Nợ xấu giảm chưa thực chất
Thứ Năm,  23/11/2017, 14:19 

Nợ xấu giảm chưa thực chất

Phan Minh Ngọc

Đằng sau những con số tỷ lệ nợ xấu “đẹp” mà NHNN báo cáo là một thực tế có thể khác nhiều. Ảnh: THÀNH HOA

(TBKTSG) - Trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng cho biết tổng số nợ tiềm ẩn có thể thành nợ xấu, nợ xấu nội bảng và nợ xấu đã bán cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) chưa xử lý được của toàn hệ thống tính đến cuối tháng 9-2017 là 566.000 tỉ đồng, giảm so với mức 600.000 tỉ đồng tại thời điểm cuối năm 2016. Tỷ lệ nợ xấu đến cuối tháng 9-2017 là 8,61%, cũng giảm so với mức 10,08% hồi cuối năm 2016.

Phân tích thêm thông tin ngắn gọn trên cho thấy một số điểm đáng chú ý về tình hình nợ xấu và xử lý nợ xấu trong thời gian qua.

Thứ nhất, nếu so tổng số nợ xấu mà Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng báo cáo ở trên với con số tương tự được nguyên Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình “tiết lộ” vào tháng 9-2014 là khoảng 500.000 tỉ đồng thì sẽ thấy rằng thực tế tổng nợ xấu đã tăng lên mạnh (20%), ít nhất là cho đến thời điểm tháng 12-2016, trước khi giảm đi trong năm 2017[1].

Ở đây có hai khả năng. Khả năng đầu tiên là con số nợ xấu được “tiết lộ” năm 2014 không chính xác, đầy đủ. Khả năng này không thể hoàn toàn phủ nhận nếu nhớ lại rằng NHNN lúc đó đã có sự bất nhất về con số nợ xấu, và đã từng phải cải chính bằng những con số nợ xấu cao hơn nhiều so với những thời điểm trước đó[2] và [3].

Nếu khả năng trên là không đúng thì chỉ còn lại khả năng là công cuộc xử lý nợ xấu ít nhất là từ các năm 2012 cho đến 2016 đã không thành công, nếu không muốn nói ngược lại, với nợ xấu thực chất đã tăng lên mạnh thay vì giảm như kỳ vọng.

Điểm đáng chú ý thứ hai về những con số do ông Hưng báo cáo là mặc dù tổng nợ xấu đã giảm trong năm nay (tính đến tháng 9), nhưng giá trị nợ xấu nội bảng lại tăng lên, như được trình bày trong bảng dưới đây. Cụ thể hơn, nợ xấu nội bảng đã tăng 5% so với thời điểm tháng 12-2016, từ 146.429 tỉ đồng lên 153.826 tỉ đồng.

Có thể sẽ có người giải thích rằng nợ xấu nội bảng tăng lên một phần là do tín dụng (tổng dư nợ) cũng đã tăng trưởng mạnh (10,44%) làm phát sinh nợ xấu nội bảng mới. Nhưng dù vậy, tốc độ tăng nợ xấu nội bảng, bằng phân nửa tốc độ tăng trưởng tín dụng, cũng vẫn cho thấy một sự quá bất thường. Điều này lại cho thấy hai khả năng.

Khả năng thứ nhất là tăng trưởng tín dụng đã phải trả bằng cái giá quá đắt là làm tăng mạnh nợ xấu (nội bảng), nên cần phải đặt câu hỏi nghiêm túc là liệu có nên cố gắng thúc đẩy và/hoặc duy trì tăng trưởng tín dụng cao như hiện nay hay không.

Khả năng thứ hai liên quan đến sự tăng lên của nợ xấu nội bảng: ngoài sự “góp mặt” của khả năng thứ nhất, nợ xấu nội bảng còn tăng bởi thực tế đã có một phần dư nợ trước đây lẽ ra phải bị phân loại là nợ xấu thì lại được che giấu, phân loại thành nợ bình thường, đến nay mới bộc lộ (không thể che giấu được nữa). Và điều rút ra được từ khả năng này đương nhiên sẽ là muốn xử lý nợ xấu thành công thì trước hết phải trung thực, minh bạch, không vì bệnh thành tích hay động cơ chính trị nào đó để đưa ra những con số đẹp đẽ không có thực.

Một điểm đáng chú ý nữa trong bảng trên là mức giảm mạnh của nợ xấu tiềm ẩn (chủ yếu là các cam kết bảo lãnh vay vốn, cam kết trong nghiệp vụ L/C và các cam kết bảo lãnh khác) đã giảm tới 25.397 tỉ đồng so với cuối năm 2016 và chiếm tỷ trọng lớn trong con số 34.000 tỉ đồng là mức cải thiện (giảm đi) của nợ xấu tính đến tháng 9-2017 so với cuối năm 2016 (600.000-566.000 tỉ đồng). Mức giảm này thậm chí còn lớn hơn nhiều khoản nợ xấu được VAMC xử lý trong năm nay (16.000 tỉ đồng).

Tóm lại, đằng sau những con số tỷ lệ nợ xấu “đẹp” mà NHNN báo cáo là một thực tế có thể khác nhiều, chứa đựng nhiều điều đáng suy ngẫm và đòi hỏi những hành động cần thiết tương ứng của các bên có liên quan.n

[1] http://www.thesaigontimes.vn/120664/Thong-doc-NHNN-thua-nhan-no-xau-len-den-500000-ti-dong.html

[2] http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/tien-te-bao-hiem/2014-02-21/nhnn-phan-hoi-ve-so-lieu-no-xau-cua-moody%E2%80%99s-7875.aspx

[3] http://soha.vn/20-phut-dang-dan-cua-thong-doc-nhieu-so-lieu-ve-no-xau-va-vi-pham-ngan-hang-duoc-cong-bo-20170607142605095.htm

 

 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012