Homepage E-Paper 22/11/2017
Có thể giảm các loại lãi suất điều hành mạnh hơn
Thứ Sáu,  14/7/2017, 10:25 (GMT+7)

Có thể giảm các loại lãi suất điều hành mạnh hơn

Thành Nam

Các loại lãi suất điều hành nên được xem xét giảm mạnh hơn đồng thời NHNN có thể tính đến việc hạ dự trữ bắt buộc tiền đồng (hiện đang ở mức 3%) để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

(TBKTSG) - Các ngân hàng bắt đầu công bố giảm lãi suất đầu ra. Sau khi VPBank và VIB thông báo giảm từ 0,5-1% các kỳ hạn vay cho các đối tượng ưu tiên và một số loại hình doanh nghiệp, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển (BIDV) niêm yết lãi suất vay năm lĩnh vực ưu tiên ở mức tối đa 6%/năm và 5,5%/năm đối với các thể nhân, cá nhân chịu ảnh hưởng lũ lụt ở  miền Trung.

Việc giảm lãi suất sẽ còn tiếp diễn và diễn ra trên diện rộng khi lạm phát nửa đầu năm nay chỉ ở mức 0,2% so với cuối năm ngoái - mức rất thấp so với các năm trước. Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, trong báo cáo gần nhất, nhận định lạm phát cả năm nay có thể chỉ 3% do giá một số loại thực phẩm, lương thực có thể còn giảm, trong khi giá các loại hàng hóa, năng lượng trên thị trường quốc tế có khả năng đứng ở mức thấp như hiện tại.

Giới quan sát cho rằng việc giảm lãi suất là cần thiết mặc dù điều này có thể dẫn đến tăng trưởng tín dụng vượt 18% như chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng tỏ ra thận trọng khi đề cập đến tăng trưởng tín dụng khi mục tiêu hàng đầu của năm nay đối với đa số vẫn là xử lý nợ xấu. Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cho đến cuối tháng 6-2017 tăng trưởng tín dụng vẫn chưa cán mốc 8%, tức dư địa còn rộng.

Đặt trong bối cảnh đầu tư công đang rất chật vật để tiêu tiền và để đạt tăng trưởng GDP năm nay 6,7%, hai quí còn lại của năm GDP phải tăng 7,43%, việc hạ lãi suất được dự báo chưa dừng lại. Phát hành trái phiếu chính phủ tiếp tục thuận lợi cả về lãi suất trúng thầu cũng như các kỳ hạn dài nhưng cửa giải ngân trái phiếu đang eo hẹp. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết vốn trái phiếu đã được duyệt song chưa giải ngân còn tới 55.000 tỉ đồng. Trong khi đó, lượng tiền mà Kho bạc Nhà nước gửi ở các ngân hàng thương mại đã lên mức cao kỷ lục 143.000 tỉ đồng, tăng 50,2% so với cùng kỳ. Gánh nặng chi tiêu công giờ đây đang đặt lên vai các ngân hàng và nếu tín dụng không chạy, tăng trưởng GDP gặp khó.

Tín dụng sẽ không thể chạy chỉ bằng một chân lãi suất, mà chúng ta phải nhanh chóng cân bằng chân kia là xử lý nợ xấu. Nghị quyết về nợ xấu mãi đến ngày 15-8-2017 mới có hiệu lực và thời gian chờ đợi các văn bản hướng dẫn thực hiện có thể phải mất thêm vài tháng. Các ngân hàng nói thẳng họ không trông chờ nhiều nợ xấu sẽ được mạnh tay tháo gỡ trong năm nay khi cơ chế cho phép ngân hàng thu tài sản đảm bảo vẫn còn phức tạp và việc phát mãi tài sản theo giá thị trường còn phụ thuộc vào thẩm định giá.

Để giúp các ngân hàng giảm giá vốn đầu vào, ngoài nguồn tiền gửi ngân hàng của Kho bạc, việc hạ các loại lãi suất điều hành của NHNN 0,25%/năm có lẽ chưa thể mang lại hiệu ứng như mong đợi. Lãi suất điều hành ở đây cụ thể gồm lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ. Thử hỏi hiện nay có bao nhiêu tổ chức tín dụng vay tái cấp vốn (trừ những ngân hàng yếu kém). Hơn nữa lãi suất tái cấp vốn vẫn tới 6,25%/năm. Lãi suất tái chiết khấu ở mức 4,25%/năm cũng không phải rẻ và đang cao hơn lãi suất qua đêm, các kỳ hạn một tuần, hai tuần, một tháng trên thị trường liên ngân hàng. Nếu cần vốn, các tổ chức tín dụng sẽ lên liên ngân hàng giao dịch thay vì giao dịch thị trường mở. Đã hơn tháng nay thị trường mở hầu như vắng bóng giao dịch.

Như vậy các loại lãi suất điều hành nên được xem xét giảm mạnh hơn đồng thời NHNN có thể tính đến việc hạ dự trữ bắt buộc tiền đồng (hiện đang ở mức 3%). Áp lực chỉ tiêu lợi nhuận và trích lập dự phòng rủi ro cho nợ xấu của cả hệ thống (trừ Vietcombank) đang quá cao. Một số ngân hàng vẫn phải để hàng chục ngàn tỉ đồng “nhàn rỗi” nhằm đảm bảo thanh khoản do nợ xấu.

Thị trường chứng khoán đã phản ứng ngược chiều với hiệu ứng giảm lãi suất mà đáng lẽ phải là một động lực cho VN-Index đi lên. Từ mức trên 780 điểm, đầu tuần này đã có lúc VN-Index áp sát 760 điểm chỉ trong ba ngày giao dịch. Thị trường đang chốt lời ngắn hạn khi hàng loạt cổ phiếu ngân hàng và nhóm chứng khoán đã tăng nhanh, tăng mạnh những tuần qua, đẩy chỉ số P/E toàn thị trường vượt ngưỡng 17 lần.

Sẽ là tích cực và bền vững cho VN-Index một khi dòng tiền chuyển dịch vào nhóm cổ phiếu sản xuất, kinh doanh cốt lõi thay vì cổ phiếu đầu cơ, chứng khoán, bất động sản. Chỉ số P/E cổ phiếu các ngành sản xuất hiện còn thấp, bình quân dưới 10 lần và sự tăng trưởng của nhóm này mới là minh chứng cho thấy tái cơ cấu nền kinh tế đang đi đúng hướng. Sức hấp dẫn của cổ phiếu phân bón, xây dựng, tiêu dùng, xuất khẩu, điện nước, logistics, vận tải, nông sản... hầu như chưa được khai thác đúng mức. Điểm danh những cổ phiếu tăng bằng lần từ đầu năm đến nay, giới đầu tư không khỏi ngỡ ngàng khi chúng thuộc về lĩnh vực bất động sản, chứng khoán. Sự bất hợp lý này cần phải được nhìn nhận lại không chỉ từ giới đầu tư hay quan sát, mà cả từ cơ quan quản lý, giám sát để thị trường không xảy ra những đợt “đổ vỡ”.

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.