“Ông lớn” dầu khí hướng tới năng lượng sạch
Thứ Năm,  7/6/2018, 09:41 

“Ông lớn” dầu khí hướng tới năng lượng sạch

Trúc Diễm

(TBKTSG) - Hãng Shell cũng như những tập đoàn dầu khí khổng lồ khác đang chuyển hướng đầu tư sang nguồn năng lượng tái tạo. Đây là bước đi nhằm chuẩn bị cho một mô hình kinh doanh xanh, sạch hơn trong tương lai.

Shell đã bắt đầu phân bổ 2 tỉ đô la Mỹ mỗi năm cho các nguồn năng lượng sạch như điện và năng lượng tái tạo nhằm đa dạng hóa lĩnh vực đầu tư của mình. Ảnh: Reuters

Chuyển hướng

Ông Ben van Beurden, Giám đốc điều hành của Shell, còn nhớ như in hình ảnh cô con gái nhỏ 9 tuổi của mình từ trường trở về nhà trong nước mắt. “Con bé được nghe kể rằng Trái đất đang nóng lên và bị phá hủy bởi những công ty như Shell”, ông nói.

Tác động từ gia đình, từ cổ đông, từ cơ quan quản lý và các nhà hoạt động xã hội đã khiến ông Ben van Beurden cùng lãnh đạo của Shell đưa ra quyết định dần chuyển hướng đầu tư sang lĩnh vực thân thiện hơn với môi trường. Shell, có trụ sở ở Hà Lan, là một công ty có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành dầu khí. Công ty hiện đứng thứ 6 trên thế giới và lớn nhất của châu Âu xét về doanh thu.

Mới đây, Shell đã gây chú ý bởi thương vụ thâu tóm Công ty First Utility của Vương quốc Anh. Điểm đáng chú ý là First Utility không hề sở hữu bất kỳ một nhà máy điện hoặc một đường ống dẫn khí đốt nào nhưng công ty này lại có một lượng khách hàng đáng kể nhờ ứng dụng công nghệ trong hoạt động phân phối điện và khí đốt tự nhiên tới khách hàng với giá thấp, dịch vụ thân thiện.

Đây được đánh giá là công ty năng lượng thành công nhờ ứng dụng tiến bộ công nghệ, vượt ra ngoài khuôn khổ của ngành khai thác xăng dầu truyền thống. Tới nay, First Utility đã có khoảng 850.000 khách hàng trên thị trường năng lượng Anh. Điều này đã gây ấn tượng với Shell, vốn trước đó là đơn vị cung cấp điện và khí đốt tự nhiên cho First Utility.

Shell đánh giá First Utility có thể là một phần quan trọng trong mô hình kinh doanh năng lượng trong tương lai mà Shell muốn hướng tới.

“Họ cho chúng ta một nền tảng để phát triển”, Maarten Wetselaar, người đứng đầu mảng kinh doanh năng lượng mới của Shell, nói. “Điều này cũng có nghĩa là chúng ta có thể phát triển nhanh hơn nhiều so với việc bắt đầu từ đầu”.

Việc thâu tóm First Utility chỉ là một trong nhiều thương vụ mà Shell đã thực hiện trong thời gian qua, minh chứng cho sự chuyển hướng đầu tư từ khai thác dầu khí truyền thống sang nguồn năng lượng sạch từ gió và năng lượng mặt trời.

Để thoát dần sự lệ thuộc vào ngành khai thác dầu khí truyền thống của mình, Shell đã phân bổ 2 tỉ đô la Mỹ mỗi năm trong tổng số 30 tỉ đô la Mỹ ngân sách của mình để đầu tư vào lĩnh vực năng lượng điện và năng lượng tái tạo. Cho đến nay, công ty này đã mua First Utility; đầu tư vào các hoạt động kinh doanh đa dạng khác như ngành sản xuất điện mặt trời ở California, một trang trại gió ngoài khơi ở Hà Lan, một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực ứng dụng phần mềm chia sẻ xe hơi tại London và thậm chí một công ty cung cấp ổ sạc cho xe điện...

Shell cũng đã hoàn tất việc thâu tóm BG, một công ty năng lượng của Anh, trị giá 54 tỉ đô la Mỹ vào năm 2016 nhằm củng cố vị thế của mình như là doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực khí hóa lỏng.

Mùa thu năm ngoái, các lãnh đạo của Shell đã đưa ra một kế hoạch mới nhằm giảm dấu chân carbon (carbon footprint) không chỉ trong hoạt động sản xuất của mình mà còn trong các sản phẩm mà công ty tạo ra như dầu khí và nhiên liệu máy bay. Nhờ những nỗ lực trên, Shell đặt mục tiêu giảm 50% khí thải carbon do những nhiên liệu trên gây ra vào năm 2050.

Shell không có kế hoạch ngừng bán dầu và khí đốt. Vì vậy, để đạt được mục tiêu của mình, Shell cần tìm ra cách để cung cấp các sản phẩm năng lượng sạch, giảm tổng lượng khí thải từ hoạt động khai thác nhiên liệu hóa thạch.

Vẫn còn nhiều hoài nghi

Dù đã có nhiều thương vụ lớn nhằm giảm phụ thuộc vào ngành kinh doanh truyền thống, song một số nhà hoạt động vì môi trường và nhà đầu tư vẫn hoài nghi về kế hoạch của Shell. Họ cho rằng đầu tư 2 tỉ đô la Mỹ mỗi năm vào nguồn năng lượng mới vẫn tương đối nhỏ so với quy mô của công ty.

Mark van Baal, nhà sáng lập tổ chức Follow This, đại diện một nhóm cổ đông Hà Lan, cho rằng việc nhận trách nhiệm sản phẩm của mình gây biến đổi khí hậu là một động thái mà một công ty đầu ngành nên làm. Điều này hoàn toàn đúng với vị thế của Shell. Nhưng ông này cũng cho rằng kế hoạch mà vị CEO của Shell đưa ra chưa đủ mạnh trước những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu khi vẫn đặt kế hoạch tăng trưởng mảng khai thác dầu khí.

Vì vậy, tại hội nghị thường niên của Shell diễn ra ngày 22-5, Follow This đề xuất đưa ra nghị quyết yêu cầu công ty đặt mục tiêu cụ thể hơn để đáp ứng Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Aegon, một công ty bảo hiểm lớn của Hà Lan, và Actiam, một nhà quản lý quỹ, đã lên tiếng rằng họ sẽ ủng hộ nghị quyết trên.

Trước những phản ứng của nhà đầu tư, vào ngày 16-4, các giám đốc của Shell đã khuyên các nhà đầu tư bác bỏ đề xuất của Follow This và cho rằng điều đó sẽ “trói tay” lãnh đạo Shell trong việc điều hành công ty bằng những tiêu chuẩn cứng nhắc, trong khi những nỗ lực của Shell thời gian vừa qua nhằm giảm phát thải khí carbon còn quyết liệt hơn những gì mà Follow This đề xuất.

Tuy nhiên, những người chỉ trích vẫn tiếp tục cho rằng Shell quá gắn bó với nhiên liệu hóa thạch.

“Tại thời điểm này, quy mô giữa mô hình kinh doanh dầu khí và kinh doanh năng lượng thay thế của họ là vẫn còn khá mất cân xứng”, Charlie Kronick, một cố vấn cao cấp cho Greenpeace ở Anh, cho biết.

Dù vẫn còn những ý kiến trái chiều, nhưng những thay đổi vẫn đang tiếp diễn tại Shell. Công ty này đang đặt cược vào một số mô hình kinh doanh và công nghệ mới.

Năm ngoái, Shell đã mua NewMotion, một công ty Hà Lan cung cấp thiết bị sạc cho xe điện. Trong một cuộc phỏng vấn, giám đốc điều hành của NewMotion, Sytse Zuidema, cho biết với sự hậu thuẫn của Shell, công ty sẽ có được niềm tin của các đối tác tiềm năng và các khách hàng như các nhà sản xuất xe hơi và các công ty sở hữu đội xe lớn.

Theo các nhà phân tích, ngành năng lượng gió và năng lượng mặt trời đang tăng trưởng nhanh chóng và các gã khổng lồ trong ngành năng lượng truyền thống có vốn, quy mô và khách hàng. Họ hoàn toàn có thể nhanh chóng bắt kịp sự phát triển của nguồn năng lượng mới.

“Không có gì ngạc nhiên ở đây cả”, Damien Sauer, một đối tác tại Greentech Capital, nơi môi giới các thương vụ liên quan tới năng lượng sạch, nói. “Tôi tin rằng các công ty dầu khí có một vai trò quan trọng trong lĩnh vực này (năng lượng sạch) vì họ có khách hàng và họ có kinh nghiệm xây dựng các dự án vô cùng phức tạp”.

Sự thay đổi không chỉ diễn ra ở Shell, các công ty dầu khí châu Âu khác cũng đang thử nghiệm với năng lượng tái tạo và điện. BP, công ty dầu khí của Anh, mới đây cho biết sẽ bỏ ra 200 triệu đô la Mỹ mua cổ phần một công ty sản xuất năng lượng mặt trời tên Lightsource. Total, công ty dầu khí của Pháp, gần đây đã mua Direct Energie, một công ty điện có khách hàng ở Pháp và Bỉ, và thêm vào danh mục đầu tư của mình một hãng sản xuất pin tên Saft.

Các gã khổng lồ trong ngành dầu khí này đang có những bước đi đầu tiên trong sự chuyển hướng của mình bởi vì họ nhận ra rằng năng lượng sạch có khả năng phát triển nhanh hơn so với nguồn năng lượng truyền thống.

Shell là ví dụ điển hình khi thử nghiệm xem liệu thương hiệu nổi tiếng và kinh nghiệm điều hành các dự án quy mô lớn của mình có thể mang đến cho họ thành công ở một thị trường mới đầy hứa hẹn hay không. “Chúng tôi tự tin đổ tiền vào lĩnh vực này”, ông van Beurden nói. 

Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012