Một năm loay hoay với áp lực... tiền
Thứ Hai,  1/1/2018, 17:01 

Một năm loay hoay với áp lực... tiền

BS. Võ Xuân Sơn

(TBKTSG) - Năm 2017 khép lại. Đối với ngành y tế, đây là một năm thêm áp lực mới - áp lực liên quan đến... tiền!

Từ ngày 1-10-2017, bệnh viện công TPHCM đã tự chủ tài chính. Ảnh minh họa: HN.

Sau những thành công của việc tăng giá dịch vụ, thông tuyến bảo hiểm y tế (BHYT), hệ thống bệnh viện của chúng ta bắt đầu bước vào giai đoạn tự chủ tài chính. Đó là một bước đi tất yếu trong quá trình chuyển đổi ngành y thành một ngành dịch vụ đúng nghĩa.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này có vẻ như không được “suôn sẻ” lắm với việc bộc lộ những rắc rối trong vấn đề chi trả BHYT giữa cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bộ Y tế.

Mặc dù giá viện phí tăng lên khá nhiều so với cách đây một vài năm, nhưng cho đến nay, bảng giá viện phí vẫn chưa thể hiện đúng mức chi phí thật cho y tế.

Các tính toán về giá y tế không dựa trên những quy chuẩn y tế thực sự, vẫn mang tính chủ quan. Do vậy, khi BHXH đưa ra quy định chỉ tính tiền khám theo số lượng ca nhất định cho mỗi bác sĩ, các bệnh viện rơi vào thế bị động.

Có vẻ như việc chuyển đổi nền y tế đã đi quá nhanh. Việc quản lý vĩ mô liên quan đến y tế không theo kịp, dẫn đến những xáo trộn, ngăn cản sự phát triển theo hướng tích cực của y tế, gây thiệt hại cho xã hội và người bệnh.

Theo Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC, giá khám bệnh cho một bệnh nhân là 39.000 đồng, và một bác sĩ được phép khám tối đa 48 bệnh nhân/ngày. Như vậy, mỗi tháng, một phòng khám chỉ có thể thu tối đa 41.181.000 đồng.

Như vậy, ngay cả khi áp dụng định mức 60% doanh thu giành cho lương, thì với 24.710.400 đồng được dùng để chi trả thu nhập hàng tháng cho một bác sĩ, một điều dưỡng, một thư ký y khoa (thuộc phòng khám) và góp phần trả lương cho cả một đội ngũ nhân viên bệnh viện, từ kế toán đến bảo vệ, lao công... làm sao bệnh viện có thể giải quyết bài toán tài chính của mình?

Như vậy, với giá viện phí như hiện nay, muốn giải quyết được bài toán về tài chính, các bệnh viện bắt buộc phải dựa vào sự quá tải hoặc phải nghĩ ra các chiêu trò gia tăng thu nhập.

Trên thực tế, các bệnh viện tuyến trên, có y hiệu mạnh, có đông bệnh nhân khám, thì có thể tự chủ tài chính nhờ vào sự quá tải.

Ngược lại, các bệnh viện tuyến dưới, chưa được người dân tin tưởng, sẽ không có bệnh nhân khám bệnh. Nếu không có các chiêu trò để lấy được tiền trực tiếp từ bệnh nhân hay gián tiếp từ BHYT, bệnh viện sẽ không thể tồn tại.

Có vẻ như cố gắng tiệm cận với một nền y tế dịch vụ tiên tiến là sự cố gắng đơn độc của ngành y tế. Một mình ngành y tế không thể làm được việc này. Việc tăng giá viện phí phải đi đôi với việc tăng thu BHYT. Việc cải tiến chất lượng dịch vụ y tế phải đi đôi với việc cải tiến cách thức chi trả của BHYT, sao cho bệnh viện luôn có tiền để thực hiện các kế hoạch của mình. Và, để cho bất cứ một sự thay đổi nào, dù nhỏ, thành công, đều phải có sự thống nhất giữa các bộ phận liên quan.

BHXH tăng thu BHYT bằng cách vận động BHYT toàn dân. Cuối tháng 9 vừa qua, BHXH đã vui mừng thông báo rằng tỷ lệ tham gia BHYT đã lên đến 84,9%. Đó là một thành công lớn. Tuy nhiên, việc tăng thu BHYT trong thời gian qua có ý nghĩa như thế nào?

Hầu như những đối tượng bị bắt buộc phải mua BHYT đều đã mua BHYT từ trước. Số gia tăng sau này chủ yếu là đối tượng mua BHYT tự nguyện. Với đối tượng mua BHYT tự nguyện, gần như mỗi đồng BHYT thu thêm được đều gắn với một số lớn hơn tiền chi phí. Bởi vì, hầu hết họ chỉ mua BHYT khi có bệnh mãn tính.

Với mức giá 1.826.000 đồng một năm cho một gia đình bốn người, nếu chỉ một trong bốn người có bệnh thì toàn bộ số tiền kia chỉ đủ chi phí cho ba, cao lắm là bốn lần khám chữa bệnh. Mà một người có bệnh mãn tính có thể khám tới 24 lần trong một năm. Đấy là chưa kể những người khác trong gia đình cũng sẽ đi khám bệnh.

Về bản chất, BHYT công không thể được xem là một ngành kinh doanh như BHYT tư nhân. BHYT công phải là một dịch vụ công. Nhưng BHXH quản lý quỹ BHYT như một doanh nghiệp. Chính vì vậy mà BHXH luôn tìm cách siết chặt việc chi tiền, từ đó can thiệp quá sâu vào chuyên môn y khoa, gây ra rất nhiều xáo trộn về chuyên môn, làm giảm chất lượng khám chữa bệnh, gây bức xúc cho người bệnh.

Mối quan hệ giữa ngành y tế và BHXH đã trở nên căng thẳng trong những tháng cuối năm 2017 do vấn đề chi trả BHYT. Chưa biết ai là người có lỗi, nhưng bệnh nhân, vẫn luôn là bệnh nhân, sẽ là người nhận lãnh mọi hậu quả của sự căng thẳng trong quan hệ giữa hai ngành này.

Có vẻ như việc chuyển đổi nền y tế đã đi quá nhanh. Việc quản lý vĩ mô liên quan đến y tế không theo kịp, dẫn đến những xáo trộn, ngăn cản sự phát triển theo hướng tích cực của y tế, gây thiệt hại cho xã hội và người bệnh.

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012