Cái dùi và cái bẫy phong trào
Thứ Bảy,  6/1/2018, 18:18 

Cái dùi và cái bẫy phong trào

Lê Minh Hoan

Sản phẩm trưng bày tại một cuộc thi khởi nghiệp. Ảnh: THÀNH HOA

(TBKTSG) - Xứ mình nghĩ cũng ngồ ngộ, cái gì mới ra đời mà nhất là có sự phát động từ bên trên thì làm coi bộ xôm tụ lắm. Nơi này làm lễ ra quân, chỗ kia mở đầu chiến dịch. Rồi ban hành nghị quyết, rồi thông qua chương trình hành động. Nhưng thường thì sau đó lại nhạt dần, nguội dần. Cứ vậy riết rồi nên người ta mới thốt lên: “Lại làm theo kiểu phong trào nữa rồi”, hay là “coi chừng đầu voi đuôi chuột”, hoặc phán một câu chắc nịch lại: “Lại đánh trống bỏ dùi” nữa cho mà coi! Vậy là: “Trăm dâu đổ đầu... dùi”??? Gần đây, câu chuyện khởi nghiệp cũng ầm ĩ lắm, nhưng cũng có người lo lắng: “Coi chừng lại rơi vào căn bệnh phong trào”.

Xem thông tin khởi nghiệp tại đây

Thật ra “phong trào” không có lỗi. Phát động phong trào, chiến dịch, tuần lễ cao điểm, đợt ra quân... nhằm huy động sức mạnh của nhiều người để thực hiện một hành động gì đó trong một khoảng thời gian ngắn. Với những mục tiêu nhất thời thì cách làm ấy chứng tỏ thế mạnh. Tuy nhiên, thời điểm hiện giờ, mọi việc đều cần yếu tố bền vững, mang tầm chiến lược thì kiểu làm theo lối phong trào đã bộc lộ nhiều nhược điểm. Và, hậu quả là phong trào sớm nở, tối tàn. Có phải do là người mình chỉ thấy cái gì trước mắt, tầm nhìn ngắn hạn? Hay là do người mình thiếu tính kiên trì, bền bỉ? Hay là do người mình chỉ thích làm khi có chỉ đạo từ bên trên? Hay do người mình: “Thấy người ta ăn khoai thì cũng vác mai đi đào”? Thì đó, một thời hội chứng xi măng lò đứng, mở trường đại học, sân golf, dự án BT, BOT... đến nay thì có cái thành công, cái thì gồng mình chống đỡ, cái thì dở sống dở chết.

Trở lại câu chuyện khởi nghiệp. Từ khi Chính phủ truyền đi thông điệp “quốc gia khởi nghiệp”, một bầu không khí thật rộn ràng trong xã hội. Đi đâu cũng nghe nói về khởi nghiệp. Nào là, “Cà phê khởi nghiệp”, “Chuyến xe khởi nghiệp”, “Diễn đàn khởi nghiệp”. Rồi hội thi cấp huyện, cấp tỉnh cho đến cấp khu vực, quốc gia. Cả xã hội vào cuộc mạnh mẽ lắm, khí thế lắm! Chỗ này thành lập “Câu lạc bộ khởi nghiệp”, nơi kia ngấp nghé cho ra đời “Hội quán khởi nghiệp”. Rồi quỹ đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư thiên thần ra đời... Thật ấn tượng! Ấn tượng thì ấn tượng, nhưng có người lại bắt đầu lo căn bệnh phong trào!

Một dự án khởi nghiệp thành công vừa mang lại lợi nhuận cho một hay vài cá nhân, nhưng đồng thời phải mang lại lợi ích gì đó cho xã hội.

Khởi nghiệp là cả một hành trình, từ lúc nhen nhóm ý tưởng, rồi xây dựng dự án, cho đến hiện thực hóa được bằng các sản phẩm thương mại mang lại giá trị cao nhất. Khởi nghiệp, như một doanh nhân tổng kết, đó là: “Làm có cái chưa có, làm tốt hơn cái đang tốt, làm đúng cái đang bị sai và phải mang lại một giá trị cho cộng đồng, xã hội”. Một dự án khởi nghiệp thành công vừa mang lại lợi nhuận cho một hay vài cá nhân, nhưng đồng thời phải mang lại lợi ích gì đó cho xã hội bằng cách tối ưu hóa tiện ích trong đời sống hàng ngày, bằng sự kích hoạt, truyền cảm hứng, dẫn dắt cho cả cộng đồng thay đổi.

Những dự án khởi nghiệp trong nông nghiệp làm cho người khác hiểu được rằng, bằng sức mạnh công nghệ có thể tạo ra giá trị gia tăng cao hơn sản xuất đơn thuần, có thể tạo ra những sản phẩm từ những phụ phẩm, phế phẩm trước kia thường là đồ bỏ đi hoặc bán rẻ như cho. Những dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực thương mại điện tử sẽ khiến cho mọi người nhận ra rằng có thể mua bán khắp thế giới này mà người bán và người mua không cần phải gặp nhau. Những dự án khởi nghiệp bằng cách kết nối như vậy cho thấy người ta làm giàu bằng sự thông minh, bằng công nghệ chứ không cần dựa vào sản xuất nữa rồi.

Ai cũng biết, bước vào con đường khởi nghiệp là gặp muôn vàn khó khăn và tỷ lệ thành công rất thấp. Có dự án đạt giải trong các cuộc thi nhưng không thương mại hóa được. Ngược lại, nhiều dự án không đạt giải nhưng vẫn thành công trên thương trường. Như vậy, khởi nghiệp đâu chỉ là ý tưởng mới, là lúc nào cũng cần nhiều vốn?!? Khởi nghiệp cần hội đủ các yếu tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ, rồi mới đến nguồn lực. Thành công là cả một hành trình chứ đâu phải là đích đến! Hôm nay thành công nhưng biết đâu ngày mai lại thất bại. Và ngược lại, thất bại, thậm chí là thất bại nhiều lần để ngày nào đó sẽ thành công một cách ngoạn mục!

Muốn thoát khỏi căn bệnh phong trào, mỗi người trước khi bắt tay làm việc gì đó hãy tự nhìn lại giá trị của công việc của mình. Trước hết, hãy nhận thức rằng, đầu tư cho khởi nghiệp là đầu tư cho tương lai. Có những dự án khởi nghiệp phải mất nhiều năm mới chắc rằng có thể đứng vững được trên thương trường, có được thương hiệu mạnh. Có chuyên gia từng chia sẻ: “Khi ai đó hiểu được giá trị công việc của mình làm thì chính người đó cũng là một người khởi nghiệp”! Vậy phải luôn mang tâm thế của một người trong một hệ sinh thái khởi nghiệp. Khởi nghiệp và hỗ trợ khởi nghiệp cần bắt đầu từ “tâm” - từ chính trái tim của những người góp phần tạo ra giá trị cao đẹp cho xã hội.

Nào, hãy cùng nhau khởi nghiệp từ “tâm”! Phát rồi phải luôn luôn động. Đánh trống xong nhớ giữ lại cái dùi để luôn có những hồi trống thúc giục trong lòng. Như vậy sẽ không mắc vào cái bẫy “phong trào”.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012