Mỹ nở rộ dịch vụ xe điện hai bánh
Thứ Bảy,  5/5/2018, 08:11 

Mỹ nở rộ dịch vụ xe điện hai bánh

Minh Đức

Xe điện 2 bánh, một dịch vụ giao thông mới ở Mỹ. Ảnh chụp bên ngoài nhà ga ở San Francisco (NYT).

(TBKTSG) - Sau xe đạp, đến lượt xe điện hai bánh đang trở thành dịch vụ bùng nổ tại Mỹ, được các công ty khởi nghiệp cung cấp ồ ạt và gọi là “phương tiện của tương lai”. Nhưng sau một thời gian ngắn nở rộ, tình trạng sử dụng xe bừa bãi khiến nhiều thành phố coi đây là một “vấn nạn”.

Cách thức đi lại mới

Vào một buổi sáng cuối tháng 4, Travis VanderZanden, Giám đốc công ty khởi nghiệp Bird, tiến hành khảo sát khuôn viên trụ sở mới. Tòa văn phòng tọa lạc giữa không gian rộng 20.000 dặm vuông gần đại lộ Electric ở Venice, California. Xen giữa những hàng cây, bãi cỏ, ghế đá là một con đường nhỏ quanh co, nơi các nhân viên có thể lượn quanh bằng xe điện hai bánh.

“Khi bạn đi trên chiếc Bird, bạn cảm thấy rất tự do, giống như có một đôi cánh vậy”, Travis nói với The New York Times. Bird - con chim, là chiếc xe điện hai bánh, cũng là tên công ty khởi nghiệp mà ông vừa thành lập cách đây chưa lâu.

Xe hai bánh chạy điện đang tràn ngập tại nhiều thành phố của Mỹ như Los Angeles, San Francisco và Washington. Hàng loạt startup đang cạnh tranh nhau cung cấp dịch vụ này, trong đó dẫn đầu là Bird của VanderZanden, ngoài ra còn có các đối thủ khác như Spin và LimeBike. Các công ty khởi nghiệp này đã thu hút được số vốn đầu tư lên tới hơn 250 triệu đô la Mỹ và họ tin rằng trong tương lai loại xe này sẽ là phương tiện đi lại phổ biến trong thành phố.

Cách thức hoạt động của dịch vụ này rất đơn giản. Mọi người có thể dùng phần mềm trên điện thoại di động để tìm một chiếc xe để đâu đó gần mình nhất. Đi tới chỗ chiếc xe đó và ấn “mở khóa” trên phần mềm. Khi xe được mở, bạn sẽ bị tính phí thuê 1 đô la, cộng thêm 10-15 xu cho mỗi phút sử dụng. Khi nào đi xong, bạn có thể để lại chúng bất kỳ chỗ nào trên vỉa hè và ấn “khóa”, chiếc xe sẽ ngừng hoạt động và tài khoản tự động trừ tiền phí tương ứng với thời gian sử dụng. Để sạc điện cho những chiếc xe này, công ty trả tiền cho bất cứ ai tự mang nó đi cắm điện cả đêm. Những người sạc sẽ thu được 5-20 đô la cho mỗi chiếc. Với một chiếc xe điện hai bánh, bạn có thể dễ dàng di chuyển trong thành phố nếu không muốn đi bộ, và có thể kết hợp với các phương tiện công cộng khác.

Nhiều người cảm thấy thú vị với loại hình mới mẻ này bởi nó mang lại khá nhiều tiện ích. Nhưng sau một thời gian hoạt động, người dân và chính quyền các thành phố bắt đầu thấy khó chịu do những chiếc xe không cần phải để vào những “bãi xe” theo quy định. Người ta sốc khi phát hiện hàng ngàn chiếc xe điện bị vứt chỏng chơ trên vỉa hè qua đêm. Các khách hàng đã “thuê” xe chỉ để đi một đoạn ngắn qua vài khối nhà rồi bỏ lại nó bất cứ chỗ nào, không chỉ là trên vỉa hè, mà cả ở cửa ra vào của các tòa nhà, căn hộ.

Trước tình trạng lộn xộn đó, chính quyền một số thành phố như San Francisco và Santa Monica đã tổ chức họp khẩn cấp và gửi thông báo đề nghị dừng hoạt động loại hình kinh doanh này. Thậm chí có nơi còn muốn kiện các công ty cho thuê xe.

“Mô hình này chỉ vừa mới xuất hiện. Tôi không biết ai đã đưa ra những ý tưởng này và họ đến từ đâu”, ông Mohammed Nuru, Giám đốc Công ty Dịch vụ công cộng San Francisco nói và cho biết đã tịch thu những chiếc xe. Dennis Herrera, luật sư của thành phố San Francisco, người đã gửi những lá thư cảnh báo cho Bird và các công ty tương tự, gọi đây là tình trạng “hỗn loạn”.

Trước những lo ngại đó, VanderZanden tự tin cho rằng những chiếc xe của ông sẽ mang lại “đổi thay lớn trong xã hội”. Ông không ngạc nhiên khi chứng kiến những phản ứng ban đầu đó và cho rằng mọi người cuối cùng sẽ thay đổi thái độ. VanderZanden dẫn chứng: “Từ đầu những năm 1900 mọi người cũng có phản ứng tương tự với xe hơi vì họ đang quen đi ngựa. Người ta thắc mắc làm sao tìm ra chỗ để đậu tất cả những chiếc xe đó mà không cần phải buộc dây”.

Tất cả những startup trong lĩnh vực xe điện hai bánh đều có một điểm chung trong chiến lược hoạt động của mình. Đó là cứ xuất hiện ở các thành phố mà không cần xin phép. “Các thành phố không biết nó là gì. Họ sẽ không biết cách cho phép nó cho đến khi nhìn thấy “- Caen Contee, Giám đốc tiếp thị của LimeBike nói về sự xuất hiện của xe điện hai bánh.

Gây tranh cãi

Phương thức giao thông mới xuất hiện này đã tạo ra những tranh cãi gay gắt tại cuộc họp của Ủy ban Giao thông ở Tòa thị chính San Francisco cuối tháng 4 vừa qua.

“Tôi chưa thấy chiếc xe điện hai bánh nào gây tai nạn chết người. Hãy tập trung vào những chiếc xe tử thần khác thì hơn”, ông David Valladares, người chuyên kiếm tiền từ việc đi sạc xe Bird nói. Ông cho biết công việc mới đã giúp ông bổ sung thu nhập để trang trải phí sinh hoạt tốn kém ở khu vực Bay Area.

Trong khi đó, các nhóm người khuyết tật và người già thì cho rằng họ sẽ gặp khó khăn khi di chuyển trên phố nếu những chiếc xe điện phóng vù vù qua hoặc bị vứt bỏ trên vỉa hè.

Trở lại với VanderZanden, những người quan tâm tới nền kinh tế chia sẻ chắc vẫn chưa quên cái tên từng rất đình đám này. Ông là cựu Giám đốc điều hành của Uber, công ty khởi nghiệp lớn nhất thế giới. Sau khi rời Uber vào năm 2016, VanderZanden chuyển đến miền Nam California và thành lập công ty Bird năm ngoái. Đến nay, Bird đã huy động được 115 triệu đô la Mỹ từ các nhà đầu tư, bao gồm Craft Ventures và Index Ventures. Ông VanderZanden đang có đội ngũ hơn 100 người.

Ông cho biết việc chính phủ muốn áp đặt các quy định liên quan đến xe điện hai bánh cho thuê, trong khi những chiếc xe thuộc sở hữu cá nhân lại không thuộc đối tượng điều chỉnh là không công bằng và phân biệt đối xử với người nghèo. “Không phải ai cũng có thể mua cho mình chiếc xe điện”, ông nói. “Chúng ta không nên phân biệt đối xử giữa xe đi chung và xe sở hữu cá nhân”.

Ban đầu Bird triển khai dịch vụ cho thuê xe tại Santa Monica và hiện công ty đã có mặt tại bảy thành phố lớn ở Mỹ. Họ không tiết lộ số lượng xe đã đưa vào sử dụng, nhưng cho biết đã phát ra 22.500 mũ bảo hiểm để tuân thủ quy định của thành phố. Mới đây Bird cũng đã đạt con số 1 triệu lượt người thuê xe.

VanderZanden tự tin cho rằng Los Angeles, bao gồm Santa Monica, rất vui mừng về sự có mặt của Bird và khu vực này đã trở thành trung tâm công nghệ giao thông.

“Thành phố rất dễ tiếp thu” ông nói. Nhưng sự thật không phải như vậy.

Tại Santa Monica, văn phòng luật sư thành phố đã 9 lần đệ đơn tố cáo công ty Bird và VanderZanden vì điều hành doanh nghiệp cho thuê xe mà không có giấy phép tương ứng và không tuân thủ các yêu cầu. Công ty đã không tranh cãi lại và nhanh chóng thanh toán khoản phí 300.000 đô la.

Những người làm việc cho chính quyền Santa Monica thậm chí còn đi tới các thành phố khác để cảnh báo họ về sự xuất hiện của xe điện. Aaron Peskin, người đứng đầu ban giám sát của San Francisco, cơ quan lập pháp của thành phố thừa nhận: “Chúng tôi đã được cảnh báo về một hiện tượng đang tấn công vào Santa Monica”.

VanderZanden vờ như không biết về tất cả những tranh cãi mà ông đang gây ra. “Chúng tôi sẽ làm bất kỳ điều gì mà các thành phố yêu cầu, trừ việc bắt đóng cửa công ty”, ông nói. “Khi nào có nhiều Bird hơn xe hơi, chúng tôi mới cảm thấy vui”, VanderZanden nhấn mạnh.

(Theo The New York Times)

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012