Những ngân hàng lợi nhuận 10.000 tỉ đồng
Thứ Hai,  19/3/2018, 14:40 

Những ngân hàng lợi nhuận 10.000 tỉ đồng

Hải Lý

VPBank đã đặt một mức lợi nhuận trước thuế ngang bằng với một số ngân hàng dẫn đầu của Việt Nam. Ảnh: THÀNH HOA

(TBKTSG) - Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) sẽ tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay sớm nhất trong khối các tổ chức tín dụng vào ngày 19-3-2018. Ngoài kế hoạch tăng vốn, chia cổ phiếu thưởng, phát hành cổ phiếu cho cán bộ công nhân viên, thù lao hội đồng quản trị... nghĩa là tất cả những vấn đề mà một đại hội cổ đông ngân hàng thường có trong chương trình nghị sự, VPBank đưa ra chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế 10.800 tỉ đồng. So với mức 8.130 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế năm ngoái, chỉ tiêu lợi nhuận tăng gần 33% được giới quan sát nhận định là “tham vọng”.

“Tham vọng” bởi VPBank đã đặt một mức lợi nhuận trước thuế ngang bằng với một số ngân hàng dẫn đầu của Việt Nam, nơi Nhà nước đang nắm cổ phần chi phối. Ban lãnh đạo VPBank vẫn gửi gắm tham vọng vào “cái lò” cho vay tài chính tiêu dùng vốn chiếm hơn 50% cơ cấu lợi nhuận vài năm gần đây. Tuy nhiên “cái lò” sản sinh ra lợi nhuận ấy cũng chính là “cái lò” có độ rủi ro cao và tốc độ tăng trưởng của nó nhìn chung trong quá trình phát triển đang tỏ dấu hiệu sắp đến điểm bão hòa.

Năm năm trước, khi người viết bài này trao đổi với ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank về cho vay tài chính tiêu dùng, ông gọi đó là cái ngách từ con hẻm đi ra con đường cái lớn với tốc độ tăng trưởng có thể đạt 100%/năm. Ông Vinh đã không lầm, nhưng giờ đây sau năm năm, giới ngân hàng dự báo tăng trưởng của tín dụng tài chính tiêu dùng đang lùi dần. Nó vẫn còn ở mức khoảng 40% của năm 2017 và chỉ còn tầm 25% năm 2018.

Tín dụng vẫn là hoạt động chủ yếu của các ngân hàng Việt Nam trong vòng năm năm tới và những bước đột phá về thu nhập lãi thuần sẽ mang tính quyết định.

Những CEO (tổng giám đốc) tầm cỡ như ông Vinh chắc chắn nhìn ra vấn đề của tài chính tiêu dùng sớm hơn người ngoài cuộc. Do đó mới xuất hiện những toan tính mà người viết mới chỉ nghe bàn thảo, chứ chưa nhận được sự khẳng định từ phía VPBank rằng VPBank có thể sẽ cổ phần hóa, IPO công ty tài chính tiêu dùng. Để duy trì tốc độ tăng trưởng, VPBank chuẩn bị cho vay phân tán, cho vay tiểu thương... Đây là phân khúc tín dụng mà VPBank đi sau. Cho dù đang phải tái cơ cấu, tập trung xử lý nợ xấu, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) vẫn đang dẫn đầu mảng này.

Cũng cần phải nói thêm năm 2017 tổng dư nợ của VPBank lên tới 179.517 tỉ đồng, trong khi tổng vốn huy động là 133.551 tỉ đồng. Để có nguồn cung ứng cho tín dụng, đặc biệt cho “nhà máy” tài chính tiêu dùng, ngân hàng phải phát hành 66.105 tỉ đồng giấy tờ có giá và vay các tổ chức tín dụng khác 25.366 tỉ đồng (số dư đến ngày 31-12-2017).

Ngoài ra lợi nhuận sau thuế của VPBank cũng cần đặt vào bối cảnh số dư dự phòng rủi ro đến cuối năm ngoái của ngân hàng còn 3.149 tỉ đồng, trong khi trái phiếu đặc biệt của VAMC là 3.334 tỉ đồng và tổng nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5 lên tới 6.200 tỉ đồng.

So với VPBank, chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2018 của các tổ chức tín dụng cổ phần khác cũng tăng khoảng 20-40% và xét về số tuyệt đối xê dịch quanh 2.000-6.000 tỉ đồng. Sẽ có những ngân hàng được hoàn nhập dự phòng rủi ro do đã giải quyết xong nợ xấu cũ và kiểm soát được nợ xấu mới phát sinh. Những ngân hàng nào có số dư dự phòng rủi ro cuối năm càng lớn và tỷ lệ dự phòng rủi ro/tổng nợ nhóm 3-5 càng cao (tính cả dư nợ trái phiếu VAMC), thì khả năng hoàn nhập dự phòng và lợi nhuận đột biến sẽ càng khả thi.

Bên khối ngân hàng nửa quốc doanh, sự vượt trội đang được ghi nhận ở một chỉ tiêu khác, vốn dĩ có tác động trước tiếp đến lợi nhuận trước thuế là thu nhập lãi thuần. Vietcombank hiện đang dẫn đầu hệ thống ngân hàng cả nước với lợi nhuận trước thuế năm 2017 tới 11.337 tỉ đồng. Báo cáo tài chính hợp nhất năm ngoái của Vietcombank chỉ ra thu nhập lãi thuần của ngân hàng đạt 21.938 tỉ đồng, số dư dự phòng rủi ro cuối kỳ còn 8.113 tỉ đồng trong khi tổng nợ nhóm 3-5 là 6.208 tỉ đồng. Tính ra tỷ lệ dự phòng rủi ro/tổng nợ nhóm 3-5 ở mức 130,7%.

Nhìn kỹ, Vietcombank đang có những “hạt sạn khó hiểu”. Thứ nhất dư nợ đến ngày 31-12-2017 đạt 535.321 tỉ đồng so với 536.059 tỉ đồng ngày cuối cùng của tháng 9-2017. Dư nợ quí 4-2017 của ngân hàng không những không tăng mà còn giảm nhẹ. Thứ hai số dư dự phòng rủi ro cuối quí 3 lên đến 10.190 tỉ đồng, nhưng đến cuối năm còn 8.113 tỉ đồng mặc dù tổng nợ nhóm 3-5 hầu như không tăng cả quí 4 và Vietcombank đã mua lại toàn bộ nợ xấu bán cho VAMC từ trước đó. Lợi nhuận chưa phân phối cuối năm có 11.862 tỉ đồng so với 11.963 tỉ đồng ngày 30-9-2017. Lẽ nào Vietcombank đã tiến hành hoàn nhập một phần dự phòng rủi ro trong quí 4-2017? Hoặc lợi nhuận quí 4-2017 chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh liên ngân hàng? Số dư cuối kỳ của tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác của Vietcombank là con số khủng 232.922 tỉ đồng.

Có lẽ Vietcombank đã không thể tăng trưởng tín dụng trong quí 4-2017 vì áp lực hệ số an toàn vốn đè nặng. Tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng còn nhỉnh hơn 9%, vừa đủ đáp ứng quy định của Ngân hàng Nhà nước, không cho phép Vietcombank nâng tín dụng. Năm nay một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Vietcombank là tăng vốn và Chính phủ đã chấp thuận để ngân hàng bán bớt vốn cho nước ngoài. Câu chuyện bán giá nào, cho ai đang khiến Vietcombank “nhức đầu”.

Một ngân hàng khác có thể đạt lợi nhuận trước thuế 10.000 tỉ đồng năm nay là BIDV. Năm ngoái lợi nhuận trước thuế của BIDV là 8.800 tỉ đồng. Câu chuyện của BIDV nằm ở chỗ: thứ nhất thu nhập lãi thuần của ngân hàng rất cao, nếu không muốn nói là cao nhất nhì hệ thống với 31.022 tỉ đồng (nguồn: báo cáo tài chính hợp nhất BIDV quí 4-2017), cao hơn thu nhập lãi thuần của Vietcombank 9.084 tỉ đồng. Thứ hai trích lập dự phòng rủi ro của BIDV riêng năm ngoái là 9.611 tỉ đồng và số dư dự phòng rủi ro đến ngày 31-12-2017 vẫn còn 11.052 tỉ đồng (đã sử dụng một phần để xử lý nợ xấu).

Tổng nợ nhóm 3-5 của BIDV còn gần 13.950 tỉ đồng, rõ ràng là không thấp nếu nhìn vào số tuyệt đối. Nhưng với tốc độ trích lập dự phòng như ba năm vừa qua, chỉ cần hai năm nữa là BIDV có khả năng tạo bước ngoặt về tranh đua vị trí đầu bảng. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012