Bước hiện thực hóa tầm nhìn chuyên chở số đông
Chủ Nhật,  24/12/2017, 14:51 

Bước hiện thực hóa tầm nhìn chuyên chở số đông

Thuận Truyền

(TBKTSG) - Chủ nhật mới đây, vì có khách ở Hà Nội vào nên chúng tôi hào hứng rủ nhau đi “buýt đường sông” Sài Gòn cho cả... chúng tôi chứ không riêng gì khách biết, vì hổm rày báo chí quảng bá chuyện này quá chừng. Tầm 16 giờ chiều mà phòng vé bến Bạch Đằng đóng cửa im ỉm, bên ngoài để tới mấy tấm bảng to đùng báo hết vé. Ngoài sảnh, cô nhân viên liên tục phải giải thích với khách là vé đã hết từ trưa cho cả những chuyến cuối vào buổi chiều và chuyến cuối đã được rút thời gian lên sớm hơn thay vì 19 giờ 30 như trong 10 ngày phục vụ miễn phí trước đây. Thôi thì về dù trong lòng có chút ấm ức vì đã trót tốn tiền gửi xe máy tại bãi ngay bến.

Hành khách đi buýt sông trong một lần chạy thử hồi tháng 10 - Ảnh: Lê Anh.

Hôm sau, thứ Hai, đọc bài viết Buýt đường sông chủ yếu đi... hóng gió! trên báo Người lao động cho rằng để đúng nghĩa là một tuyến vận tải hành khách công cộng, buýt đường sông cần phải điều chỉnh nhiều việc, thấy thiệt giống suy nghĩ của mình. Mình thực ra cũng chỉ là một người đi... hóng gió, không đi được thì... về. Thử đặt câu hỏi một người có nhu cầu đi lại bằng buýt thực sự sẽ cảm thấy như thế nào trong tình huống hôm qua. Đó là mới nghĩ đến khía cạnh ít vé - hết vé, chứ chưa nói về tần suất tuyến, cách bố trí trạm, khả năng kết nối giao thông, giá vé... - tất cả đều còn hạn chế.

Box phảiHãy nhìn vào số đông người đi xe buýt hiện nay là tầng lớp bình dân và sinh viên, học sinh mà ưu tiên phục vụ nhu cầu thực sự của họ trước, đôi khi chỉ đơn giản là một chỗ đứng không quá chen chúc trong giờ cao điểm.

n chủ yếu dựa vào xe buýt. Hệ thống này không hẳn là thiếu “tầm nhìn chuyên chở số đông” như buýt sông, mà chính ra quá trình hiện thực nó có vấn đề. Cũng trong ngày thứ Hai, báo Thanh Niên có bài viết Nghịch lý xe buýt: Trợ giá xe ế, “chặn” xe đông phản ánh việc năm tuyến xe buýt mới trong nội đô Đà Nẵng, dù được cho là hiện đại, có trợ giá vẫn ế đến nỗi chủ xe “cháy” quỹ lương, khiến tài xế đình công, chính quyền phải đứng ra giải quyết; còn năm tuyến xe buýt liên tỉnh Đà Nẵng - Quảng Nam tồn tại mấy chục năm không có trợ giá nhưng rất đông khách thì bị Đà Nẵng “chặn” đường vào nội đô với lý do gây ùn tắc, khiến Quảng Nam phải gửi công văn đề nghị xem xét lại. Âu cũng là vì không chịu xuất phát từ nhu cầu thực sự của người dân.

Quay lại câu chuyện xe buýt ở TPHCM, báo chí đưa tin từ đầu tháng này, thành phố đưa vào hoạt động ba tuyến xe buýt điểm đầu tiên (trên xe có Wifi miễn phí, GPS giám sát hành trình và camera; hệ thống âm thanh kết nối tự động thông báo điểm dừng đỗ khi chuẩn bị đến trạm...). Việc này nằm trong chuỗi nỗ lực thay đổi nhận diện của người dân về tính hiện đại của xe buýt thành phố. Điều đó cần thiết nhưng không thể đủ nguồn lực để làm được trong ngày một ngày hai cho cả gần 200 tuyến mỗi ngày như hiện nay và với số đông hành khách, nó cũng không phải là nhu cầu cấp bách. Vì vậy, quan trọng hơn, hãy căn cứ vào kết quả khảo sát mức độ hài lòng của người dân đối với chất lượng dịch vụ các tuyến xe buýt mà thay đổi, ưu tiên những nội dung có thể làm sớm mà không phải tốn kém (như phân tuyến, trạm, tần suất hợp lý, đảm bảo lịch trình, an toàn, thái độ phục vụ). Hãy nhìn vào số đông người đi xe buýt hiện nay là tầng lớp bình dân và sinh viên, học sinh mà ưu tiên phục vụ nhu cầu thực sự của họ trước, đôi khi chỉ đơn giản là một chỗ đứng không quá chen chúc trong giờ cao điểm.

Ở Myanmar, tôi thấy họ vẫn duy trì hai hệ thống xe buýt với xe hiện đại và xe cũ, nhưng phân tuyến, trạm thì vẫn như vậy để phục vụ cho các đối tượng có khả năng chi trả khác nhau. Hay ở Thái Lan, tôi đã trải nghiệm xe buýt nội đô với cửa sổ mở toang vì không có máy lạnh. Còn Sài Gòn giờ thưa thớt những chiếc xe lam có thể len lỏi trong những con đường nhỏ.

Hãy tạm đừng nghĩ đến hình ảnh lãnh đạo hay cán bộ, công chức đi làm hàng ngày bằng xe buýt để truyền thông cho xe buýt như trước đây vì cho đến nay, nó vẫn xa rời hiện thực. Đừng quá chăm chú quảng bá cho buýt đường sông về tính chất “buýt” của nó. Cứ gọi thẳng tên xe buýt hai tầng mà Hà Nội sắp đưa vào hoạt động là phục vụ cho nhu cầu đặc thù của khách du lịch. Để rồi, tập trung vào phương tiện vận tải công cộng phổ thông nhất với người dân hiện nay là xe buýt, trong khi chờ metro “chia khách”!

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012