Long trọng và “long trọng viên”
Thứ Ba,  9/1/2018, 09:42 

Long trọng và “long trọng viên”

Bình Vương

(TBKTSG) - Dư luận đang có ý băn khoăn: Có nhiều “cây danh dự” nơi công cộng được trang trọng gắn bảng tên người trồng. Nay người trồng hoặc đang bị truy tố, bị bắt tạm giam, hoặc đã bị cách hết các chức “nguyên” lúc trồng cây ấy. Phận cây rồi sẽ ra sao? Lại có trường hợp (không phải cá biệt) phần thưởng cao quý đưa về chưa kịp trao thì người lẽ ra được nhận thưởng đã bị kỷ luật cách tất cả các vị thế đã giúp tạo ra phần thưởng đó!

Nhớ năm trước, vận động viên - xạ thủ Hoàng Xuân Vinh, người được ví như huyền thoại của thể thao Việt Nam với thành tích vẻ vang đoạt huy chương vàng Thế vận hội 2016, được thành phố Hà Nội dự kiến tôn vinh đặc cách là “Công dân thủ đô ưu tú”. Nhưng Hoàng Xuân Vinh từ chối với lý do, anh đã được quê nhà Quảng Trị (là quê nội của anh) tôn vinh. Người hâm mộ cũng chưa quên trước đó, khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ chúc mừng đoàn thể thao Việt Nam tham dự Thế vận hội 2016 trở về, chính Hoàng Xuân Vinh cũng đã từ chối việc Ủy ban Olympic quốc gia đề nghị xin danh hiệu Anh hùng Lao động cho cá nhân anh. Nhớ lại chuyện này, người ta không thể không chạnh lòng nghĩ đến lắm kẻ vẫn thường ham hố đeo đuổi những hư vinh. Báo chí trong nước đã nêu nhiều dẫn chứng cho sự mua danh hiệu, chạy danh hiệu, diễn ra ở nhiều cấp ngành, nhiều địa phương, nhiều giới. Đã có những lời cảnh báo, song sự thể xem chừng vẫn chưa khắc phục được bao nhiêu. Danh hiệu có xứng đáng với thực chất hay không, là chuyện khác. Với những kẻ tham gia cuộc đua không mấy vẻ vang này, trước hết họ coi đó như một thứ “kim bài” qua cửa ải, thậm chí là “kim bài miễn tử” phòng khi... hữu sự.

Nhân đây bàn thêm về chữ “viên” trong tiếng Việt, là chữ ghép sau (hậu tố) để cấu tạo nên một danh từ chỉ người ở trong một tổ chức hay chuyên làm một công việc nào đó. Vận động viên, như Hoàng Xuân Vinh chẳng hạn. Ngoài ra còn có nào là đảng viên, hội viên, xã viên; hay giáo viên, diễn viên, kỹ thuật viên, huấn luyện viên, dư luận viên... Đặc điểm chung các danh từ này, tất cả các âm tiết đều là Hán Việt. Trừ săn sóc viên như một ngoại lệ trong lĩnh vực thể thao, vì chữ “săn sóc” thuần Việt, chỉ sự chăm lo chu đáo, kỹ lưỡng. Thực tế cuộc sống cho ta thấy xuất hiện thêm một dạng “viên” nữa khá độc đáo. Ấy là... long trọng viên.

Tuy không có trong từ điển, song nếu căn cứ theo lối giải thích của các nhà ngôn ngữ thì ta tạm hiểu: long trọng viên là người chuyên tham gia vào một nghi thức nào đó cho trọng thể, trang nghiêm. Muốn tìm họ không khó. Tại vô số những “ì ven” (event) lễ lạt diễn ra trên thực địa lẫn trên màn hình ti vi, hãy quan sát mấy hàng đầu trên các dãy ghế hoặc trong danh sách giới thiệu dằng dặc của ban tổ chức chương trình. Phải nói trước kẻo mang tiếng vơ đũa cả nắm: trong những vị trí này, thực sự có nhiều người đóng vai trò và trách nhiệm quan trọng không thể thiếu cho chương trình cuộc lễ, sự tham gia của họ hoàn toàn cần thiết, không mang tính hình thức. Điều đáng nói là đội ngũ long trọng viên dạng vô thưởng vô phạt có vẻ ngày một phát triển thuận chiều theo cơ cấu tổ chức rườm rà với chằng chịt những mối quan hệ. Từ đó sinh ra những vị đại diện mà ban tổ chức nếu không mời thì không yên tâm, nhưng sự có mặt của họ chỉ... thêm phần tốn kém. Vậy nhưng, không phải ai cũng tự nhận biết cái danh giá hay danh phận của mình để xử sự cho hợp tình hợp cảnh. Trên sân khấu cuộc lễ cũng như trong cuộc sống thường ngày, không hiếm những vị luôn muốn tranh thủ mọi cơ hội thể hiện mình ở vị trí trung tâm, bất kể trong hoàn cảnh, tình huống nào. Tiếng vỗ tay từ cử tọa và ánh đèn của máy thu hình hay máy ảnh phóng viên, đôi khi là những thứ gây nghiện rất khó cai.

Đang dịp nơi nơi tổng kết năm cũ, chuẩn bị đón mừng năm mới, đồng thời với mùa lễ hội hân hoan trên cả nước. Mong rằng công chúng sẽ ngày càng được hưởng niềm vui hướng đến những giá trị thực chất, trong đó có việc giảm bớt một số thành phần long trọng viên. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012