Chỉ số PAPI 2017: đất đai, tham nhũng vẫn "nóng"
Thứ Tư,  4/4/2018, 20:57 

Chỉ số PAPI 2017: đất đai, tham nhũng vẫn "nóng"

Bảo Uyên

(TBKTSG Online) – Theo Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam năm 2017 (PAPI) vừa được công bố vào sáng 4-4 tại Hà Nội, hai trung tâm kinh tế của cả nước là TPHCM và Hà Nội không chỉ tiếp tục vắng bóng ở danh sách dẫn đầu mà còn bị chấm điểm ở mức thấp và thấp nhất về kiểm soát tham nhũng, thủ tục hành chính.

Từ tháng 1-2018, tại TPHCM, phương thức tiếp nhận hồ sơ, yêu cầu của doanh nghiệp thông qua "lớp kính" như thế này sẽ được giảm tối đa. Ảnh: Vũ Yến.

Hà Nội, TPHCM: điểm số thấp ở nhiều mặt 

Theo kết quả nghiên cứu, các tỉnh có điểm số PAPI tổng hợp cao thuộc về Bắc Ninh, Hải Dương, Thái Bình, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Bà Rịa-Vũng Tàu, Long An, Bến Tre, Vĩnh Long, Cần Thơ, Bạc Liêu. Riêng tỉnh Bạc Liêu, dù nằm trong tốp 16 tỉnh thành có điểm tổng hợp PAPI cao nhưng lại có điểm trách nhiệm giải trình ở mức thấp.

Tương tự  năm 2016, Hà Nội và TPHCM lại vắng bóng trong danh sách 16 địa phương có điểm cao nhất về chỉ số PAPI.

Không những vậy, năm 2017, Hà Nội còn bị xếp vào nhóm có chỉ số PAPI thấp nhất nước. Các chỉ số đánh giá về công khai minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tham nhũng, thủ tục hành chính công đều bị đánh giá ở mức thấp nhất.

TPHCM cũng có kết quả không mấy sáng sủa hơn. Điểm tổng hợp PAPI, thủ tục hành chính đều rơi vào nhóm thấp, riêng chỉ số đánh giá kiểm soát tham nhũng ở nhóm thấp nhất.

Đà Nẵng tuy có điểm tổng hợp PAPI nằm ở nhóm trung bình cao nhưng trách nhiệm giải trình, tính công khai minh bạch và sự tham gia người dân vẫn chưa được đánh giá cao.

Nhóm nghiên cứu nhận xét, các tỉnh phía Bắc, nhất là khu vực Đồng bằng sông Hồng có xu hướng đạt điểm cao ở các chỉ số nội dung "Tham gia của người dân ở cấp cơ sở" và "Công khai, minh bạch trong việc ra quyết định ở địa phương" hơn so với các tỉnh phía Nam. Ngược lại, các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long và vùng Đông Nam Bộ tiếp tục đạt điểm cao hơn các khu vực khác ở các chỉ số nội dung "Kiểm soát tham nhũng trong khu vực công", "Thủ tục hành chính công" và "Cung ứng dịch vụ công". Những đặc điểm này cho thấy mỗi vùng, miền có những thách thức về quản trị công khác nhau.

Mảng xám trong khâu đền bù đất, tiền “lót tay” tăng 2 triệu đồng

Kết quả phân tích dữ liệu thống kê PAPI 2017 cũng cho thấy dịch vụ công tiếp tục được cải thiện trong năm 2017. Cải thiện được ghi nhận ở năm trong số sáu chỉ số lĩnh vực nội dung, gồm “Công khai, minh bạch”, “Trách nhiệm giải trình với người dân”, “Kiểm soát tham nhũng trong khu vực công”, “Thủ tục hành chính công” và “Cung ứng dịch vụ công”.

Đặc biệt, năm 2017 chứng kiến sự gia tăng về điểm ở chỉ số lĩnh vực "Kiểm soát tham nhũng trong khu vực công".  Mức gia tăng này có ý nghĩa và đáng kể bởi từ sau năm 2013, chỉ số này liên tục giảm qua các năm cho tới 2017 mới có dấu hiệu cải thiện. Tỷ lệ người trả lời cho biết họ đã phải đưa hối lộ khi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giảm từ 23% (năm 2016) xuống còn 17% (năm 2017); tỷ lệ người trả lời cho biết họ đã phải hối lộ nhân viên y tế tại bệnh viện công tuyến quận huyện giảm từ 17% (năm 2016) xuống còn 9% (năm 2017).

Tuy nhiên, ngoài những điểm sáng và sự thay đổi tích cực nêu trên, năm 2017 vẫn ghi nhận một số vấn đề đáng lo ngại.

Mức độ chịu đựng tham nhũng có xu hướng tiếp tục gia tăng. Mức tiền bị vòi vĩnh trung bình buộc người trả lời phải tố giác hành vi đòi hối lộ của cán bộ, công chức địa phương năm 2017 là 27,5 triệu đồng, tăng 2 triệu đồng so với mức tiền trung bình 25,6 triệu đồng theo số liệu PAPI năm 2016. Nhìn chung, mặc dù người dân đánh giá nỗ lực kiểm soát tham nhũng của các cấp chính quyền năm 2017 tốt hơn vài năm trước, song mức độ hài lòng chưa đạt mức của năm 2012.

Quản trị đất đai vẫn là một mảng xám chưa có dấu hiệu hết “nóng”  Kết quả khảo sát PAPI cho thấy, tỷ lệ người dân phản ánh hộ gia đình bị thu hồi đất tiếp tục giảm nhẹ trong năm 2017. Trên phạm vi toàn quốc, chưa đến 7% số người trả lời cho biết gia đình họ bị thu hồi đất trong năm 2017, thấp hơn so với tỉ lệ 9% trước khi Luật đất đai 2013 có hiệu lực năm 2014. Thế nhưng, mức độ hài lòng của người dân với giá bồi thường thu hồi đất lại tiếp tục giảm, cho dù đã ở mức thấp trong nhiều năm qua. Năm 2014, 36% số người bị thu hồi đất cho rằng giá bồi thường xấp xỉ giá thị trường; đến năm 2017 tỷ lệ này giảm xuống còn 21%.

Bi quan kinh tế nhưng vẫn ưu tiên môi trường

Kể từ năm 2014 đến 2017, khi được hỏi về triển vọng kinh tế hộ gia đình trong 5 năm tới, số người cảm thấy bi quan tăng dần qua các năm. Sự bi quan này phổ biến hơn trong nhóm những người thuộc các hộ có thu nhập thấp. Nếu như năm 2016 chỉ khoảng 13% trong số những người này có cảm nhận tiêu cực về tình hình kinh tế trong 5 năm tới, thì trong năm 2017 con số này là 21%. Nhóm nghiên cứu cho rằng, mức độ hài lòng của người dân với điều kiện kinh tế hộ gia đình có ý nghĩa quan trọng, bởi mức độ hài lòng với điều kiện sống của cá nhân hoặc gia đình tác động lớn tới mức độ hài lòng với quản trị và hành chính công của người dân.

Trong mối bi quan về kinh tế, đói nghèo tiếp tục là vấn đề đáng quan ngại nhất của người dân. Thế nhưng kết quả phân tích về việc người dân lựa chọn giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đặc biệt khi sinh kế là mối quan tâm hàng đầu của họ, cho thấy đa số không chấp nhận đánh đổi môi trường cho các dự án phát triển kinh tế gây tổn hại tới môi trường.

Khi được hỏi về loại dự án đầu tư nào họ chấp nhận ở địa phương, đa số cho rằng họ không chào đón những dự án gây tác động tiêu cực tới môi trường mặc dù những dự án đó có thể tạo nhiều việc làm. Tương tự như vậy, khi được hỏi về tác động của các dự án nhà máy nhiệt điện than, người dân quan ngại về hệ quả của những dự án điện đó tới môi trường hơn lợi ích có nguồn điện ổn định, thường xuyên. Điều này cho thấy mặc dù quan ngại về sinh kế, người dân không sẵn sàng chấp nhận những tổn hại về môi trường.Cũng theo kết quả nghiên cứu, ô nhiễm môi trường nằm trong bốn vấn đề hàng đầu đáng quan ngại nhất của người dân ở năm 2017.

Kể từ năm 2016, sau sự kiện cá chết hàng loạt tại khu vực duyên hải miền Trung do xả thải công nghiệp, hạn mặn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, và ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn và Đồng bằng sông Hồng, vấn đề môi trường bắt đầu được người dân quan tâm hơn.

Mời xem thêm:

Chỉ số PAPI 2016: TPHCM, Hà Nội trượt nhóm dẫn đầu

 

Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) là công trình khảo sát xã hội học lớn ở Việt Nam, tập trung tìm hiểu hiệu quả công tác điều hành, thực thi chính sách, cung ứng dịch vụ công dựa trên đánh giá và trải nghiệm của người dân, với dữ liệu được thu thập thường niên. Từ năm 2009 đến 2017, PAPI đã thu thập và phản ánh trải nghiệm của gần 103.059 người dân trên phạm vi toàn quốc.

Chỉ số PAPI đo lường sáu lĩnh vực nội dung: tham gia của người dân ở cấp cơ sở; công khai, minh bạch; trách nhiệm giải trình với người dân; kiểm soát tham nhũng trong khu vực công, thủ tục hành chính công; và cung ứng dịch vụ công. Khảo sát PAPI đã được triển khai thực hiện thường niên từ năm 2011 đến nay. Báo cáo Chỉ số PAPI 2017 phản ánh ý kiến đánh giá của 14.097 người dân được chọn ngẫu nhiên từ toàn bộ 63 tỉnh/thành phố.

Chỉ số PAPI 2017 là sản phẩm của hoạt động hợp tác nghiên cứu giữa Trung tâm Nghiên cứu Phát triển và Hỗ trợ Cộng đồng (CECODES), Trung tâm Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (VFF-CRT), Công ty Phân tích Thời gian thực (RTA) và Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP).

Chương trình nghiên cứu PAPI nhận được tài trợ của Cơ quan Hợp tác và Phát triển Thụy Sĩ (SDC) tài trợ chính từ năm 2011 đến 2017; Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) tài trợ chính cho PAPI từ tháng 12 năm 2017 đến tháng 6 năm 2021; Đại sứ quán Ai-len tại Việt Nam năm 2018; và Liên Hợp Quốc và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc từ năm 2009 đến nay.

 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012