Homepage E-Paper 18/10/2017
Uber chật vật vượt khó
Thứ Bảy,  7/10/2017, 09:29 (GMT+7)

Uber chật vật vượt khó

Minh Đức

Ảnh: NYT

(TBKTSG) - Uber - công ty khởi nghiệp lớn nhất thế giới, vừa chịu thêm cú sốc khi bị dừng giấy phép hoạt động ở London. Trong khi gặp khó khăn tại một số thị trường, Uber đang phải cố gắng phát triển những dịch vụ mới để có thể mở rộng hoạt động ở những nơi khác.

Dịch vụ giao thức ăn

Nhiều năm qua, Bob Gordon, chủ sở hữu của Footprints Cafe ở Brooklyn (New York) vẫn phải tự lo việc giao đồ ăn của nhà hàng mình cho khách. Vì vậy, khi lần đầu quyết định hợp tác với UberEats - dịch vụ giao nhận của Uber, ông khá lo lắng.

“Chẳng mấy chốc, đơn hàng bắt đầu ồ ạt đổ tới”, ông Gordon, 46 tuổi, nhớ lại. “Chúng tôi không lường được một khối lượng đơn hàng lớn như vậy. Bản thân tôi là chủ, nhưng phải trực tiếp đứng nấu trong suốt ba tuần để đáp ứng nhu cầu của khách”, ông nói với The New York Times.

Bằng cách thuyết phục các chủ nhà hàng như ông Gordon, Uber đã lao vào một lĩnh vực mới: giao nhận thực phẩm.

Ban lãnh đạo của Uber tin rằng, UberEats có thể tạo ra sự tăng trưởng to lớn, khi công ty đang nhắm tới đợt chào bán cổ phiếu công khai lần đầu trong 18-36 tháng tới.

Ông Khosrowshahi, Giám đốc điều hành mới của Uber gọi UberEats là một “điều ngạc nhiên tuyệt vời”. Hiện dịch vụ này đã có mặt tại 120 thị trường trên toàn cầu và nhanh chóng trở nên nổi bật. Đôi khi nó còn làm lu mờ hoạt động vận chuyển truyền thống ở các thị trường như Tokyo (Nhật Bản), Đài Bắc (Đài Loan), Seoul (Hàn Quốc).

Công ty cho biết, số lượng chuyến đi do các lái xe của UberEats thực hiện đã tăng hơn 24 lần từ giữa tháng 3-2016 đến tháng 3-2017. Tính đến tháng 7 vừa qua, UberEats đã có lãi ở 27 trong số 108 thành phố nơi nó hoạt động.

Theo một nghiên cứu của Công ty Tư vấn McKinsey, Uber là “người đến sau”, trong lĩnh vực giao nhận thực phẩm, một thị trường trị giá hơn 100 tỉ đô la.

Một số công ty đã nhảy vào lĩnh vực này từ lâu. Chẳng hạn, Postmates đã tạo lập chỗ đứng từ sáu năm trước, thu hút được 250 triệu đô la Mỹ đầu tư, có hơn 100.000 lái xe tham gia đội ngũ giao hàng và mỗi tháng cung cấp 2,5 triệu giao dịch. Grubhub, một công ty đại chúng, đã đạt tổng doanh thu 3 tỉ đô la vào năm 2016, với 8,17 triệu khách hàng. Chưa kể tới sự đe dọa của tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Amazon, nơi vừa mua lại tập đoàn bán lẻ Whole Foods và cung cấp dịch vụ giao hàng thực phẩm tại các khu đô thị lớn.

UberEats cho biết họ có nhiều ưu điểm so với các đối thủ. Thứ nhất công ty có mạng lưới hơn 2 triệu lái xe có thể tham gia giao nhận thực phẩm. Thứ hai, Uber đã giành phần lớn thời gian trong một thập niên qua, để lập bản đồ các thành phố và tìm ra những tuyến đường hiệu quả nhất, giúp cải thiện thời gian giao hàng. Đội ngũ UberEats sẽ có mặt tại nhà hàng khi thức ăn vừa nấu xong và giao cho khách ngay khi nó đang còn nóng.

Jason Droege, Phó chủ tịch UberEverything, nơi phụ trách dịch vụ UberEats, nhận định nhu cầu trên thế giới về dịch vụ giao nhận hàng đang tăng cao. “Khi mọi người sử dụng điện thoại di động ngày càng nhiều, chúng ta cũng bắt đầu thấy sự thay đổi trong cách ăn của họ”, ông nói.

Đối với ông Gordon, chủ sở hữu của Footprints Cafe, đầu tư của Uber đã khiến cửa hàng của ông được hưởng lợi. Dịch vụ chuyển phát của Uber giúp nhà hàng của ông tiếp cận những khách hàng mới mà không phải trả chi phí cho việc quảng cáo mà ông phải làm trong quá khứ.

“Chúng tôi phải thuê riêng một bộ phận kế toán chỉ dành cho những đơn hàng giao nhận qua UberEats. Chắc chắn điều đó là xứng đáng”, ông nói.

Cú sốc mạnh

Trong khi Uber có những thành công ban đầu từ những dịch vụ mới ở một số thị trường, thì công ty này đang phải đau đớn chứng kiến những khó khăn và thất bại ở các thị trường quan trọng.

Sau khi buộc phải rời khỏi một số thành phố như Delhi (Ấn Độ), Austin (Texas, Mỹ), hay tự nguyện rời khỏi Trung Quốc vì không cạnh tranh được với đối thủ nội địa, tuần trước Uber gặp một cú sốc khi bị dừng giấy phép hoạt động ở London (Anh), thị trường lớn nhất ở châu Âu.

Cơ quan quản lý giao thông London (TfL) tuyên bố rằng hoạt động của Uber là “không đúng và phù hợp”. (Fit and proper). Đây là cụm từ mà các cơ quan quản lý Anh áp dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau để đảm bảo rằng mọi cá nhân và tổ chức phải đáp ứng các yêu cầu mà ngành hoặc chuyên ngành của họ đề ra.

Trong tuyên bố của mình TfL nêu rõ: “Cách tiếp cận và hành xử của Uber thể hiện sự thiếu trách nhiệm của công ty đối với một số vấn đề có liên quan đến an toàn và an ninh công cộng”.

Năm ngoái, một tòa án Anh đã phán quyết rằng Uber không coi các lái xe của mình là những cá thể tự kinh doanh và phải đáp ứng các tiêu chuẩn lao động chặt chẽ hơn, bao gồm cả trả lương cho kỳ nghỉ và lương hưu.

Thị trưởng London Sadiq Khan đã thể hiện sự đồng tình với quyết định của TfL. Bình luận trên tờ The Guardian, ông nói: “Cung cấp dịch vụ sáng tạo không phải là cái cớ để không an toàn. Môi trường pháp lý rất quan trọng trong việc bảo vệ an toàn cho người dân London, duy trì các tiêu chuẩn tại nơi làm việc cho lái xe và duy trì một thị trường xe taxi sôi động...”.

Giấy phép của Uber ở London sẽ hết hạn vào ngày 30-9 và không được phép gia hạn nữa. Tuy nhiên, Uber vẫn có thể tiếp tục hoạt động tại đây trong quá trình kháng cáo quyết định tại các tòa án của Anh.

Quyết định của London được cho là cú sốc lớn với Uber, không chỉ vì đây là thị trường quan trọng ở châu Âu, mà nó còn tạo tiền đề cho các thành phố khác trên thế giới có những động thái tương tự.

Hôm thứ Năm, một tòa phúc thẩm của Hà Lan đã chấp thuận lệnh cấm dịch vụ giá rẻ UberPop, gọi đây là “hoạt động trái phép”. Chính quyền Pháp cũng đã đưa ra một vụ kiện tương tự ra Tòa án Tư pháp của Liên hiệp châu Âu, và năm ngoái Uber cùng hai giám đốc điều hành đã bị phạt gần 500.000 đô la, liên quan đến dịch vụ UberPop.

Tại New York, Thị trưởng Bill de Blasio chỉ trích việc Uber mở rộng nhanh chóng không những không làm giảm lưu lượng xe mà còn gây tắc nghẽn hơn trên các tuyến phố.

Việc để mất giấy phép hoạt động ở London là thách thức lớn đối với giám đốc điều hành mới Dara Khosrowshahi. Uber bị cấm hoạt động ở London sẽ ảnh hưởng tới 40.000 lái xe và 3,5 triệu khách hàng sử dụng dịch vụ.

Ông Khosrowshahi, trong một mẩu tin trên Twitter vào chiều thứ Sáu, thừa nhận rằng Uber “không hoàn hảo” và kêu gọi các nhà quản lý London cùng công ty tìm ra giải pháp.

Cho đến nay, London là một trong những câu chuyện thành công nổi bật nhất của Uber ngoài Mỹ. Kể từ khi ra mắt tại Anh năm 2012, Uber hiện đã có mặt tại hơn 40 thành phố và thị trấn trên khắp nước Anh.

Sự xuất hiện của loại hình này ngay lập tức đã tạo ra một cuộc đụng độ với những chiếc taxi đen truyền thống, có nguồn gốc từ năm 1634.

Các tài xế taxi truyền thống, phải nhớ được 25.000 tuyến phố và 100.000 địa điểm trong bài kiểm tra kiến thức, mới có thể giành được tấm bằng để hoạt động dịch vụ. Họ phàn nàn lái xe của Uber là “dưới chuẩn”. Nhiều người lái taxi truyền thống lo ngại sự cạnh tranh sẽ khiến họ mất việc, bởi giá của Uber thấp hơn khoảng 30% so với taxi thường.

Mâu thuẫn cũng liên quan đến căng thẳng về sắc tộc khi hầu hết lái xe taxi thường là người Anh, còn lái xe Uber là người nhập cư.

Những người lái xe truyền thống và công đoàn của họ đã cổ vũ cho quyết định của TfL cuối tuần trước. Jeffrey Marcus, 67 tuổi, người đã lái xe taxi ở London trong suốt 42 năm qua gọi đây là quyết định quá muộn. Ông cho biết: “Chúng tôi có một dịch vụ taxi tuyệt vời ở đây. Bạn phải trả thêm một chút thôi, nhưng bạn sẽ có được dịch vụ tốt”.

Ahmad Shoaib, một lái xe của Uber, cho rằng đây là phán quyết không công bằng. “Tôi thừa nhận là một số lái xe Uber có vấn đề, nhưng hầu hết chúng tôi là người tốt và đáng tin cậy, tuân thủ quy tắc”, ông nói. “Sẽ không công bằng khi trừng phạt mọi người vì những sai lầm của một hoặc hai người”.

Ông Shoaib chuyển từ lái xe truyền thống sang Uber sau khi ông thấy nhiều bạn bè sử dụng dịch vụ này.

“London cần Uber”, ông nói, “nó rẻ và dễ dàng”.

(Theo The New York Times)

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
>>Xem thêm chuyên mục khác:
© 2012 - 2015 Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online.