Tai biến y khoa và chuyện đào tạo bác sĩ
Thứ Hai,  5/3/2018, 10:42 

Tai biến y khoa và chuyện đào tạo bác sĩ

Nhung Uyên

Sinh viên y khoa trong giờ thực tập. Ảnh: T.L

(TBKTSG) - Vừa qua, sự việc điều dưỡng ở một bệnh viện đưa nhầm thuốc khiến sản phụ mất con, lại một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những sai sót y khoa xảy ra ngày một nhiều và đáng tiếc. Các chuyên gia ngành y cho rằng, việc đào tạo, thực hành y khoa và tuyển công chức ngành y hiện nay đang tồn tại nhiều vấn đề.

Không lấy cớ thiếu để tuyển chọn ồ ạt

Theo nhiều bác sĩ, dược sĩ lớn tuổi tại TPHCM, các trường y ở Việt Nam trước đây thường chỉ đào tạo mỗi năm trung bình trên dưới 100 bác sĩ với cơ sở vật chất khá đầy đủ. Sự chọn lọc sinh viên y khoa khá gắt gao. Sinh viên được tuyển chọn phải là những học sinh xuất sắc, có nền tảng tốt về giáo dục và văn hóa. Các giáo sư, thầy cô là những người nhiều kinh nghiệm và nhiều người trong số họ được xem là trí thức lớn trong xã hội.

Khi ra trường, người bác sĩ thường có công việc ổn định ở bệnh viện, thu nhập tương đối cao so với mặt bằng chung. Từ một nền tảng học vấn, văn hóa tốt, lại được đào tạo bài bản và làm việc trong một môi trường tốt như thế, nhiều thế hệ bác sĩ xuất sắc đã ra đời, góp phần củng cố thêm vị thế của người bác sĩ trong xã hội.

Bác sĩ Hồ Mạnh Tường, Chủ tịch Hội Nội tiết sinh sản và vô sinh Việt Nam, nhận xét: “Các trường y ở Việt Nam bây giờ tuyển sinh ồ ạt, mỗi năm mỗi trường có thể tuyển đến hơn 500 sinh viên y khoa vào học để trở thành bác sĩ. Việt Nam hiện có nhiều trường y thuộc loại lớn nhất thế giới, nếu xét về số sinh viên y khoa vào trường hàng năm. Để đáp ứng nhu cầu về bác sĩ cho xã hội, ngành y đã mở rộng nhiều mức độ tuyển sinh và hình thức đào tạo: chuyên tu, tại chức, cử tuyển, giảm điểm, hạ điểm, ưu tiên... khiến chất lượng đầu vào của sinh viên y khoa bị xuống cấp trầm trọng. Trình độ của các sinh viên cũng vì vậy mà có sự chênh lệch rất lớn”.

Theo bác sĩ Tường với số lượng và chất lượng đầu vào như vậy thì chất lượng đào tạo cũng phải xuống cấp theo. Chất lượng của đội ngũ giảng dạy cũng là vấn đề. Các trường không có đủ thầy cô để lên lớp, thời gian thầy cô dành cho sinh viên vì vậy cũng ít đi. Thời gian, chất lượng thực hành của sinh viên cũng theo đó mà xuống cấp. “Đến khi ra trường, nhiều bác sĩ tân khoa không có đủ kiến thức, trình độ, bản lĩnh để đối mặt với nghề y và không ít hoài bão về một nghề cao quý cũng bị thui chột”, ông tiếc rẻ.

Sau sáu năm đèn sách, tiêu tốn bao nhiêu công sức của bản thân, tiền bạc của gia đình, các bác sĩ mới ra trường không dễ kiếm được công việc. Để xin được việc làm ở một bệnh viện mong muốn, các bậc phụ huynh thường phải “chạy chọt”, “gửi gắm” cho con vào với giá của một suất là vài trăm triệu đồng. Với mức lương khởi điểm của bác sĩ hầu hết đều rất thấp, cha mẹ lại tiếp tục “bù lỗ” vào khoản đầu tư vì đã cho con học làm bác sĩ.

Bệnh viện “quá tải” sinh viên thực tập

Sinh viên thực tập đến từ nhiều trường chen nhau trong phòng bệnh không phải là hình ảnh hiếm gặp ở các bệnh viện hiện nay. Ở một số bệnh viện, đôi khi sinh viên thực tập trở thành nỗi “ám ảnh” đối với nhiều người bệnh.

Mai Quyên, sinh viên ngành Y đa khoa, Đại học Y Huế kể từ năm thứ ba, các sinh viên như cô đã bắt đầu được học khám lâm sàng để thực hành và làm quen với các kỹ năng khám, theo dõi bệnh; thời gian thực tập ở bệnh viện càng về sau càng dày đặc hơn. Hầu hết các sinh viên của trường cô đều tập trung thực tập ở Bệnh viện Trung ương Huế. Số lượng sinh viên đi thực tập thì đông trong khi phòng bệnh không đủ chỗ nên nhiều khi phải đứng tràn ra phía hành lan ngoài phòng bệnh. Nhiều sinh viên không có cơ hội tận mắt chứng kiến và nghe bác sĩ khám bệnh, giảng bài.

“Cũng vì quá tải như vậy mà giờ học lâm sàng vô tình trở thành thời gian thảnh thơi nhất của nhiều sinh viên. Không ít sinh viên đến “ngồi chơi xơi nước” đợi hết giờ rồi về, thầy cô là các bác sĩ không đủ sức quán xuyến, kiểm soát hết được”, Quyên chia sẻ.

Tại TPHCM, dù có nhiều bệnh viện hơn nhưng sinh viên thực tập vẫn gặp phải tình trạng như trên. Theo Minh Du, sinh viên năm thứ tư, ngành Y đa khoa, Đại học Y Phạm Ngọc Thạch, mỗi “tour” thăm bệnh, bác sĩ sẽ dẫn không dưới 30 người. Thường thì mỗi lớp được chia thành nhiều tổ nhỏ, mỗi tổ thường từ 10-15 người đi theo bác sĩ nhưng đừng tưởng tổ thực tập chỉ có chừng đó sinh viên. “Không chỉ có sinh viên của Đại học Y Phạm Ngọc Thạch mà cả sinh viên từ nhiều trường khác cùng học trong giờ này, chưa kể các bác sĩ nội trú. Bệnh nhân kính trọng bác sĩ nên không kêu ca gì nhưng tôi nghĩ họ luôn cảm thấy mệt mỏi và phiền lòng với những lần khám bệnh có sự xuất hiện đông người như vậy”, Minh Du chia sẻ.

Theo nhiều sinh viên, với môn học lâm sàng, sinh viên chủ yếu tự học lý thuyết, học hỏi kinh nghiệm từ sinh viên khóa trước và chủ động “canh me” bác sĩ.

“Nếu chỉ trông đợi vào giờ học chính thì khó mà tích lũy được gì. Thường chúng tôi phải ở lại đến quá trưa, thấy bác sĩ đi khám là chạy theo. Lúc này nhiều sinh viên đã về nên có đất để chúng tôi quan sát bác sĩ thị phạm”, một sinh viên Đại học Y Dược TPHCM nói.

Đổi mới đào tạo để theo kịp quốc tế

Theo thống kê của Bộ Y tế, đến hết năm 2017, cả nước có gần 200 cơ sở đào tạo nhóm ngành sức khỏe, riêng ngành y đa khoa có 24 trường, trong đó có sáu trường ngoài công lập. Nhờ liên tục tăng số cơ sở và tăng chỉ tiêu đào tạo, đến hết năm 2017, Việt Nam đã có 8 bác sĩ/10.000 dân, dự kiến sẽ tăng lên 10 bác sĩ/10.000 dân vào năm 2020.

Tại hội thảo quốc tế về nhân lực y tế hồi năm ngoái, đề cập đến tình hình đào tạo bác sĩ của Việt Nam thời gian qua báo cáo của Bộ Y tế nhận định: “Việc đào tạo hiện đang khoán trắng cho các trường. Các cơ sở đào tạo tự xây dựng chương trình, tự đánh giá kết quả và tự công bố chất lượng nhân lực mà mình đào tạo. Trong khi trên thế giới, nhiều quốc gia cho thấy, để được tham gia khám, chữa bệnh, các bác sĩ được đào tạo ở bất kỳ cơ sở nào đều phải qua một kỳ thi đánh giá năng lực cấp quốc gia để kiểm tra chất lượng đào tạo”.

Hiện Bộ Y tế đang xúc tiến việc thành lập cơ quan quản lý hành nghề y tế để xác lập cơ chế kiểm soát chất lượng; tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực nghề nghiệp cấp quốc gia để xét cấp chứng chỉ hành nghề...

Theo ông Lê Quang Cường, Thứ trưởng Bộ Y tế, dự kiến đến quí 2-2018, Bộ Y tế sẽ trình và báo cáo Thủ tướng Chính phủ đề án thành lập Hội đồng y khoa, dự kiến chính thức đi vào hoạt động cuối năm 2019.

Mục đích của việc thành lập Hội đồng y khoa là để bảo đảm độ an toàn cho người bệnh. Bác sĩ ra trường nếu không đạt được năng lực tối thiểu thì không được tham gia khám, chữa bệnh độc lập. Việc kiểm tra đánh giá năng lực của bác sĩ cũng sẽ định hướng cho các trường không thể đào tạo tràn lan mà phải hướng cho người học trui rèn kỹ năng, nắm vững kiến thức chuyên môn, có năng lực thật sự, đáp ứng yêu cầu của hệ thống y tế. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012