Khúc mắc đề xuất xóa nợ thuế
Thứ Ba,  13/3/2018, 10:30 

Khúc mắc đề xuất xóa nợ thuế

Minh Tâm

(TBKTSG) - Ít nhất là từ năm 2014 đến nay, Bộ Tài chính liên tục đề xuất xóa nợ thuế cho một số nhóm đối tượng người nộp thuế, hết đưa vào dự thảo sửa đổi luật lại đến nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Con số nợ thuế đề xuất xóa ngày càng lớn, đối tượng cũng ngày càng mở rộng dù mong muốn này của Bộ Tài chính liên tục bị từ chối, phản đối trước đó.

Tiếp tục đề xuất xóa nợ thuế

Mới nhất, hôm 1-3-2018, Bộ Tài chính đã công bố dự thảo tờ trình Chính phủ về Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến việc xử lý xóa nợ, khoanh nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt không có khả năng thu hồi. Theo nội dung của dự thảo tờ trình này, Bộ Tài chính đề xuất xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt của nhiều đối tượng người nộp thuế với tổng số tiền ước khoảng 26.500 tỉ đồng - con số lớn nhất trong các lần đề nghị xóa nợ thuế trước đây.

Bộ Tài chính khẳng định, đơn vị này đã thực hiện đúng trình tự trong quy trình xây dựng nghị quyết của Quốc hội khi đã tiến hành rà soát, tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện quản lý nợ thuế, đã nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm nhiều nước, dự kiến tác động và nhất là đã tổ chức lấy ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và đăng trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và của Bộ Tài chính.

Tuy nhiên, nhìn vào các tài liệu công bố thì có vẻ như việc lấy ý kiến của các bộ, ngành diễn ra rất “chóng vánh”. Bởi lẽ, Bộ Tài chính gửi công văn xin ý kiến cho dự thảo nghị quyết nói trên của Quốc hội đến các bộ, ngành, ủy ban nhân dân các tỉnh, Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày 13-2-2018 (tức ngày 28 tháng Chạp năm Đinh Dậu) nhưng hạn chót nhận phản hồi là 23-2-2018 (mùng 8 Tết Mậu Tuất vừa qua). Vấn đề là sáu trong số mười ngày này lại là thời gian các đơn vị, tổ chức nghỉ Tết Nguyên đán. Không biết có phải vì thời gian quá gấp gáp hay không mà không thấy bảng ý kiến phản hồi của các cơ quan, tổ chức được hỏi cũng như không thấy các ý kiến phản biện của Bộ Tài chính trong bản dự thảo mới nhất. Vì vậy, người đọc có cảm giác rằng dự thảo lần này dường như chủ yếu là quá trình rà soát, tham khảo kinh nghiệm các nước hay làm báo cáo đánh giá tác động của nội bộ ngành thuế, đơn vị trực tiếp soạn thảo.

Đề xuất xóa nợ thuế tới... 26.500 tỉ đồng

Nhớ lần đề xuất xóa nợ thuế được đưa ra trong dự thảo nghị quyết về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh sự phát triển của doanh nghiệp công bố hồi tháng 7-2016, Bộ Tài chính kiến nghị con số nợ thuế, tiền phạt chậm nộp cần xóa là 7.963 tỉ đồng (cho các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh đã giải thể, phá sản hoặc bỏ kinh doanh trước ngày 1-1-2014). Bên cạnh đó, còn 6.731 tỉ đồng tiền thuế sẽ được khoanh nợ cho những trường hợp đã giải thể, phá sản, bỏ kinh doanh trong giai đoạn từ 1-1-2014 đến 31-12-2015. Mục tiêu là để giảm nợ cho nền kinh tế bởi đây là các khoản thu không có khả năng thu hồi dù cơ quan thuế đã sử dụng nhiều biện pháp cưỡng chế. Đề xuất này đã bị Phó thủ tướng Vương Đình Huệ “bác” với lý do đây là vấn đề quản lý thuế, không liên quan đến khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.

Hay ở lần đề xuất liền kề với lần này (vào tháng 10-2017), Bộ Tài chính muốn sửa quy định về xóa nợ thuế trong Luật Quản lý thuế nhằm phù hợp với thực tế và quy định mới của pháp luật có liên quan. Cơ quan thuế đề xuất bổ sung một số nhóm đối tượng vào danh sách được xóa nợ, khoanh nợ thuế, gồm người kinh doanh không có nguồn, khả năng trả nợ do đã ngừng kinh doanh, giải thể, đã nợ thuế quá năm năm; không tính phạt chậm nộp trên số tiền thuế phát sinh của doanh nghiệp nhà nước đã bàn giao cho công ty cổ phần khi thực hiện chuyển đổi cổ phần hóa trước ngày 1-7-2007... Báo cáo giải trình của cơ quan soạn thảo không nêu con số cụ thể sẽ được xóa, khoanh nợ mà chỉ khẳng định sẽ giúp giảm nợ cho ngân sách, giảm nhân lực theo dõi, đôn đốc những khoản nợ.

Trở lại với đề xuất xóa nợ thuế lần này, con số mà Bộ Tài chính đưa ra là lớn nhất trong nhiều năm qua. Theo thuyết minh thì 26.500 tỉ đồng chủ yếu là tiền nợ thuế, tiền phạt chậm nộp thuế, đề nghị xóa do người nộp thuế thực tế đã giải thể, phá sản, bỏ kinh doanh trước ngày 1-1-2017 và cơ quan thuế không còn khả năng thu hồi (tới 24.302 tỉ; trong đó của doanh nghiệp, tổ chức khoảng 22.300 tỉ và của hộ, cá nhân 2.000 tỉ). Phần nhỏ còn lại là tiền chậm nộp, tiền phạt đối với những người nộp thuế không may gặp tình huống bất khả kháng như gặp thiên tai, hỏa hoạn hay cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán bằng vốn ngân sách nhà nước (hoặc có nguồn từ đây) nhưng chưa được thanh toán nên không thể nộp thuế kịp thời như quy định (hơn 2.220 tỉ đồng). Đó là chưa kể số chưa tính toán được khi khoanh nợ (tạm thời chưa thu và không tính tiền chậm nộp thuế) đối với doanh nghiệp nợ tiền thuế đã chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh quá một năm, cơ quan đăng ký kinh doanh đã thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Cần giải trình tất cả những khúc mắc

Và cũng giống như mọi lần, lý lẽ cơ quan soạn thảo đưa ra khá thuyết phục nhưng hoàn toàn không mới. Rằng đây là nợ thuế không còn khả năng thu hồi, nợ thuế của doanh nghiệp gặp khó khăn với nguyên nhân chủ quan và khách quan...; rằng cần xóa nợ để “giải phóng” số nợ cho nền kinh tế, công việc theo dõi cho cán bộ ngành thuế bao nhiêu năm qua...

Bốn đề xuất trong vòng bốn năm, nghĩa là cứ mỗi năm lại có một văn bản dưới các hình thức khác nhau đề xuất xóa nợ thuế, khoanh nợ thuế. Điều này cho thấy, Bộ Tài chính đang rất quyết tâm, kiên trì cho mục tiêu này. Thậm chí, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn khi dự họp sơ kết hoạt động sáu tháng đầu năm 2017 tại Cục Thuế TPHCM còn đề nghị UBND TPHCM trực tiếp đề xuất xóa nợ thuế với Quốc hội, như một tiếng nói khác ngoài tiếng nói của người trong ngành.

Cũng khá dễ hiểu vì sao Bộ Tài chính quyết tâm đến vậy. Vì rằng, số nợ ngày càng tăng lên khi mỗi ngày trôi qua, tiền nợ, tiền phạt chậm nộp đều nhân với lãi suất 0,03%/ngày, được ghi thẳng vào hệ thống và cơ quan quản lý cấp trên dễ dàng nhìn ra các con số này trong ngân sách để qua đó đánh giá ngành thuế.

Đề xuất này cũng cho thấy dường như cơ quan chức năng đang chọn cách làm dễ nhất sau khi đã không thực sự hoàn thành trách nhiệm trước đó, để số nợ quá nhiều. Nó cũng dấy lên lo ngại về việc tạo ra tiền lệ xấu với cả người nộp thuế, rằng cứ cố tình chây ỳ thì cuối cùng sẽ được xóa nợ, khoanh nợ...

Vì vậy, để có thể thuyết phục được đại biểu Quốc hội, giới chuyên gia cũng như chính những người nộp thuế, có lẽ, Bộ Tài chính phải giải trình được tất cả những khúc mắc trên nguyên tắc đảm bảo, hài hòa được lợi ích của Nhà nước, cơ quan thực thi và cả những doanh nghiệp, cá nhân đang tuân thủ tốt. Có như vậy, đề xuất xóa nợ thuế, khoanh nợ thuế lần này mới được đồng thuận, không đi vào vết xe đổ của hàng loạt đề xuất trước đó.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012