Doanh nghiệp tư nhân ngày càng mạnh hơn
Thứ Ba,  6/2/2018, 17:12 

Doanh nghiệp tư nhân ngày càng mạnh hơn

Ngọc Lan

(TBKTSG Online) - Không phải khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hay doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có sự đóng góp lớn lao cho ngân sách, chính khối doanh nghiệp tư nhân mới là đại diện nổi bật.

Xu hướng cổ phần hóa, thoái vốn khỏi doanh nghiệp nhà nước là tất yếu để doanh nghiệp dân doanh làm những việc mà nhà nước không cần đứng ra kinh doanh. Ảnh minh họa là phiên bán đấu giá cổ phần PV Oil

Cuối tuần trước, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu đội ngũ giúp việc cho ông chuyển đến các phóng viên bản báo cáo về tình hình phát triển doanh nghiệp năm 2016 và 2017 do Tổng cục Thống kê thực hiện. Mục đích để giới truyền thông có cái nhìn đầy đủ, chính xác về hình ảnh toàn diện các khối doanh nghiệp trong nền kinh tế. Nhất là để “truy cứu” tận nơi tình hình phát triển thật của doanh nghiệp tại các địa phương, thay vì chỉ dựa trên  những con số thống kê tăng giảm đến mức lạnh lùng mà không biết thực chất "sức khỏe" của cộng đồng doanh nghiệp ra sao.

Trong bối cảnh năm 2017, số doanh nghiệp thành lập mới cả nước đạt kỷ lục, cao nhất từ trước đến nay với 126.859 doanh nghiệp, tăng 15,2% so với năm 2016. Tổng số vốn đăng ký của số doanh nghiệp thành lập mới là 1295,9 ngàn tỉ đồng, tăng tới 45,4% so với năm 2016. Từ thực tế này, một bản báo cáo về tình hình phát triển chi tiết của doanh nghiệp lại càng cần thiết, tránh bệnh thành tích cứ thấy tăng trưởng là mừng.

Báo cáo của Tổng cục Thống kê chỉ đề cập đến các doanh nghiệp đang hoạt động, có đóng thuế chứ không tính các doanh nghiệp đã đăng ký hoạt động mà chưa đóng thuế. Cũng chưa bao gồm số liệu và số doanh nghiệp, tỷ lệ doanh nghiệp có lãi, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2017 vì theo quy định các doanh nghiệp có thời gian báo cáo quyết toán thuế năm 2017 cho cơ quan thuế sau ngày 31-3-2018. Tuy nhiên, bức tranh của cộng đồng doanh nghiệp 2016-2017 đã phản ánh chính xác sự phát triển và đóng góp của từng khối doanh nghiệp đến đâu.

Cho dù tình hình cổ phần hóa đã tiến nhanh thêm một bước thì tính đến hết 2016, số doanh nghiệp nhà nước còn hoạt động vẫn còn cao, là 2.663 doanh nghiệp, bình quân giai đoạn 2010-2016 mỗi năm khu vực này giảm 3,4% số doanh nghiệp. Trong khi bình quân cùng giai đoạn, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và FDI đều tăng trên 10%. Vấn đề là tốc độ giảm của khối doanh nghiệp nhà nước còn chậm và số lượng doanh nghiệp còn lại tuy không nhiều nhưng quy mô lại rất lớn và đến thời điểm này vẫn nắm giữ các lĩnh vực thiết yếu, độc quyền của nền kinh tế, ví dụ như khai thác dầu khí, xăng dầu, điện, hóa chất, than... Tuy nhiên, về mức độ tỷ lệ lợi nhuận cùng thời điểm thì khối FDI dẫn đầu với 45,9% lợi nhuận của toàn bộ doanh nghiệp, kế tiếp là khối doanh nghiệp tư nhân là 26,4% và khối doanh nghiệp nhà nước là 27,7%

Nhưng ở các chỉ số so sánh khác, khối doanh nghiệp nhà nuốc bị đẩy lại phía sau.

Cụ thể, về chỉ số phát triển doanh thu, khối doanh nghiệp tư nhân chiếm tỷ lệ chi phối và có cơ cấu đóng góp ngày càng tăng trong toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp. Năm 2016, tổng doanh thu do các doanh nghiệp tư nhân tạo ra là 9,76 triệu tỉ đồng (chiếm 56% doanh thu của toàn bộ doanh nghiệp), trong khi khối FDI có doanh thu 4,8 triệu tỉ đồng còn khối doanh nghiệp nhà nước tạo ra 2,88 triệu tỉ đồng. Một phần doanh thu khối doanh nghiệp nhà nước giảm do chủ trương thoái vốn, cổ phần hóa của nhà nước.

Mặc dù tạo ra lợi nhuận thấp nhất trong năm 2016 nhưng các doanh nghiệp tư nhân lại đóng góp vào ngân sách cao nhất với 434,7 ngàn tỉ đồng, bình quân tăng 17%/năm giai đoạn 2010-2016. Tiếp đến là doanh nghiệp nhà nước với 277,3 ngàn tỉ đồng và cuối cùng là khối FDI với 250,9 ngàn tỉ đồng. Điều đó cho thấy vị thế từ trước đến nay của các doanh nghiệp nhà nước về việc đóng góp cao nhất cho ngân sách đã không còn được duy trì, ngoại trừ một số ngành như dầu khí. Những con số kể trên cũng thể hiện rằng doanh nghiệp tư nhân bị “thu đúng, thu đủ” so với khối FDI nhận được nhiều ưu đãi về thuế hay khối doanh nghiệp nhà nước còn lẫn lộn giữa “kinh doanh” và “công ích” nên có thể được hưởng chính sách đóng thuế, nộp ngân sách ít hơn .

Vai trò của khối doanh nghiệp tư nhân còn được khẳng định cả về tỷ lệ chi phối trong thu hút vốn cho sản xuất kinh doanh, đồng thời là khu vực có tốc độ tăng thu hút vốn nhanh nhất trong các khu vực giai đoạn 2010-2016. Thời điểm 31-12-2016, doanh nghiệp tư nhân thu hút tới 16,75 triệu tỉ đồng vốn (chiếm 55,5% vốn của toàn bộ doanh nghiệp). Trong khi đó, khối doanh nghiệp nhà nước dù giảm nhanh về số lượng nhưng do quy mô lớn nên cũng thu hút vốn 8,36 triệu tỉ đồng (27,7%); khối doanh nghiệp FDI hút 5,01 triệu tỉ đồng.

Ngoài ra, khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện chiếm khoảng 9,3% lao động toàn khối doanh nghiệp trong khi khối doanh nghiệp tư nhân chiếm tới 61,1% và khối FDI chiếm khoảng 30%. Khu vực doanh nghiệp tư nhân mỗi năm tăng thêm khoảng 6,2% lao động, khối FDI tăng thêm 11,5% trong khi khối doanh nghiệp nhà nước giảm khoảng 4,2%/năm.

Xét trong tương quan so sánh về các chỉ số tài chính, thu hút lao động và đóng góp ngân sách nói trên, càng ngày càng không thể phủ nhận sự lớn mạnh của khối doanh nghiệp tư nhân trong nền kinh tế, như một xu hướng tất yếu.

Nghị quyết số 10/2017 của Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 5 (khóa XII) về phát triển kinh tế tư nhân thành động lực quan trọng của nền kinh tế và sau đó là Nghị quyết số 98/2017 của Chính phủ ban hành chương trình hành động cụ thể hóa yêu cầu của Ban chấp hành Trung ương Đảng là những hướng đi đúng để pháp lý hóa, hỗ trợ sự lớn mạnh của doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tư nhân. Nếu không, hành lang pháp lý nay đã là “tấm áo chật” mà kinh tế tư nhân không thể mặc vừa.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012