Homepage E-Paper 24/11/2017
Đấu thầu thuốc: Ưu tiên người bệnh hay hầu bao?
Thứ Sáu,  1/9/2017, 08:47 (GMT+7)

Đấu thầu thuốc: Ưu tiên người bệnh hay hầu bao?

Hoàng Nhung ghi

(TBKTSG) - Thuốc dùng cho bảo hiểm y tế có gì hay mà sao ai cũng giành “đấu thầu”.

Tại cuộc họp do Phó thủ tướng Vương Đình Huệ chủ trì tại Hà Nội hồi trung tuần tháng 8, Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) Nguyễn Thị Minh đã kiến nghị Nhà nước cho phép cơ quan này triển khai thí điểm và mở rộng danh mục đấu thầu tập trung thuốc cho bảo hiểm y tế (BHYT) năm 2018.

Bởi theo bà Minh, tình hình tài chính của BHYT hiện nay rất căng, trong khi giá thuốc ngày càng cao. Việc đấu thầu thuốc đang có nhiều “khuất tất”, mỗi địa phương trúng thầu cùng một loại thuốc, một loại thiết bị nhưng giá chênh lệch nhau quá cao. Tốc độ gia tăng chi phí khám chữa bệnh năm 2017 tăng 30% so với năm 2016. BHXH muốn đấu thầu thuốc để tăng tính an toàn cho quỹ và có thể làm giảm giá thuốc biệt dược đã hết hạn bản quyền công nghệ. TBKTSG ghi nhận một số ý kiến của người trong ngành về đề xuất này.

PGS.DS. Phạm Khánh Phong Lan, nguyên Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM.

PGS.DS. Phạm Khánh Phong Lan, nguyên Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM:

Cần quản lý hiệu quả để tăng tính an toàn cho quỹ

- Sự kiện tòa án xét xử vụ VN Pharma, đơn vị đã trúng thầu thuốc trị ung thư H-Capita, trong những ngày qua cũng là một bài học cho chuyện đấu thầu tập trung dù đây là trường hợp khu trú ở một thành phố với một đơn vị có sai sót. Thử hỏi khi tập trung đấu thầu thuốc cấp quốc gia để cung ứng toàn quốc - thường thì một đơn vị không thể cung cấp đủ số lượng một loại thuốc trúng thầu cho cả nước mà cần nhiều đơn vị khác - trong bối cảnh thị trường dược ở nước ta hết sức phức tạp, rủi xảy ra sai sót về chất lượng, đơn vị trúng thầu không đủ năng lực thì hậu quả sẽ đến mức nào.

Vấn đề đặt ra là cơ quan BHYT có đủ chuyên môn để đánh giá thuốc không? Mục tiêu của đấu thầu thuốc không thể chỉ chọn thuốc có giá thấp nhất mà phải là thuốc có chất lượng. Nếu nói bác sĩ bị “hoa hồng” làm cho nhám tay, thì BHXH có đảm bảo sẽ không để xảy ra tiêu cực?

Trong quá trình khám chữa bệnh hàng ngày, bác sĩ chính là người biết rõ loại thuốc nào sẽ tốt nhất cho bệnh nhân của mình. Nếu muốn kiểm soát chặt, Nhà nước nên có luật để chế tài. Còn BHYT muốn quản lý quỹ tốt thì nên rà soát lại quy trình quản lý và bộ máy của mình xem đã hoạt động hiệu quả chưa thay vì chỉ nhắm đến việc siết chi và giảm khoán khám chữa bệnh theo định suất. Hiện nay các bệnh viện đã bảo vệ sự an toàn tài chính cho mình bằng cách kê đơn dè dặt, chọn thuốc giá rẻ, chỉ định cận lâm sàng cũng giảm khiến cho bệnh nhân sử dụng BHYT rất thiệt thòi.

BS. Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Quận 2 TPHCM.

BS. Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Quận 2 TPHCM:

Chỉ nên đấu thầu tập trung mặt hàng chiến lược

- Đấu thầu tập trung hay đấu thầu riêng lẻ đều có mặt lợi và không thuận lợi. Đấu thầu tập trung, đấu thầu rộng rãi là để lựa chọn nhà thầu thông qua đơn vị mua sắm tập trung nhằm giảm chi phí, thời gian, đầu mối tổ chức đấu thầu, tăng cường tính chuyên nghiệp trong đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ khám chữa bệnh BHYT, tăng khả năng cân đối quỹ... Tuy nhiên, trong đấu thầu tập trung cơ sở y tế sẽ không được chủ động khi nhà thầu không cung cấp đủ số lượng. Do đó, chỉ nên tổ chức đấu thầu tập trung đối với một số mặt hàng chiến lược, còn những mặt hàng thường quy nên để cơ sở y tế chủ động.

Năm 2016, bệnh viện Quận Thủ Đức và Quận 2 đã tổ chức đấu thầu rộng rãi, các quận/huyện khác áp thầu từ hai bệnh viện này, nhờ vậy đỡ tốn thời gian, công sức. So với đấu thầu tập trung, cơ sở tự dự trù số lượng, chủng loại, họp hội đồng tư vấn, sau đó đưa xuống các khoa phòng và đưa về sở y tế, đấu thầu rất thuận lợi, không có tình trạng thiếu thuốc. Khi có những khó khăn xảy ra trong đấu thầu tại cơ sở, ví dụ bệnh viện có nhu cầu thầu 100 loại thuốc, nếu đấu thầu không trúng hoặc không đủ thì sẽ tập trung đấu thầu tiếp. Trường hợp các tính năng, kỹ thuật không đạt, giá cao... bệnh viện không lựa chọn được sẽ buộc phải áp thầu từ các bệnh viện lớn của thành phố.

Hiện nay, bất cập của BHYT là việc thông tuyến khám BHYT ở các bệnh viện quận, huyện được đẩy mạnh. Bệnh viện nào có uy tín, chất lượng điều trị cao thì bệnh nhân đến đông, tập trung nhiều bệnh nặng nhưng lại bị cơ quan BHYT khống chế mức quỹ. Do đó, bác sĩ rất nhức đầu vì vừa lo chuyên môn, vừa lo cân đối tài chính. Bất cập này cần sớm giải quyết để có lợi cho người bệnh.

GS.TS.BS. Nguyễn Sào Trung, Chuyên khoa ung bướu - Phó chủ tịch Hội Y học TPHCM.

GS.TS.BS. Nguyễn Sào Trung, Chuyên khoa ung bướu - Phó chủ tịch Hội Y học TPHCM:

Thuốc tốt, hợp hoàn cảnh người bệnh

- Nếu sử dụng thuốc hết bảo hộ độc quyền generic cũng tốt tương đương với thuốc biệt dược thì chúng ta nên dùng. Trên thế giới, nhiều quốc gia, kể cả Mỹ từ trước đến nay vẫn dùng thuốc generic để làm giảm gánh nặng y tế cho người dân, nhưng thuốc đó phải đủ các thành phần hoạt chất và chất lượng như thuốc gốc. Một người bác sĩ có tâm sẽ dùng thuốc tốt, hợp với túi tiền của người bệnh khi có những bệnh bảo hiểm chỉ chấp nhận chi trả 50-70% tiền thuốc.

Đấu thầu tập trung hay riêng lẻ thì vẫn có tiêu cực xảy ra, vì vậy cơ quan đứng ra đấu thầu phải kiểm soát tốt quy trình, thủ tục đấu thầu, xây dựng kế hoạch giá, công khai minh bạch thông tin, tăng cường công nghệ thông tin... Quan trọng hơn là cái tâm của người thực hiện để làm sao mang lại lợi ích cao nhất cho người bệnh, tức là làm sao để có thuốc chất lượng và giá tốt.

Đặc biệt hơn, khi đấu thầu tập trung thì các cơ quan sử dụng thuốc phải được cùng tham gia đấu thầu và có ý kiến trong việc dự trù, sử dụng thuốc.

BS. Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hùng Vương TPHCM.

BS. Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hùng Vương TPHCM:

Hãy làm đúng vai trò quản lý

- Thực tế việc triển khai thuốc ở các bệnh viện cho thấy dù là cùng chuyên khoa nhưng mỗi nơi lại sử dụng thuốc khác nhau. Vấn đề đặt ra là, thuốc generic tương đương với biệt dược gốc nhưng thực sự có tương đương hay không? Bác sĩ nào điều trị cho bệnh nhân cũng mong bệnh nhân mau hết bệnh, không phải nằm viện lâu, tốn tiền của và công sức.

Nhìn vào thực tế xã hội ngày nay sẽ thấy khi người nhà của các “sếp lớn” phải nhập viện họ luôn yêu cầu bệnh viện phải dùng thuốc tốt nhất, phòng/giường tốt nhất, vậy mà bảo hiểm y tế lại yêu cầu giảm giá thuốc...

Ở các nước, cơ quan bảo hiểm không tham gia đấu thầu mà chỉ quản lý quỹ, quản lý mức trần. Hiện nay ở các bệnh viện có tình trạng đến cuối quí hay cuối năm thì bác sĩ lại nơm nớp lo sợ bảo hiểm không quyết toán, xuất toán.

Đơn cử như quy định khống chế sử dụng thuốc biệt dược không quá 30% số thuốc. Có những ca bệnh nặng, chắc chắn bác sĩ phải dùng thuốc biệt dược, thuốc tối tân nhất để cứu bệnh nhân trong thời gian vàng. Khi cứu bệnh nhân không ai nghĩ đến tiền, nhưng cứu được rồi, người bệnh nghèo không đủ tiền trả viện phí, có những trường hợp bệnh viện cũng đành phải bù đắp.

Cơ quan BHXH nên xem lại cách tổ chức, quản lý như hiện nay đã thực sự công bằng hay chưa. Năm 2015, sau vụ đấu thầu tập trung, nhiều bệnh viện đã phải rên rỉ với cơ quan y tế vì thuốc thiếu và không mua sắm được trang thiết bị. Bây giờ lại vướng vào vòng “tập trung quốc gia”, không biết rồi sẽ ra sao?!

Mời xem thêm

VN Pharma và thị trường dược

“Con voi chui lọt lỗ kim” trong ngành dược

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.