Tạo nguồn lực con người cho hệ thống y tế tư nhân
Thứ Năm,  5/4/2018, 06:49 

Tạo nguồn lực con người cho hệ thống y tế tư nhân

PGS.TS. Nguyễn Hoài Nam (*)

(TBKTSG) - Hiện nay, việc phát triển của hệ thống y tế tư nhân đang gặp nhiều bài toán nan giải, phức tạp. Từ chuyện cơ chế cho sự phát triển đến vấn đề vốn đầu tư, sự cạnh tranh gay gắt với bệnh viện công khi bệnh viện công triển khai cơ chế khám và chữa bệnh dịch vụ cho đến quy mô phát triển của bệnh viện tư và nhất là vấn đề nhân sự.

Để hình thành và phát triển, hệ thống y tế tư nhân phải tuyển dụng những bác sĩ đã nghỉ hưu, những bác sĩ có khúc mắc trong hệ thống y tế công chuyển ra làm việc ở bệnh viện tư với thù lao khá cao nhưng nhiều khi không phù hợp với trình độ thực sự của bác sĩ đó. Điều này làm rối loạn thị trường lao động ngành y tế và tạo ra những chuyện dở khóc dở cười.

Có nhiều bác sĩ nhảy việc liên tục vì mỗi ngày đều có những cơ sở y tế tư nhân mới ra đời chưa lâu chào mời bằng những điều kiện hấp dẫn, nhiều khi là ảo so với năng lực thực sự của những cơ sở này. Nhiều bác sĩ được đề nghị mức lương rất cao nếu họ để hồ sơ chờ thẩm định, và sau khi bệnh viện hay phòng khám ra đời họ lại bị hạ mức lương dần. Đến khi không chịu nổi thì lại bắt đầu một chu trình mới cũng ngoạn mục không kém.

Đấy là một thực tế không chối cãi được. Ngoài ra, các bác sĩ ở bệnh viện công còn hợp tác với hệ thống y tế tư nhân dưới hình thức đưa bệnh nhân ra ngoài - tất nhiên là bệnh nhân từ phòng mạch của mình hay bệnh nhân là người có quen biết được đưa ra hệ thống y tế tư nhân để điều trị nhằm tránh phải chờ đợi lâu, dịch vụ tốt hơn... Đây là sự hợp tác không danh chính ngôn thuận. Bởi, muốn hợp tác với bệnh viện tư nhân trong chẩn đoán và điều trị thì Bộ Y tế đã có quy định là phải có sự đồng ý của giám đốc bệnh viện công. Trong thực tế, chưa có vị giám đốc bệnh viện công nào ký giấy cả, vì sợ trách nhiệm và cho rằng việc ấy không phải là nhiệm vụ của mình.

Ngoài ra còn phải kể đến yếu tố tâm lý, các bác sĩ, nhất là các bác sĩ mới ra trường, đều muốn làm ở bệnh viện công vì công việc ổn định, không bị áp lực, và đặc biệt là có “tiếng thơm” khi nói chuyện nghề nghiệp với mọi người. Dư luận xã hội cũng thường nhẹ tay hơn cho hệ thống y tế công lập so với hệ thống y tế tư nhân khi gặp điều gì cần phê phán. Hơn thế nữa, sự xuất hiện của hình thái dịch vụ, xã hội hóa... trong hệ thống y tế công lập đã gây ra một sự cạnh tranh bất bình đẳng và không bền vững như hiện nay.

Để giải bài toán nhân sự cho hệ thống y tế tư nhân, thiết nghĩ có thể tham khảo mô hình của Úc - một quốc gia có hệ thống phúc lợi xã hội và y tế khá tốt. Ở nước này, tỷ lệ bệnh nhân đến khám và điều trị tại hệ thống y tế tư nhân lên đến 42%, nghĩa là gần bằng với hệ thống y tế công lập.

Tại Úc, bệnh nhân có thể chuyển từ hệ thống bệnh viện công sang bệnh viện tư tùy theo yêu cầu của bệnh nhân hoặc bác sĩ điều trị của bệnh nhân đó, hay do yêu cầu của công ty bảo hiểm. Việc này giúp cho bệnh nhân được hưởng nhiều quyền lợi hơn như được thực hiện phẫu thuật sớm, được có dịch vụ tốt hơn... Ở Việt Nam thì điều này rất khó vì còn tùy vào quyền quyết định của giám đốc bệnh viện, trong khi các bác sĩ lại lo ngại dư luận, rất dễ bị quy kết rằng vị thầy thuốc nào làm như vậy là lôi kéo bệnh nhân và là “cò” móc nối bệnh nhân, hoặc đủ thứ “búa rìu” khác mà dư luận không tiếc lời trao cho những “kẻ tội đồ” dám đi trước thời đại.

Ở ta thì như vậy, còn ở Úc cũng như nhiều nước phát triển khác thì bác sĩ có thể làm song song hai nơi, vừa làm trong hệ thống y tế công lập vừa làm trong hệ thống y tế tư nhân, tùy theo hợp đồng lao động ký kết giữa hai bên. Thiết nghĩ, không nên ràng buộc bác sĩ chỉ được làm ở bệnh viện công hay chỉ làm ở bệnh viện tư. Họ có quyền chọn lựa thời gian làm việc không cần phụ thuộc và có sự đồng ý hay không đồng ý của một cá nhân nào, mà chỉ cần một bản hợp đồng có đầy đủ tính pháp lý có lợi cho cả hai bên.

Ngoài ra, mọi người trong xã hội cũng nên có một cái nhìn cởi mở, không định kiến giữa hai hệ thống y tế công lập và y tế tư nhân. Các lực lượng truyền thông nên hướng dẫn dư luận theo hướng tích cực này.

(*) Đại học Y dược TPHCM.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012