Homepage E-Paper 22/07/2017
Tài chính tiêu dùng: tiềm năng lớn, rủi ro cao
Thứ Tư,  12/7/2017, 16:51 (GMT+7)

Tài chính tiêu dùng: tiềm năng lớn, rủi ro cao

Thuỳ Dung

Lãi suất vay tiêu dùng còn cao hơn nhiều so với lãi suất của ngân hàng thương mại - Ảnh: TL

(TBKTSG Online) - Các công ty tài chính ngày càng phát triển và góp phần đẩy lùi được tín dụng đen ra khỏi nền kinh tế, đặc biệt ở vùng nông thôn. Tuy nhiên, lãi suất cho vay còn rất cao và nếu không có sự quản lý chặt thì có thể dẫn tới những hậu quả khó lường...

Thị trường lớn

Một bà bán rau cần vay số tiền 1 triệu đồng nhưng không có tài sản đảm bảo, không chứng minh được thu nhập thì dù số tiền có ít cũng không thể vay được của các ngân hàng thương mại. Nếu không có các công ty tài chính thì bà chỉ có thể vay ở thị trường tín dụng đen.

Mỗi ngày bà kiếm đươc 300.000 đồng nhưng phải trả lãi tới 100.000 đồng. Đây là mức lãi được cho là rất cao. Nhưng dù sao, nếu không có 1 triệu đồng đó thì bà cũng không thể kiếm 200.000 đồng/tháng để kiếm tiền nuôi chồng, nuôi con.

Đây là ví dụ mà ông Phạm Xuân Hoè, Phó viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng đưa ra tại tọa đàm về phát triển tài chính bán lẻ, cơ hội thúc đẩy tiêu dùng, phục vụ tăng trưởng kinh tế diễn ra ngày 12-7. Ví dụ của ông Hoè đưa ra để thấy rằng, tiềm năng của tài chính bán lẻ là rất lớn và đang thay thế dần vấn nạn xã hội là tín dụng đen.

Ông Đặng Thanh Hùng, Giám đốc Trung tâm Tiếp thị FE Credit cho hay, FE Credit tập trung vào 60% khách hàng trong độ tuổi lao động mà không có tài sản thế chấp, không chứng minh được thu nhập, đa phần là công nhân và đây không phải là nhóm khách hàng mà các ngân hàng thương mại hướng tới.

Ông Đàm Thế Thái, Phó tổng giám đốc HD Saison cho hay, nhóm khách hàng “bị bỏ quên" này ước tính khoảng 30-40 triệu người, trong khi 10 năm qua, ngành tài chính tiêu dùng mới chỉ phục vụ khoảng 10 triệu người, tức chỉ khoảng ¼ dung lượng thị trường. “Thị trường cón hết sức lớn đối với các công ty tài chính", ông Thái nói.

Những năm gần đây, tín dụng tiêu dùng tăng nhanh đang trở thành một trong những động lực lớn của tăng trưởng, góp phần không nhỏ vào phát triển kinh tế đất nước.

T.S Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho biết tính đến cuối năm 2016, dư nợ tín dụng tiêu dùng là 646.000 tỉ đồng (khoảng 28 tỉ đô la Mỹ), chiếm 11,7% tổng dư nợ của nền kinh tế.

Theo dự báo mới đây của Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC), quy mô thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam sẽ đạt mốc 1 triệu tỉ đồng vào năm 2019.

Ông Nguyễn Tú Anh, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN cho hay, cùng với sự phát triển kinh tế, tỷ trọng tiêu dùng trong tổng GDP của Việt Nam liên tục tăng cao. Cụ thể, tỷ trọng tiêu dùng trên GDP của Việt Nam tăng từ 52,5% năm 2005 lên 78,34% năm 2016.

Rủi ro cao

TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế cho hay, dù công ty tài chính ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào tín dụng tiêu dùng nhưng cần hết sức cẩn trọng. Trường hợp của Thái Lan và Trung Quốc là những bài học. Ở thời kỳ đỉnh điểm, mỗi nước đều có công ty tài chính đầu tư vào cơ sở hạ tầng, bất động sản, chứng khoán… Và khi bong bóng vỡ đã dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997 với sự phá sản của hàng loạt công ty tài chính.

Lấy ví dụ về sự đổ vỡ của các công ty tài chính trên các nước, ông Nguyễn Tú Anh đặt câu hỏi, liệu có nên quy định trần lãi suất cho vay tiêu dùng? Bởi chỉ những người ưa thích rủi ro mới có thể chịu được mức lãi cao của các công ty tài chính. Mà rủi ro cao thì gắn với sự bất ổn và đổ vỡ.

Quan sát lãi suất tiêu dùng từ năm 1993 tới nay, ông Phạm Xuân Hòe cho rằng, lãi suất này luôn là lãi suất thỏa thuận và cao hơn rất nhiều so với lãi suất cho vay của ngân hàng, có thể lên tới 50-70%/tháng.

Điều này là do các công ty tài chính hướng đến phân khúc khách hàng “dưới chuẩn”, có thu nhập trung bình hoặc thấp, không chứng minh được thu nhập; chưa có lịch sử tín dụng hoặc điểm tín dụng thấp... Bên cạnh đó, do các công ty tài chính này cung cấp các khoản vay nhỏ, không tài sản đảm bảo, phục vụ nhu cầu mua sắm trang thiết bị gia đình, xe máy, tiền mặt phục vụ nhu cầu đột xuất… thủ tục lại rất nhanh chóng, thuận tiện.

Ngoài ra, các công ty tài chính có chi phí vốn đầu vào cao do họ phải hoạt động bằng vốn tự có, cộng với phát hành trái phiếu cho các pháp nhân là người mua, đi vay các ngân hàng thương mại mà không được trực tiếp huy động vốn từ dân cư.

Cuối cùng, chi phí hoạt động tính ra trên một khoản vay là khá cao như chi phí thẩm định và đòi nợ.

Đồng tình với quan điểm này, ông Đàm Thế Thái, Phó tổng giám đốc HD Saison cho hay, chi phí thẩm định không lớn bằng chi phí thu hồi nợ. Hiện HD Saison có tới nửa triệu khách hàng phát sinh mỗi tháng nên chi phí gọi điện hoặc nhắn tin nhắc nợ, thậm chí đến tận nhà người vay để đòi tiền là khá lớn.

Để lãi suất vay tiêu dùng giảm xuống, theo kiến nghị của nhiều chuyên gia trong tọa đàm, cơ quan quản lý không nên xây dựng trần lãi suất trong phân khúc cho vay tiêu dùng mà hãy để nền kinh tế thị trường quyết định. Ngoài ra, nhiều nước đã áp dụng trần lãi suất, sau đó thất bại và phải bỏ quy định này. Muốn giảm lãi suất, điều quan trọng là cơ quan quản lý phải xây dựng được kho dữ liệu lớn “big data" về công dân để các công ty tài chính dựa vào đó thẩm định hồ sơ vay vốn. Có như vậy lãi suất mới giảm xuống được.

Mời đọc thêm:

Công ty tài chính không được cho vay quá 100 triệu đồng/khách 

Trả lại tên cho tôi

 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.