Làm gì trước “cơ chế đặc thù”?
Thứ Hai,  5/3/2018, 17:57 

Làm gì trước “cơ chế đặc thù”?

Nguyễn Vũ

Thu hút người giỏi bằng môi trường sáng tạo là một trong những bước nâng cao tính cạnh tranh cho thành phố. Ảnh: THÀNH HOA

LTS: Cuối năm 2017, Quốc hội thông qua Nghị quyết 54 “về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM”. Ngay sau Tết Nguyên đán Mậu Tuất, TPHCM đã tổ chức hội nghị triển khai Nghị quyết 54 của Quốc hội. TBKTSG số này xin giới thiệu bài viết của các chuyên gia về những vấn đề cần lưu ý trong quá trình thực thi để có thể phát huy tối đa cơ hội phát triển cho thành phố mà “cơ chế đặc thù” mang lại, những định hướng chính sách liên quan đến cơ chế này, cũng như việc cần thiết phải tạo dựng những nền tảng căn bản khác về tầm nhìn phát triển, tầm nhìn lãnh đão, thể chế chung... để TPHCM có thể phát triển bền vững.

Câu hỏi “làm gì trước cơ chế đặc thù” có thể hiểu là làm gì để nâng cao khả năng cạnh tranh của TPHCM so với các địa phương khác. Tuy nhiên, để trả lời câu hỏi này, cần xác định rõ TPHCM muốn cạnh tranh ở khía cạnh nào, thu hút loại doanh nghiệp nào, nguồn nhân lực như thế nào về với thành phố. Dĩ nhiên TPHCM sẽ không muốn cạnh tranh để lôi kéo các dự án sản xuất thâm dụng lao động vì cơ sở hạ tầng đã quá tải. Thành phố cũng sẽ không muốn là nơi thu hút loại dự án có khả năng gây ô nhiễm môi trường cao. Thu hút dự án có khả năng tuyển dụng cả vài trăm ngàn công nhân, tức thành phố phải lo chỗ học cho con của vài trăm ngàn công nhân mới này, rồi cơ sở y tế đi kèm và hàng loạt vấn đề xã hội khác.

Với một địa phương, cách dễ nhất và nhanh nhất để thu hút doanh nghiệp đổ về đầu tư là giảm thuế. Tuy nhiên vì vấn đề chọn lọc nói trên, chuyện giảm thuế dễ trở thành con dao hai lưỡi. Hơn thế nữa, trong cơ chế đặc thù TPHCM nhận được, nổi bật lại là chuyện thành phố có quyền tăng một loại sắc thuế chứ không phải giảm thuế. Vì thế câu hỏi cần trả lời ngay là nên tăng thuế như thế nào để không chịu tác động ngược chiều của làn sóng đầu tư và tận dụng được sự “đặc thù” này.

Chẳng hạn, hiện nay với nhiều địa phương nhỏ, thuế tiêu thụ đặc biệt đánh vào sản xuất bia là khoản thu ngân sách lớn nhất. Giả thử TPHCM muốn tăng nguồn thu cho địa phương nên tăng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với bia, rượu, thuốc lá lên đội mức 25% mà Quốc hội cho phép, chắc chắn các nhà sản xuất các mặt hàng này sẽ cân nhắc chuyện dời cơ sở sản xuất đi nơi khác, nhất là các doanh nghiệp đã lên sàn chứng khoán. Lúc đó chưa chắc đã nâng được mức thuế đang thu mà còn có nguy cơ thất thu thuế.

Nhìn ở góc độ cạnh tranh, chưa cần đến cơ chế đặc thù, TPHCM có sức cạnh tranh rất lớn so với nhiều thành phố khác bởi một số nguyên nhân khách quan. Thử nhìn lại mà xem, sinh viên ra trường từ Tây Nguyên hay từ miền Trung đổ về thành phố vì cơ hội tìm được việc làm là lớn, cơ hội xoay xở khởi nghiệp là có. Những doanh nghiệp ở địa bàn khác muốn phát triển mạnh đều phải nhắm đến thị trường TPHCM, thị trường lớn nhất nước. Đồng thời cũng vì sức hút này mà thành phố đang phải đối diện nhiều vấn đề nan giải như tắc nghẽn cơ sở hạ tầng ở nhiều nơi nên làm trầm trọng hơn chuyện kẹt xe, ngập nước...

Như vậy cách tận dụng cơ chế đặc thù hay nhất là phát huy các thế mạnh cạnh tranh sẵn có. Một doanh nhân quyết định chọn thành phố làm nơi sinh sống và kinh doanh ắt phải tính tới các yếu tố phi kinh doanh như trường học cho con cái, nơi vui chơi giải trí cho gia đình, khả năng tiếp cận các luồng giao lưu quốc tế về âm nhạc, hội họa, điêu khắc... tùy sở thích của doanh nhân đó. Chính vì thế, chú ý khơi nguồn sáng tạo cho các hoạt động văn hóa, tạo sân chơi cho giới nghệ sĩ, khuyến khích thể nghiệm... lại có tác động lên tính cạnh tranh của thành phố ở những góc độ ít ai ngờ nhất.

Thu hút người giỏi bằng môi trường sáng tạo, giải quyết các vấn đề đô thị làm nản lòng cư dân, chọn lọc loại hình doanh nghiệp để có chính sách thuế phù hợp, đẩy mạnh hiệu quả của quản lý đô thị bằng công nghệ... đó là những bước nâng cao tính cạnh tranh cho thành phố và tạo nên sự đặc thù, không chỉ bằng cơ chế mà bằng con người và cảnh quan.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012