Bài toán dinh dưỡng cho người bệnh
Thứ Hai,  7/5/2018, 07:33 

Bài toán dinh dưỡng cho người bệnh

Hoàng Nhung

(TBKTSG) - Theo các chuyên gia dinh dưỡng, tỷ lệ bệnh nhân bị suy dinh dưỡng tại các bệnh viện trên thế giới thường ở mức 20-50%. Tại Việt Nam, những khảo sát trong khoảng 10 năm trở lại đây cho thấy tỷ lệ này vào khoảng 30-60%, thế nhưng vấn đề điều trị về dinh dưỡng cho bệnh nhân nhìn chung chưa được quan tâm đúng mức.

Bệnh nhân suy dinh dưỡng chưa được chăm sóc đúng mức

Theo bác sĩ Lưu Ngân Tâm, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng lâm sàng TPHCM, Trưởng khoa Dinh dưỡng thuộc Bệnh viện Chợ Rẫy, một nghiên cứu có tên gọi “Thực trạng hoạt động dinh dưỡng - thể chất tại một số bệnh viện” cho thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng của bệnh nhân khi nhập viện tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) là 43%, tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) là trên 50%; còn xét theo bệnh lý, tỷ lệ bệnh nhân xơ gan bị suy dinh dưỡng lên tới 93,6%, ở bệnh tim mạch là 65%…

Báo cáo gần đây của Bộ Y tế cho thấy cả nước có 1.224 bệnh viện nhưng vẫn còn 450 bệnh viện chưa tổ chức công tác dinh dưỡng và tiết chế trong bệnh viện; gần 500 bệnh viện có khoa dinh dưỡng nhưng thực hiện chưa đúng, đủ so với quy định; chỉ có 58 bệnh viện (4,7%) là đúng hoặc cao hơn mức quy định.

Một số bệnh viện đã xây dựng được những thực đơn hàng ngày phù hợp để bổ sung dinh dưỡng cho từng loại bệnh. Tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM), các chuyên gia đã nghiên cứu, sáng chế ra một loại sữa dành cho bệnh nhân đạt yêu cầu về dinh dưỡng cho người bệnh mà lại rẻ tiền. Theo bác sĩ Lưu Ngân Tâm, một khía cạnh không kém phần quan trọng trong câu chuyện dinh dưỡng cho bệnh nhân ở bệnh viện là về khả năng tài chính của người bệnh. Thực tế cho thấy không ít bệnh nhân do kinh tế gia đình eo hẹp nên họ không thể có những bữa ăn đủ chất. Thậm chí những suất ăn mà họ mua từ những gánh hàng rong còn không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Bên cạnh đó, cơ quan bảo hiểm y tế hiện mới chỉ chi trả một phần cho chi phí dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch (truyền nước biển, đạm…). Do vậy, việc có những sản phẩm dinh dưỡng đủ chất, giá rẻ là điều hết sức thiết thực không chỉ đối với bệnh nhân mà còn có ý nghĩa đối với việc điều trị bệnh của các bệnh viện.

Cũng theo bác sĩ Tâm, một nghiên cứu do Bệnh viện Chợ Rẫy thực hiện đã chứng minh ở bệnh nhân điều trị viêm tủy cấp, nhóm được can thiệp về dinh dưỡng có khuynh hướng biến chứng thấp hơn nhóm không được can thiệp, khả năng phục hồi của họ cũng nhanh hơn, rút ngắn được thời gian nằm viện khoảng 3 ngày, giảm chi phí điều trị 7-8 triệu đồng. Bác sĩ Tâm cho rằng cần có sự thay đổi về tư duy trong điều trị bao gồm điều trị ở khía cạnh dinh dưỡng tại các bệnh viện. Và kinh nghiệm của Bệnh viện Chợ Rẫy trong vấn đề này là sự quyết tâm thực hiện và tổ chức giám sát đối với các khoa bệnh. Quan trọng hơn là công tác truyền thông đến bệnh nhân và người thân của họ, giúp họ hiểu và thực hành đúng về dinh dưỡng trong quá trình điều trị bệnh. Song song đó là việc thiết kế những suất ăn phù hợp khẩu vị của người bệnh, có giá cả hợp lý.

Tại TPHCM, nhiều bệnh viện đã đầu tư khoa, phòng, bếp dinh dưỡng cho người bệnh nhưng không ít trong số đó chỉ làm để đối phó với việc chấm điểm, xếp hạng bệnh viện. Tại một bệnh viện chuyên khoa có đến hàng trăm ca phẫu thuật mỗi ngày, có khoa dinh dưỡng hẳn hoi, thế nhưng để chăm sóc cho bệnh nhân sau phẫu thuật, người nhà của họ phải mang cơm cháo từ nhà vào bệnh viện; nhiều gia đình ở xa thì mua tại căn tin của bệnh viện. Những suất ăn như vậy khó đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng về mặt chuyên môn.

Cần bữa ăn đủ chất, tiết kiệm chi phí

PGS.TS. Tạ Thị Tuyết Mai, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Nhân dân Gia Định TPHCM, đã nghiên cứu ra loại sữa vừa đảm bảo dinh dưỡng cho bệnh nhân trong quá trình điều trị bệnh, vừa tiết kiệm chi phí. Bác sĩ Mai cho biết đã có nhiều nghiên cứu chứng minh việc nuôi bệnh nhân bị bệnh nặng bằng sản phẩm dinh dưỡng có giá trị sinh học cao giúp giảm tỷ lệ biến chứng, giảm tỷ lệ tử vong và rút ngắn thời gian nằm viện.

Tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, có khoảng 17% bệnh nhân cần được nuôi ăn bằng ống thông vào dạ dày. Dù chưa có tổng kết nhưng bà Mai cho rằng có lẽ tỷ lệ này tại các bệnh viện lớn ở TPHCM như Ung bướu, Chợ Rẫy, Nhân dân 115… đều không dưới 10%. Tuy nhiên, số bệnh viện có khoa dinh dưỡng sản xuất được thực phẩm nuôi ăn qua ống thông còn ít, bệnh nhân nghèo ở thành phố phải tự làm cháo xay tại nhà mang đến bệnh viện, bệnh nhân nghèo ngoại tỉnh phải thuê mướn dụng cụ làm cháo xay ngay tại bệnh viện, vừa không đảm bảo vệ sinh, vừa không cung cấp đủ chất dinh dưỡng để nuôi người bệnh, không ít trường hợp sau điều trị, cơ thể bệnh nhân suy kiệt… Vì vậy, bà Mai cho rằng cần có sản phẩm dinh dưỡng nuôi ăn bằng ống thông vừa có chất lượng tốt vừa có giá thành thấp để phục vụ nhu cầu điều trị bệnh cho bệnh nhân tại các bệnh viện.

Mặc dù trên thị trường hiện đã có nhiều sản phẩm sữa cao năng lượng để nuôi ăn qua ống thông nhưng đòi hỏi chi phí cao (400.000-500.000 đồng/ngày), bệnh nhân nghèo khó có thể mua để sử dụng. Các sản phẩm này cũng chỉ phù hợp bổ sung dinh dưỡng cho người bị bệnh nhẹ mà không phù hợp cho người bị bệnh nặng do hàm lượng đạm cũng như một số vi chất không đáp ứng yêu cầu. Khi nuôi bệnh bằng các sản phẩm này, để cung cấp đủ đạm cho bệnh nhân, bác sĩ điều trị thường phải chỉ định nuôi bổ sung qua đường tĩnh mạch với chi phí vài triệu đồng mỗi ngày, hoặc phải nuôi bệnh nhân bằng một lượng sữa rất lớn, dẫn đến nguy cơ thừa dịch.

Hiện mỗi ngày có khoảng 100 bệnh nhân nội ngoại trú của Bệnh viện Nhân dân Gia Định cần ăn qua ống thông và nhiều bệnh nhân ở các bệnh viện xung quanh (như Bệnh viện Ung bướu) đang sử dụng loại sữa dinh dưỡng theo công trình nghiên cứu của bác sĩ Mai. Tuy nhiên, sản phẩm sữa này hiện được pha chế bằng phương pháp thủ công, chỉ có thể sử dụng trong ngày và chỉ phục vụ cho bệnh nhân nằm tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định hay bệnh nhân ngoại trú ở gần bệnh viện này. Bác sĩ Mai mong muốn có một sự hợp tác áp dụng công nghệ cao để sản xuất ra sản phẩm sữa nói trên cũng như những sản phẩm dinh dưỡng giá rẻ cho người bệnh. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012