Ngành thép xoay xở duy trì thị trường Mỹ
Thứ Năm,  8/3/2018, 21:45 

Ngành thép xoay xở duy trì thị trường Mỹ

Văn Nam

Con đường mà các doanh nghiệp ngành thép đang nhắm đến chính là đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại nhất có thể để tạo sức cạnh tranh ở cả trong và ngoài nước. Ảnh: Thành Hoa

(TBKTSG) - Với việc chính quyền Mỹ quyết định áp dụng các biện pháp hạn chế thép và nhôm nhập khẩu từ các nước, một số chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng ngành sản xuất thép trong nước sắp tới sẽ chịu tác động lớn, bởi đây là thị trường khá quan trọng, lượng thép xuất vào thị trường này chiếm hơn 10% tổng lượng thép xuất khẩu cả nước.

Thông tin Mỹ đang tìm cách ngăn chặn các sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu từ các nước nhằm bảo vệ ngành luyện kim trong nước... đang đẩy nỗi lo của các nhà sản xuất thép Việt Nam tăng lên. Cần nhắc lại trước đó, vào năm 2015, Bộ Thương mại Mỹ đã từng quyết định điều tra sơ bộ chống bán phá giá và chống lẩn tránh thuế đối với thép cuộn cán nguộn và tôn mạ, dẫn đến ngành thép của Việt Nam ít nhiều bị thiệt hại. Số liệu thống kê của ngành thép cho thấy, năm 2016 thép xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ đạt 991.000 tấn nhưng sang đến năm 2017 đã bị giảm xuống còn 567.000 tấn.

Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), năm 2017 Việt Nam xuất khẩu được 4,7 triệu tấn sản phẩm thép các loại với mức tăng trưởng khoảng 28% so với năm 2016. Trong đó, thị trường xuất khẩu lớn nhất tiếp tục là các nước Đông Nam Á, chiếm đến 59,3%, và đứng thứ hai là thị trường Mỹ, chiếm 11,1% tổng lượng thép xuất khẩu. Qua những số liệu này, các chuyên gia trong ngành nhận định thị trường Mỹ khá quan trọng, và nếu Mỹ tiếp tục áp dụng thêm biện pháp thuế quan và hạn ngạch nhằm ngăn chặn thép và nhôm nhập khẩu thời gian tới thì chắc chắn thiệt hại đối với ngành thép Việt Nam càng lớn.

Tham vấn giải pháp ứng phó...

Trao đổi với TBKTSG, ông Hồ Nghĩa Dũng, Chủ tịch VSA, nhận định với những tuyên bố mới nhất của chính quyền Mỹ thì khả năng Mỹ sẽ áp mức thuế suất 25% đối với sản phẩm thép nhập khẩu từ tất cả các nước, trong đó có Việt Nam, trong vài tuần tới.

Theo ông Dũng, so với ba phương án đề xuất ban đầu của Bộ Thương mại Mỹ thì mức 25% là mức tương đối ít gây thiệt hại nặng nhất với các nước xuất khẩu thép vào Mỹ. Với mức thuế này, sản phẩm thép của Việt Nam tuy vẫn còn khả năng vào thị trường Mỹ nhưng cũng sẽ khó khăn hơn. Khó khăn đối với ngành thép không chỉ trong tương lai mà thời gian qua đã bị tác động thấy rõ bởi chính sách hạn chế thép nhập khẩu của Mỹ. Như đã nói ở trên, năm 2017 lượng thép xuất khẩu sang Mỹ đã giảm xuống còn khoảng 567.000 tấn, kim ngạch chỉ còn đạt khoảng 445 triệu đô la Mỹ.

“Hiệp hội Thép Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi các động thái mới nhất từ Mỹ để có hành động kịp thời nhằm giúp ngành thép bớt thiệt hại khi bị một thị trường lớn như Mỹ ngăn chặn”, ông Dũng nói.

Phản ứng lại lập luận từ phía Mỹ trước đây - theo báo chí nước ngoài bình luận - nghi ngờ thép xuất khẩu từ Việt Nam có nguồn gốc thành phẩm giá rẻ từ Trung Quốc với hàm lượng sản xuất tại Việt Nam không cao rồi xuất khẩu sang Mỹ, ông Dũng cho biết gần đây VSA đã có thư gửi Bộ Thương mại Mỹ chứng minh rằng nguồn gốc xuất xứ thép thành phẩm chỉ có một phần từ Trung Quốc, còn lại có từ các thị trường khác như Hàn Quốc và nhiều nước khác. Hơn nữa, nhà sản xuất thép trong nước gần đây đã có sự đầu tư lớn cho công nghệ hiện đại, tạo thêm nguồn cung nguyên liệu như thép cán nguội, tôn mạ màu với giá trị hàm lượng gia tăng cao.

Ông Dũng cho biết thêm, hiệp hội thép cũng đã có thư gửi các cơ quan nhà nước Việt Nam như Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương song song với việc thuê luật sư để tham vấn các giải pháp ứng phó duy trì ổn định thị trường Mỹ thời gian tới.

“Sắp tới, Hiệp hội Thép Việt Nam cũng sẽ có công văn gửi Chính phủ để tham vấn, giải thích với phía Mỹ về các tác động một khi Mỹ áp thuế cao đối với thép nhập khẩu từ Việt Nam. Trường hợp xấu hơn, có thể VSA sẽ tham vấn thêm với các nước cũng đang bị Mỹ áp thuế cao tương tự để phối hợp ứng phó”, ông Dũng nói về việc đưa ra các giải pháp đã được hiệp hội và các doanh nghiệp thép trong nước trao đổi và đồng tình thực hiện trong thời gian tới.

... và tăng “sức đề kháng”

Trao đổi với TBKTSG, đại diện một doanh nghiệp sản xuất thép tại TPHCM cho rằng, để có giải pháp ứng phó căn cơ với các vụ kiện chống bán phá giá hay các chính sách thuế quan phòng vệ từ các thị trường lớn trong điều kiện thị trường ngày càng gay gắt, con đường mà doanh nghiệp ngành thép đang nhắm đến chính là đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại nhất có thể để nâng cao chất lượng song song với tăng cường sử dụng nguyên liệu nội địa. Điều này không chỉ giúp tăng “sức đề kháng” của sản phẩm thép xuất khẩu mà còn đẩy mạnh năng lực “hướng nội” của sản phẩm thép, tức tạo sức cạnh tranh ở cả trong và ngoài nước.

Cũng theo vị đại diện doanh nghiệp thép nói trên, giải pháp trước mắt là đầu tư chi phí cho công tác thăm dò, tìm kiếm thêm thị trường xuất khẩu mới, tránh không bị lệ thuộc vào một vài thị trường lớn nào. Phân tán đều thị trường chính là cách giảm rủi ro hữu hiệu nhất. Theo đó, dù đang chiếm tỷ trọng thép xuất khẩu của cả nước đến gần 60% nhưng thị trường Đông Nam Á vẫn còn rất nhiều tiềm năng tăng lượng xuất khẩu. Ngoài ra, doanh nghiệp thép này cũng đang nhắm đến việc mở rộng vào thị trường các nước Liên hiệp châu Âu để đón đầu các hiệp định thương mại đã ký kết với Việt Nam sắp có hiệu lực.

Theo một số đại diện doanh nghiệp thép, ngoài giải pháp hướng nội và phân tán thị trường xuất khẩu, nhà sản xuất thép trong nước vẫn đang rất cần những sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa từ các cơ quan chức năng để giúp ngăn chặn được thép đội lốt hợp kim né thuế vào Việt Nam bán với giá rẻ hơn thép sản xuất trong nước, kể cả lượng phôi giá rẻ nhập khẩu đang làm đau đầu các nhà sản xuất phôi nội địa.

Được cho là công xưởng sản xuất thép lớn nhất, chiếm gần phân nửa lượng thép thế giới, Trung Quốc gần đây đang vướng vào các biện pháp trừng phạt thương mại từ các thị trường lớn, trong đó có Mỹ. Việc hàng năm Hiệp hội Thép Việt Nam cùng với Hiệp hội Thép Đông Nam Á thường phải ngồi lại đối thoại trực tiếp với Hiệp hội Thép Trung Quốc cũng nhằm công khai tất cả những thông tin về lượng xuất khẩu, chủng loại, giá cả và thị trường xuất khẩu với ngành thép Trung Quốc để hạn chế thông tin bất lợi cho ngành thép của mỗi nước. Theo thông tin từ lãnh đạo VSA, dự kiến trong tháng 4 tới, VSA tiếp tục có cuộc đối thoại trực tiếp với Hiệp hội Thép Trung Quốc, trong đó xoáy mạnh vào việc minh bạch thông tin và giải pháp bảo vệ nhà sản xuất thép mỗi nước.

Thông tin từ ngành thép Trung Quốc mới đây cũng cho thấy nước này đã có động thái cắt giảm sản lượng thép trong nước, kiểm soát môi trường chặt chẽ hơn đối với công nghiệp thép, dừng tất cả các nhà máy thép công nghệ lò điện cảm ứng (công nghệ lạc hậu) trong sản xuất thép xây dựng...

Theo các doanh nghiệp, đây là một số dấu hiệu khả quan trong các bước ứng phó sắp tới và đòi hỏi ngành thép Việt Nam cần phối hợp và đấu tranh hơn nữa với Hiệp hội Thép Trung Quốc trong việc công khai các thông tin về sản xuất và xuất khẩu thép. Ở trong nước, trong một số trường hợp cần thiết, có thể đánh thuế chống bán phá giá nhằm phòng vệ thương mại, ngăn chặn phôi thép nhập khẩu giá rẻ vào Việt Nam, hoặc mạnh hơn sẽ khởi xướng chống bán phá giá đối với tôn mạ màu, thép cán nguội vốn là công cụ bảo vệ hữu hiệu nhất trong lúc này.

Còn theo một số chuyên gia ngành thép, với việc Mỹ quyết định áp đặt thuế cao cho tất cả các mặt hàng thép nhập khẩu, thì bên cạnh động thái vận động hành lang ở tầm quốc gia, đã có một số nước xem xét đưa đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhằm bảo vệ ngành thép của mình. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012