Tính nhân văn trong giấy cam đoan đồng ý phẫu thuật
Thứ Tư,  4/7/2018, 11:14 

Tính nhân văn trong giấy cam đoan đồng ý phẫu thuật

Hoàng Nhung

(TBKTSG) - Những tranh cãi xung quanh vấn đề bệnh nhân phải ký “giấy cam kết” với bệnh viện khi cần can thiệp điều trị bằng phẫu thuật, thủ thuật hay một số biện pháp điều trị tích cực khác vẫn kéo dài từ nhiều năm qua. Nhiều người cho rằng việc này cần được quan tâm thực hiện một cách nhân văn hơn.

Các bệnh viện và đội ngũ nhân sự điều trị bệnh nên quan tâm hơn những tình huống cảm xúc của người nhà bệnh nhân để chân thành giúp họ. Ảnh: Mai Lương

Để giảm bớt nước mắt bệnh nhân

Chị N.T.H.C ngụ tại quận Tân Bình, TPHCM có thai bị dính vào vết mổ cũ, được cảnh báo về nguy cơ sảy thai, băng huyết, thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng. Chị được bác sĩ chỉ định phải hút thai ra ngoài. Do gia đình neo đơn, chị đi viện điều trị một mình. Trước khi thực hiện việc hút thai, chị được điều dưỡng viên yêu cầu ký vào bản cam kết đã đọc và đồng ý, trong đó có nêu việc thủ thuật có thể xảy ra tai biến và có thể phải cắt bỏ tử cung, nhưng “tôi đồng ý chấp nhận...”. Chị kể, khi đọc đến nội dung này thì chị cảm thấy vô cùng lo sợ. Lại nữa, cô điều dưỡng hối thúc chị phải ký nhanh vì... cô còn bận làm nhiều việc khác! Cuối cùng, chị đành quyết định đặt bút ký, sau đó mới gọi điện thoại khóc với chồng.

Ở một bệnh viện tư nhân nọ, trước khi làm thủ thuật, bệnh nhân thậm chí phải ký cam kết miễn trừ trách nhiệm cho bệnh viện và bác sĩ nếu có sự cố xảy ra. Điều này đã gây hoang mang cho nhiều bệnh nhân và thân nhân của họ. Không ít gia đình người bệnh đã bày tỏ sự không đồng ý với nội dung cam kết này và họ quyết định chuyển người bệnh đi nơi khác điều trị.

Một người trong số này chia sẻ: “Tôi nghĩ pháp luật nên cấm việc này (yêu cầu bệnh nhân cam kết miễn trừ trách nhiệm cho bệnh viện và bác sĩ), bởi trong suy nghĩ của nhiều người bệnh, họ cho rằng họ không có sự lựa chọn ngoài việc buộc phải cam kết, nhưng rất ấm ức. Tôi cho rằng bác sĩ hoặc bệnh viện thực sự làm sai thì họ phải chịu trách nhiệm chứ sao lại có quyền yêu cầu phía bệnh nhân phải cam kết không truy cứu trách nhiệm? Nếu nội dung là xác nhận rằng bệnh nhân hoặc thân nhân người bệnh đã được nghe bác sĩ giải thích rõ ràng về những rủi ro có thể xảy ra khi làm thủ thuật, đồng thời yêu cầu được tiến hành thủ thuật thì tôi đồng ý ký”.

Ông Nguyễn Văn Định (ngụ tại quận Tân Bình) cho rằng một người bệnh (hoặc người thân của họ) một khi phải cầm bút ký nhanh một quyết định hệ trọng liên quan đến sức khỏe, tính mạng mà đầu óc lại chưa có sự chuẩn bị thì đó chính là những giây phút bối rối nhất trong cuộc đời họ. Lúc ấy, họ phải tiếp nhận những thông tin mà không kịp nhận định đúng/sai, thậm chí có những trường hợp hoàn toàn không hiểu gì. Theo ông, với những việc như vậy, lẽ ra bệnh nhân phải được tư vấn kỹ càng trước đó; nội dung cam kết nên là mẫu in sẵn chứ không để bệnh nhân tự viết tay và cần ngắn gọn, dễ hiểu, không quá nhiều lời lẽ rào trước đón sau với mục đích bảo vệ cho bên điều trị khỏi bị thưa kiện.

Theo chị Đ.T.T, điều dưỡng viên ở một bệnh viện, chị biết có nhiều trường hợp bệnh nhân nhận được sự giải thích cặn kẽ của bác sĩ hoặc khi giữa họ đã thiết lập được sự tin tưởng thì phía bệnh nhân sẽ an tâm ký vào bản cam kết. Ngược lại, thái độ vô cảm của bác sĩ sẽ gây tâm trạng lo lắng cho bệnh nhân.

Ông Phó Đức Huỳnh, một người cũng từng đứng trước việc phải quyết định ký cam kết cho người thân trước một ca phẫu thuật sinh tử chỉ vài tiếng đồng hồ, nói: “Tôi đã viết tay bản cam kết trong nước mắt vào buổi trưa ngày thứ Bảy. Dù các bác sĩ đã tận tình giải thích tình trạng bệnh nhưng thú thực tôi không thể hiểu hết các vấn đề chuyên môn y khoa. Nhưng vì tôi biết tập thể bác sĩ đã có một khoảng thời gian hết lòng điều trị và cứu chữa cho người thân của tôi, nên chính lòng tin đó đã giúp tôi vượt qua giây phút khó khăn nhất trong đời. Tôi chỉ mong các bệnh viện và đội ngũ nhân sự điều trị bệnh nên quan tâm hơn những tình huống cảm xúc của người nhà bệnh nhân để chân thành giúp họ”. Cũng theo ông Huỳnh, trên tất cả, câu chữ trong bản cam kết mà chặt chẽ, thấu tình đạt lý thì đó chính là thể hiện sự đồng cảm và chia sẻ của người điều trị đối với người bệnh.

Pháp luật nên cấm việc này (yêu cầu bệnh nhân cam kết miễn trừ trách nhiệm cho bệnh viện và bác sĩ), bởi trong suy nghĩ của nhiều người bệnh, họ cho rằng họ không có sự lựa chọn ngoài việc buộc phải cam kết, nhưng rất ấm ức. Bác sĩ hoặc bệnh viện thực sự làm sai thì họ phải chịu trách nhiệm chứ sao lại có quyền yêu cầu phía bệnh nhân phải cam kết không truy cứu trách nhiệm?

Giấy cam đoan không loại trừ trách nhiệm

Với mẫu 03/BV-01 (được ban hành kèm theo Quyết định 4069/2001 của Bộ Y tế) trong đó “cam đoan chấp nhận phẫu thuật, thủ thuật và gây mê hồi sức”, bệnh nhân hoặc thân nhân người bệnh phải cam kết: “Sau khi nghe bác sĩ... là... cho biết tình trạng bệnh của bệnh nhân..., những nguy hiểm của bệnh nếu không thực hiện phẫu thuật và những rủi ro có thể xảy ra do bệnh lý, do tiến hành phẫu thuật, tôi tự nguyện cam đoan đồng ý (hoặc không đồng ý) xin phẫu thuật và để giấy này làm bằng”. Theo đại diện Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nếu giấy cam kết có nội dung như vậy là đúng quy định của pháp luật.

Còn theo bác sĩ Nguyễn Đình Phú, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM), mẫu giấy cam đoan do Bộ Y tế soạn có nội dung khá chung chung. Trên thực tế, các bệnh viện tự xây dựng mẫu cam kết theo từng loại phẫu thuật để giúp người bệnh hiểu rõ hơn nhằm tránh hiểu lầm khi có rủi ro biến chứng trong và sau khi mổ. Và ngay cả khi đã soạn lại mẫu thì vai trò tư vấn của bác sĩ vẫn hết sức quan trọng. Sau khi đã hiểu rõ, người bệnh hay người nhà của người bệnh chỉ cần viết: “Chúng tôi đã đọc và hiểu rõ. Chúng tôi đồng ý mổ...”.

Điều 76 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 quy định về trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh khi xảy ra tai biến trong khám chữa bệnh có nêu:

1. Trường hợp xảy ra sai sót chuyên môn kỹ thuật gây ra tai biến cho người bệnh hoặc trong trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 điều 73 của luật này, doanh nghiệp bảo hiểm mà cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã mua bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bệnh theo hợp đồng bảo hiểm đã ký với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đó. Trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chưa mua bảo hiểm theo quy định (tại khoản 1 điều 78) thì phải tự bồi thường thiệt hại cho người bệnh theo quy định của pháp luật.

2. Ngoài việc bồi thường theo quy định tại khoản 1 điều này, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người hành nghề có sai sót chuyên môn kỹ thuật gây ra tai biến cho người bệnh phải chịu các trách nhiệm pháp lý khác theo quy định của pháp luật.

Theo luật sư Phạm Thanh Bình ở Công ty Luật Bảo Ngọc, Hà Nội, với những nội dung quy định như vậy, “Giấy cam đoan chấp nhận phẫu thuật, thủ thuật và gây mê hồi sức” không phải là căn cứ loại trừ trách nhiệm bồi thường cũng như trách nhiệm pháp lý cho cơ sở chữa bệnh và người hành nghề khám chữa bệnh. Khi xảy ra sự cố do phẫu thuật, gia đình người bệnh có quyền khởi kiện hoặc yêu cầu bệnh viện bồi thường thiệt hại, tuy nhiên cần đưa ra chứng cứ hoặc kết luận của cơ quan có thẩm quyền cho rằng những rủi ro xảy ra là do sai sót về chuyên môn kỹ thuật của bên trị bệnh. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012