Những “khúc xương” của cải cách!
Thứ Tư,  4/4/2018, 11:01 

Những “khúc xương” của cải cách!

Thời báo Kinh tế Sài Gòn

(TBKTSG) - Báo cáo về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2017 (PCI 2017), vừa được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố, cho thấy bức tranh khá sáng về nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam trong năm qua. Nhưng PCI 2017 cũng chỉ ra một mối lo khác, đó là sự chững lại của các tỉnh được ví như “ngôi sao cải cách” với điểm số chỉ quanh quẩn trong khoảng 70/100.

Sự chững lại của các địa phương có truyền thống đi đầu về môi trường kinh doanh, vốn đã được ghi nhận trong các báo cáo PCI những năm gần đây, cho thấy còn những yêu cầu phải thay đổi mà các địa phương vẫn chưa thể vượt qua được. Đây được xem là những “khúc xương” của cải cách hay những điểm tối về môi trường kinh doanh.

Những điểm tối được PCI 2017 chỉ ra gồm: phiền hà trong việc tiếp cận đất đai và sự rủi ro trong việc bảo đảm quyền sử dụng đất; tính minh bạch của môi trường kinh doanh chưa cao; đến 59% số doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ phải trả chi phí không chính thức, dù tỷ lệ này đã giảm nhẹ so với những năm trước nhưng con số 59% vẫn là rất cao.

Có một số điểm chung trong những điểm tối về môi trường kinh doanh này. Trước hết, khác với các nội dung về thời gian hoàn tất thủ tục đăng ký kinh doanh, đăng ký nộp thuế hay hoàn tất thủ tục hải quan, vấn đề tiếp cận đất đai, tính minh bạch hay chi phí không chính thức... khó chỉ ra trách nhiệm của một cơ quan quản lý nhà nước cụ thể, mà liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều cấp và nhiều ngành. Trong tình trạng đó, các cơ quan nhà nước có thể dễ dàng đổ trách nhiệm cho nhau để trì hoãn cải cách.

Tiếp đến, đất đai là lĩnh vực dễ nảy sinh tham nhũng. Sự thiếu minh bạch cũng chính là điều kiện thuận lợi cho tham nhũng phát triển.

Ngoài ra, sự thiếu minh bạch còn có nguyên nhân do hệ thống luật pháp chồng chéo, không rõ ràng và thiếu nhất quán, dẫn đến việc người thực thi có thể vận dụng hoặc hiểu theo nhiều cách khác nhau.

Để xóa bỏ được những điểm tối về môi trường kinh doanh, đưa chương trình cải cách vượt lên trên những rào cản vô hình đang tồn tại, điều quan trọng cần làm trước tiên là phải minh bạch hóa môi trường pháp lý, để việc vận dụng và diễn giải luật lệ theo ý muốn chủ quan không còn đất để tồn tại. Tiếp đến là đơn giản hóa thủ tục hành chính. Dù đây là nội dung đã được nhấn mạnh từ hàng chục năm nay và cũng ít nhiều có tiến bộ, nhưng thủ tục hành chính của nhiều ngành, nhất là liên quan đến đất đai và xây dựng, vẫn rất phức tạp. Thêm vào đó, những yêu cầu về điều kiện kinh doanh liên tục được ban hành trong những năm qua càng làm cho gánh nặng về thủ tục đối với doanh nghiệp thêm chồng chất. Đó là chưa kể có những quy định, thủ tục mà doanh nghiệp rất khó để đáp ứng. Thế nên, việc Chính phủ cam kết sẽ cắt giảm 30-50% điều kiện kinh doanh có thể sẽ là cú hích để tạo ra bước phát triển mới cho tiến trình cải cách môi trường kinh doanh.

Cuối cùng và cũng là quan trọng nhất chính là yếu tố con người. Chỉ cần nhà nước chọn được người tận tụy, tâm huyết và thấu hiểu doanh nghiệp để bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước và trao quyền chọn lựa nhân sự dưới quyền cho họ, thì lo gì cải cách không thành công!

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012