VN-Index giảm điểm mạnh: nên mừng nhiều hơn lo
Thứ Sáu,  4/5/2018, 07:53 

VN-Index giảm điểm mạnh: nên mừng nhiều hơn lo

Ngọc Khanh

(TBKTSG) - Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của các tổ chức tài chính quốc tế. Tuy nhiên, lần này lại theo một ý nghĩa hoàn toàn ngược so với trước đó (sau khi chỉ số VN-Index tăng tới 48% trong năm 2017 và tính đến ngày 9-4-2018 đã tăng tới 22% so với cuối năm 2017).

Chứng khoán Việt Nam giảm 10% chỉ trong tháng 4

Mới đây trang tin Bloomberg đã phải nhấn mạnh rằng TTCK Việt Nam đang có thành quả tệ nhất thế giới trong tháng 4-2018 khi chỉ số VN-Index giảm đến 10%. Nhận định này được đưa ra khi mà hầu hết các thị trường khác đều đang ghi nhận những sự phục hồi tích cực còn TTCK Việt Nam lại liên tiếp có những phiên giảm điểm kỷ lục cùng với tâm lý hoảng loạn của các nhà đầu tư. Mức sụt giảm của chỉ số VN-Index cao gấp đôi so với thị trường Philippines và trái ngược hoàn toàn với xu hướng tăng điểm của thị trường Mỹ và Nhật Bản.

Nếu nhận định một cách... đơn giản thì diễn biến của TTCK Việt Nam hiện tại chỉ là sự điều chỉnh theo sau các thị trường khác vốn đã ghi nhận mức giảm điểm liên tiếp trong tháng 2 và 3-2018. Do đó, hoàn toàn có thể nhận định rằng thị trường Việt Nam cũng sẽ sớm tăng điểm trở lại trong tháng 5-2018. Tuy nhiên, để đánh giá quan điểm trên có hợp lý hay không thì cần phải xem xét bản chất tăng điểm của thị trường Việt Nam trong khoảng hai năm trở lại đây.

Có cả nguyên nhân bên trong và bên ngoài

Sự sụt giảm của TTCK Việt Nam trong thời gian vừa qua chịu tác động bởi cả nguyên nhân bên trong và bên ngoài.

Về nguyên nhân bên trong, tức muốn nói tới nội tại của nền kinh tế cũng như cấu trúc của thị trường Việt Nam.

Quay lại diễn biến của năm 2017, chỉ số VN-Index đã tăng tới 48%, cao gần gấp 2 lần so với chỉ số Dow Jones (DJ) của Mỹ cũng như Philippines, gấp 3 lần so với chỉ số Nikkei 225 (N225) của Nhật Bản và gấp gần 7 lần so với chỉ số Shanghai Composite của Trung Quốc. Điều gì khiến cho các cổ phiếu của doanh nghiệp Việt Nam hấp dẫn các nhà đầu tư đến vậy? Có lẽ nhiều người sẽ dễ dàng đưa ra câu trả lời: đó là do tăng trưởng kinh tế (GDP) của Việt Nam cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây kể từ năm 2007. Tuy nhiên, đó là chỉ số chung, tức là có sự đóng góp của tất cả các thành phần kinh tế đang hiện diện tại Việt Nam, bao gồm cả các doanh nghiệp FDI. Hiện các doanh nghiệp FDI đang chiếm khoảng 20% GDP và khoảng 70% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước. Do vậy, kinh tế Việt Nam tăng trưởng cao có sự đóng góp rất lớn của khu vực này.

Theo số liệu của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia thì lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trên TTCK Việt Nam tăng trưởng 26% trong năm 2017, cao hơn nhiều so với con số trung bình khoảng 10-15% của các năm trước đó. Dù vậy, động lực nào để giá cổ phiếu tăng trưởng bình quân lên tới 48% trong năm 2017? Bên cạnh sự kỳ vọng vào một giai đoạn tăng trưởng mới của nền kinh tế thì một nguyên nhân rất đáng chú ý đó chính là sự ra đời của rất nhiều các quỹ đầu cơ tư nhân. Trong bối cảnh lãi suất tiền gửi ở mức thấp trong những năm gần đây thì các quỹ đầu cơ này đã dễ dàng huy động được hàng trăm tỉ đồng để đổ vào TTCK trong thời gian vừa qua. Ngoài ra, một câu chuyện không mới nhưng vẫn hiển nhiên tồn tại trong suy nghĩ của các nhà đầu tư cá nhân trên TTCK Việt Nam là... vay margin từ các công ty chứng khoán. Theo thông lệ của các nước trên thế giới thì các nhà đầu tư gần như chỉ sử dụng 100% tiền của mình để đầu tư, trong khi thị trường Việt Nam lại hoàn toàn khác. Các nhà đầu tư có thể bằng nhiều hình thức khác nhau vay đến 60-70% giá trị danh mục hiện hữu của mình, thậm chí nhiều trường hợp còn “double margin”, tức là đi vay để đầu tư chứng khoán rồi tiếp tục vay margin trên danh mục của mình. Do vậy mà giá trị giao dịch trên TTCK Việt Nam đã nhanh chóng tăng từ mức khoảng 4.000 lên mức 8.000 tỉ đồng/phiên giao dịch trong khoảng một năm trở lại đây. Và ngay khi thị trường giảm 30-40 điểm thì câu chuyện “call margin” với nguy cơ bị tự động bán tháo cổ phiếu để giải chấp lại được giới đầu tư mang ra để bình luận. Chính vì vậy mà sự sụt giảm của TTCK Việt Nam có thể được xem là tất yếu khách quan khi vượt quá giá trị thực của các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cũng phải kể đến những yếu tố bên ngoài đang tác động tiêu cực lên TTCK toàn cầu nói chung. Đó là vấn đề căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, căng thẳng về chính trị giữa Mỹ và Nga trên mặt trận Syria, sự leo thang của giá dầu mỏ hay là câu chuyện lạm phát tăng cao tại Philippines, Indonesia làm dấy lên quan ngại về việc ngân hàng trung ương các nước này phải can thiệp bằng cách tăng lãi suất...

Sự điều chỉnh cần thiết

Với những nhận định ở trên thì có thể thấy rằng sự điều chỉnh của TTCK Việt Nam là cần thiết, thậm chí có thể nói là... mừng nhiều hơn lo. Bởi lẽ, thứ nhất, Việt Nam đang được xem là nước có nền kinh tế mở hàng đầu trong khu vực ASEAN. Do vậy, sự sụt giảm của các chỉ số chứng khoán toàn cầu chắc chắn sẽ tác động đến thị trường Việt Nam. Bên cạnh đó, vẫn tồn tại nhiều yếu tố không bền vững trong cấu trúc nội tại của TTCK Việt Nam, nên sự điều chỉnh lại càng cần thiết hơn để tránh một cuộc suy thoái như đã từng diễn ra vào năm 2008 mà phải mất tới 10 năm TTCK Việt Nam mới lấy lại được niềm tin của các nhà đầu tư. Sự mất niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường là yếu tố nguy hiểm nhất, đặc biệt là sự mất niềm tin của các nhà đầu tư cá nhân - vốn là nhân tố quan trọng nhất mang đến sự thú vị riêng của thị trường Việt Nam!

Một câu hỏi rất nhiều người quan tâm lúc này là thị trường Việt Nam sẽ tiếp tục giảm hay sẽ tăng điểm trở lại như các thị trường khác. Nếu nhìn vào chỉ số PE (giá/lợi nhuận mỗi cổ phiếu) hiện nay thì có lẽ mức giảm như vậy được xem là đủ. Hiện tại chỉ số PE của Việt Nam đang ở mức 19, ngang bằng với chỉ số DJ và thấp hơn so với các nước trong khu vực như Philippines và Indonesia. Mặc dù tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam cao hơn nhưng với cấu trúc nội tại của thị trường thì người viết cho rằng sự sụt giảm tiếp tục nếu có cũng hoàn toàn hợp lý và sẽ là bàn đạp để tiến tới các nấc thang cao hơn trong tương lai. Còn nếu chỉ số VN-Index đảo chiều tăng điểm trở lại thì dường như có một chút vội vã của các nhà đầu tư Việt Nam.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012