Bội chi ngân sách năm nay sẽ thấp
Thứ Ba,  26/12/2017, 10:00 

Bội chi ngân sách năm nay sẽ thấp

Hải Lý

(TBKTSG) - Ngân sách nhà nước trong tháng 10-2017, theo số liệu của Bộ Tài chính, có hai con số đáng chú ý, đó là tổng thu của tháng đạt 126.000 tỉ đồng, tăng tới 64% so với tháng trước đó và tổng chi là 108.600 tỉ đồng. Mức thặng dư 17.400 tỉ đồng trong một tháng là không hề nhỏ và đáng khích lệ.

Tuy nhiên sang tháng 11-2017, do tổng thu thấp chỉ đạt 104.000 tỉ đồng và tổng chi tăng tốc, nên ngân sách lại thâm hụt 18.700 tỉ đồng. Chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển đều tăng mạnh trong tháng này. Tính chung, 11 tháng đầu năm tổng thâm hụt ngân sách là 59.000 tỉ đồng, bằng khoảng một phần ba dự toán thâm hụt cả năm (dự toán thâm hụt ngân sách năm nay 178.000 tỉ đồng). Thâm hụt nằm chủ yếu ở ngân sách trung ương, trong khi ngân sách địa phương thặng dư.

Việc kiểm soát tốt hơn chi thường xuyên so với mọi năm đã giúp tốc độ tăng tổng chi thấp hơn so với tốc độ tăng tổng thu, từ đó thâm hụt ngân sách co hẹp. Ước tính sơ bộ tỷ lệ thâm hụt ngân sách của 11 tháng qua trên GDP ở mức 1,5%, thấp hơn đáng kể mục tiêu 3,5% mà Chính phủ và Bộ Tài chính đặt ra.

Triển vọng thu chi ngân sách năm tới được dự báo tích cực khi năm 2018 là năm đỉnh cao thoái vốn ở những doanh nghiệp Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần chi phối, hoặc chỉ nắm giữ ở mức 51%.

Nhờ đợt chào bán cổ phần nhà nước tại Tổng công ty Rượu - Bia - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) thành công, ngân sách năm sau sẽ có thêm nguồn thu khoảng 100.000 tỉ đồng, chưa kể khoảng 10.000 tỉ đồng thoái vốn của những doanh nghiệp khác như Nhựa Bình Minh, Nhựa Tiền Phong, Domexco, FPT, Tổng công ty Xây dựng Vinaconex.

Triển vọng thu chi ngân sách năm tới được dự báo tích cực khi năm 2018 là năm đỉnh cao thoái vốn ở những doanh nghiệp Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần chi phối, hoặc chỉ nắm giữ ở mức 51%. Việc cổ phần hóa Tổng công ty Dầu PVOil, Lọc hóa dầu Bình Sơn, bán tiếp cổ phần Nhà nước đang sở hữu ở hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines, Tổng công ty Hàng hải Vinalines, ACV, BIDV, Vietcombank... có thể mang về cho ngân sách số tiền bằng số thu của một tháng trên bình diện cả nước. Nói cách khác, năm tới ngân sách sẽ có nguồn thu tháng 13.

Nhìn lại mười một tháng đầu năm, thâm hụt ngân sách đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua. Xử lý bội chi ngân sách phụ thuộc chủ yếu vào điều chỉnh một cách hợp lý và hài hòa mức chi thường xuyên. Chi thường xuyên vốn dĩ từ trước đến nay ngốn tiền ngân sách cao nhất. Mười một tháng đầu năm 2017, chi thường xuyên vẫn tăng 6,6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nguồn chi này có tốc độ tăng thấp hơn các khoản thu từ khu vực sản xuất cũng như xuất nhập khẩu. Tốc độ tăng chi thường xuyên, tất nhiên, cần phải được kéo chậm lại và chậm hơn nữa, trong khi cần đẩy mạnh thu từ các lĩnh vực xuất nhập khẩu và thương mại, sản xuất.

Thâm hụt ngân sách đang giảm nhưng quá trình này rõ ràng chưa bền vững vì nó dựa một phần vào nền tảng thoái vốn nhà nước ở các doanh nghiệp cổ phần hóa, hoặc thu cổ tức bằng tiền ở những ngân hàng nửa quốc doanh. Số lượng tập đoàn, tổng công ty cổ phần hóa còn nhiều và lộ trình cổ phần hóa cũng như thoái vốn sẽ tiếp diễn trong 3-5 năm tới. Nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn trong 3-5 năm này sẽ hỗ trợ đắc lực cho cải cách chi thường xuyên với điều kiện chi thường xuyên phải dần co lại, chứ không thể cứ bung ra mãi.

Bên cạnh đó, cũng đã đến lúc cần tính toán việc nuôi dưỡng nguồn thu không phải chỉ từ việc giảm bớt thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp và một số sắc thuế khác, mà từ chính việc thoái vốn nhà nước. Vietcombank, BIDV là những thí dụ điển hình. Việc tăng vốn điều lệ để đáp ứng tiêu chuẩn về hệ số an toàn vốn theo chuẩn Basel II của Vietcombank đã trở nên cấp bách.

Một vấn đề khác của ngân sách, đó là việc giải ngân trái phiếu chính phủ tiếp tục chậm, chậm đến mức 11 tháng đầu năm chỉ giải ngân được 17,7% dự toán, trong khi lượng trái phiếu đã huy động lên tới 220.000 tỉ đồng. Nếu chỉ tính lượng trái phiếu chính phủ phát hành qua đấu thầu, không tính phát hành cho bảo hiểm xã hội, trong 11 tháng đã là 157.700 tỉ đồng. Kho bạc Nhà nước đang gửi 163.000 tỉ đồng trái phiếu ở các ngân hàng. Ngân sách đang phải trả lãi cho số trái phiếu đã huy động mà không sử dụng hết. Chưa kể các ngân hàng sử dụng tiền trái phiếu kho bạc gửi để cho vay, vô hình trung tín dụng đang phải gánh vai trò, trách nhiệm của đầu tư công. Sự thiên lệch nền kinh tế phát triển dựa quá nhiều vào tín dụng ngân hàng sẽ càng trầm trọng. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012