án cho vay lại có nợ ứng vốn từ Quỹ tích lũy trả nợ quốc gia là 1.217,8 tỉ đồng (chủ yếu là các dự án xi măng và thủy điện), trong đó SBIC được khoanh nợ 520 tỉ đồng từ năm 2015.

10 dự án được Chính phủ bảo lãnh phải ứng vốn từ Quỹ tích lũy để trả nợ với dư nợ 199,02 triệu đô la Mỹ. Trong số này là dự án nhà máy sản xuất bột giấy Phương Nam 60,42 triệu euro, dự án xi măng Hạ Long 52,21 triệu euro và dự án xi măng Thái Nguyên 30,79 triệu euro

Mời xem thêm:

Nhìn lại các dự án thua lỗ ngàn tỉ của Bộ Công Thương

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.