EU quyết bảo vệ các công ty châu Âu trước lệnh trừng phạt Iran của Mỹ
Thứ Năm,  10/5/2018, 11:26 

EU quyết bảo vệ các công ty châu Âu trước lệnh trừng phạt Iran của Mỹ

Chánh Tài

Công nhân lắp ráp xe Peugeot 206 của hãng xe PSA Peugeot Citroen tại nhà máy sản xuất ô tô nhà nước Iran-Khodro nằm gần Tehran, Iran. Ảnh: AP

(TBKTSG Online) - Liên minh châu Âu (EU), đứng đầu là ba cường quốc Anh, Pháp, Đức, đang nỗ lực bảo vệ các công ty châu Âu trước việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran và tái trừng phạt nước này.

EU tìm cách cứu thỏa thuận hạt nhân Iran

Trong những tuần gần đây, Tehran phàn nàn rằng EU đã đi quá xa để nhượng bộ Trump nhưng sau khi thất bại trong nỗ lực ngoại giao với Washington để cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran, EU đang siết chặt đoàn kết bảo vệ thỏa thuận này dù khi hành động như vậy, EU tự đặt mình vào thế xung đột đường lối kinh tế với Mỹ.

Tờ Guardian cho biết, EU đang quyết tâm bảo vệ thỏa thuận hạt nhân Iran bằng cách cam kết đưa ra các biện pháp nhằm giúp các công ty châu Âu làm ăn với Iran tránh khỏi bất kỳ biện pháp trừng phạt nào của Mỹ.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei nói rằng, Iran không thể tiếp tục thực hiện thỏa thuận hạt nhân nếu không có cam kết của Anh, Pháp, Đức.

Vì thế, tuần sau, ngoại trưởng của Anh, Pháp, Đức, ba nước châu Âu tham gia ký kết thỏa thuận hạt nhân Iran, sẽ gặp người đồng cấp Iran Mohammad Javad Zarif để đưa ra các cam kết cá nhân rằng họ sẽ triển khai các biện pháp thực tiễn để bảo vệ thỏa thuận hạt nhân Iran.

Hôm 9-5, Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire nói với đài truyền thanh France Culture rằng, phạm vi quốc tế của các lệnh trừng phạt của Mỹ đã biến Mỹ trở thành cảnh sát kinh tế của hành tinh này và đây là điều không thể chấp nhận.

Một quan chức từ văn phòng tổng thống Pháp cho biết, các quan chức châu Âu sẽ làm tất cả những gì có thể để bảo vệ các lợi ích của các doanh nghiệp châu Âu.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas khẳng định thỏa thuận hạt nhân Iran giúp thế giới an toàn hơn và Đức không tìm thấy lý do chính đáng nào để rút khỏi thỏa thuận.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cũng lên tiếng trấn an thỏa thuận hạt nhân Iran không chết. Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận nhưng nó vẫn còn đó. Còn theo ngoại trưởng Anh Boris Johnson, Anh vẫn cam kết thực hiện thỏa thuận hạt nhân Iran và sẽ làm việc với các bên liên quan để duy trì nó.

Các phát biểu trên đều hàm ý rằng châu Âu phản đối Mỹ tái trừng phạt Iran vì động thái này sẽ gây liên lụy cho các công ty châu Âu đang làm ăn với Iran.

Cùng ngày, Liên đoàn các ngành công nghiệp Đức (BDI) ra tuyên bố nói rằng, việc Washington kêu gọi các công ty ngừng làm ăn với Iran là trái với luật pháp quốc tế. Tuyên bố hối thúc EU tìm một giải pháp để bảo vệ các công ty châu Âu trước việc Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đơn phương và trái luật.

Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn ở châu Âu hối thúc EU thông qua một đạo luật nằm ngăn chặn tác động từ các lệnh trừng phạt của Mỹ. Song nhiều công ty châu Âu có các mối liên kết kinh doanh với Mỹ đang rất thận trong việc tiếp tục đầu tư vào Iran vì trước đây, Bộ Tài chính Mỹ đã từng phạt tiền mức rất cao đối với các công ty nào vi phạm các lệnh trừng phạt Iran.

Nguy cơ hủy bỏ các thương vụ nhiều tỉ đô với Iran

Theo hãng tin AP, nhiều công ty châu Âu đang đứng trước khả năng phải hủy bỏ các thương vụ trị giá nhiều tỉ đô la Mỹ với Iran do Mỹ quyết định tái áp đặt gói trừng phạt kinh tế nhằm vào nước này sau khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran.

Hôm 8-5, Tổng thống Donald Trump đã ký văn bản ghi nhớ yêu cầu Bộ Tài chính Mỹ tái áp đặt các biện pháp trừng phạt Iran trong vòng vòng 90-180 ngày. Điều đó có nghĩa là không chỉ các công ty Mỹ mà các công ty châu Âu cũng phải rút dần các hoạt động làm ăn với Iran trong khung thời gian này nếu không sẽ đối mặt với các biện pháp chế tài của Bộ Tài chính Mỹ. EU có thể đàm phán để nhận được miễn trừ một số biện pháp trừng phạt của Mỹ nhưng Mỹ không nói rõ sản phẩm nào hoặc nước nào sẽ được miễn trừ.

Kể từ khi thỏa thuận hạt nhân Iran được ký kết, giúp tháo dỡ gói trừng phạt của phương Tây nhằm vào Iran, nhiều công ty châu Âu đã quay trở lại Iran và ký kết nhiều hợp đồng thương mại vì vậy châu Âu bị tác động rất lớn bởi quyết định tái trừng phạt Iran của Mỹ.

Năm 2016, hãng sản xuất máy bay châu Âu Airbus ký thỏa thuận bán cho Iran Air, hãng hàng không quốc gia Iran, 100 chiếc máy bay trị giá khoảng 19 tỉ đô la và cho đến nay chỉ mới giao hai chiếc cho Iran Air. Airbus cho biết, sẽ tuân thủ các biện pháp trừng phạt của Mỹ về việc cấm bán máy bay cho Iran. Ít nhất 10% linh kiện máy bay của Airbus đang được sản xuất tại Mỹ.

Các biện pháp trừng phạt của Mỹ gồm lệnh cấm vận dầu mỏ cũng sẽ làm giảm đáng kể doanh thu xuất khẩu dầu mỏ của Iran, nước sản xuất dầu lớn thứ năm thế giới.

Cho đến nay, Total (Pháp) là tập đoàn dầu khí phương Tây quay trở lại Iran quyết liệt nhất. Total đã ký một thỏa thuận hợp tác trị giá 5 tỉ đô la với Iran vào tháng 7-2017 nhằm phát triển một mỏ khí đốt lớn ngoài khơi Iran.

Trong các lĩnh vực khác, hãng xe PSA Peugeot Citroen (Pháp) đã lý một thỏa thuận vào năm 2016 để xây dựng một nhà máy sản xuất 200.000 xe mỗi năm ở Iran. PSA Peugeot Citroen cho biết đang nghiên cứu các hệ lụy từ quyết định tái trừng phạt Iran của Mỹ.

Ba nước châu Âu có các hoạt động thương mại lớn với Iran là Pháp, Đức và Ý. Giá trị kim ngạch thương mại giữa EU và Iran đã tăng vọt từ mức 9,2 tỉ đô la trong năm 2016 lên mức 25 tỉ đô la vào năm 2017.

Mời xem thêm

Tổng thống Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran
 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012