Elon Musk muốn phủ sóng Internet vệ tinh toàn cầu
Chủ Nhật,  8/7/2018, 09:43 

Elon Musk muốn phủ sóng Internet vệ tinh toàn cầu

Chánh Tài

(TBVTSG) - Tỉ phú Elon Musk, người sáng lập Công ty công nghệ khai phá không gian (SpaceX) và đang nắm giữ 54% số cổ phần của công ty này, có tham vọng xây dựng một mạng lưới Internet vệ tinh băng thông rộng, giá rẻ, phủ sóng toàn cầu có tên gọi Starlink. Nếu thành công, Starlink có thể khiến hàng loạt công ty viễn thông trên toàn cầu lao đao vì khó cạnh tranh nổi.

Đầu năm 2015, SpaceX công bố dự án phóng gần 12.000 vệ tinh, hứa hẹn sẽ đưa công ty trở thành nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn nhất toàn cầu. Starlink được cho ra đời, trong sự kỳ vọng của vị tỉ phú công nghệ Elon Musk về nhu cầu truy cập Internet băng thông rộng chi phí thấp trên thế giới sẽ gia tăng nhanh chóng.

Starlink – nơi khởi đầu của một giấc mơ

Tháng 1-2016, SpaceX lên kế hoạch phóng hai vệ tinh thử nghiệm để kiểm tra khả năng phát sóng internet về trái đất. Tuy nhiên đến năm 2017, kế hoạch này bị thay đổi và việc phóng hai vệ tinh thử nghiệm được dời sang năm 2018.

Tháng 11-2016, SpaceX nộp đơn lên Ủy ban Truyền thông liên bang Mỹ (FCC) xin cấp giấy phép phóng chùm 4.425 vệ tinh băng tần Ku và Ka hoạt động ở độ cao  từ 1.110-1.325 km so với mực nước biển như là một phần của dự án Starlink. Tháng 3-2017, SpaceX tiếp tục nộp đơn cho FCC để xin cấp phép phóng thêm chùm 7.518 vệ tinh băng tần V hoạt động ở độ cao 340km. SpaceX cho rằng khi kết hợp hai chùm vệ tinh trên vào một hệ thống đồng bộ duy nhất, chúng sẽ giúp SpaceX cung cấp các dịch vụ Internet băng thông rộng mạnh mẽ và liên tục trên toàn cầu. Tháng 8-2017, SpaceX đã nộp các văn bản pháp lý cho Văn phòng nhãn hiệu và bản quyền Mỹ để đăng ký thương hiệu Starlink cho mạng lưới băng thông rộng được cung cấp bởi chùm vệ tinh. Tháng 2-2018, từ căn cứ không quân Vandenberg ở bang California, SpaceX đã phóng thành công hai vệ tinh viễn thông thử nghiệm có tên gọi Microsats 2a và Microsats 2b (có biệt danh là Tintin A và Tintin B). Hồi cuối tháng 5, Elon Musk cho biết hai vệ tinh này đang hoạt động khá tốt. Chúng truyền sóng Internet băng thông rộng về các trạm thu trên trái đất với độ trễ tín hiệu thấp khoảng 20 mili giây, đủ để chơi các video game tốc độ cao.

Tháng 3-2018, FCC đã cấp phép cho kế hoạch phóng chùm 4.425 vệ tinh băng tần Ku và Ka của SpaceX với điều kiện ít nhất 50% số vệ tinh này phải được phóng trong vòng sáu năm tới. Đến tháng 3-2027, SpaceX phải phóng hết 50% vệ tinh còn lại. Chủ tịch FCC Ajit Pai nói: “Công nghệ vệ tinh có thể giúp mang Internet đến cho những người dân Mỹ sống ở các khu vực nông thôn, nơi mà sợi cáp quang và các trạm thu phát di động không tiếp cận được. Nó cũng có thể cung cấp sự lựa chọn cạnh tranh hơn ở những nơi đã có mạng Internet”.

SpaceX hy vọng sẽ phóng những vệ tinh hoạt động đầu tiên của dự án Starlink vào năm 2019. Tuy nhiên, để triển khai kế hoạch này, Space còn phải xin phép nhiều cơ quan khác bao gồm Liên minh viễn thông quốc tế (ITU), có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ.

Mỗi vệ tinh trong dự án Starlink có thể phủ sóng một khu vực có bán kính 1.060km.

Vệ tinh quỹ đạo thấp giúp giảm độ trễ tín hiệu

Quy mô của dự án Starlink là rất lớn nếu biết rằng hiện nay, chỉ có 1.740 vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo Trái đất và gần 2.600 vệ tinh đã ngưng hoạt động đang trôi nổi giữa không gian. Hãng tìm kiếm Google và công ty dịch vụ tài chính Fidelity đã đầu tư một tỉ đô la vào công ty SpaceX một phần là muốn hỗ trơ dự án Starlink.

SpaceX không phải là công ty duy nhất muốn thống lĩnh Internet toàn cầu tốc độ cao từ không gian. Một công ty khác có tên gọi OneWeb cũng đang xúc tiến kế hoạch tương tự. Gần đây, OneWeb đã ký hết thỏa thuận hợp tác với Blue Origin, công ty không gian của tỉ phú Jeff Bezos, người sáng lập Amazon. Ngoài ra, hai công ty Globalstar và Iridium cũng đã triển khai hàng chục vệ tinh ở nhiều độ cao khác nhau để cung cấp dịch vụ gọi điện thoại vệ tinh và truyền dữ liệu với tốc độ thấp. Tuy nhiên, dự án Starlink của SpaceX rõ ràng tham vọng hơn nhiều về mặt quy mô. Để giúp dự án táo bạo này hoạt động hiệu quả, SpaceX phải trang bị các công nghệ mới cho các vệ tinh bao gồm công nghệ kết nối laser quang học cho phép chúng có thể liên lạc và phối hợp với nhau.

Hầu hết các dịch vụ Internet vệ tinh hiện nay như Viasat hay HughesNet đều dựa vào các vệ tinh lớn ở quỹ đạo địa tĩnh có độ cao 35.000 km so với mặt nước biển. Tín hiệu và dữ liệu sẽ phát và thu giữa các vệ tinh này và các chảo vệ tinh của khách hàng cũng như các trạm nhận sóng lớn trên mặt đất, đưa Internet đến nhà của hàng trăm ngàn khách hàng, thường là ở các vùng nông thôn, nơi ít có sự lựa chọn tiếp cận Internet thông thường.

Việc vượt hàng ngàn ki lô mét từ các quỹ đạo cao như vậy có thể gây ra các độ trễ cao cho tín hiệu, do đó, các cuộc gọi video hay chơi game trực tuyến theo thời gian thực sẽ gặp khó khăn. Vậy nên ý tưởng đằng sau Starlink là sử dụng các vệ tinh bay ở quỹ đạo thấp để giảm độ trễ tín hiệu. Điều này nghe có vẻ hấp dẫn nhưng có một thách thức lớn. Vì các vệ tinh bay ở gần bề mặt trái đất, nên chúng chỉ có thể “nhìn thấy” các khu vực nhỏ, do đó, cần phải phóng một lượng lớn vệ tinh để phủ sóng internet khắp toàn cầu. Đó là lý do SpaceX xin cấp phép phóng gần 12.000 vệ tinh.

Theo nội dung đơn đăng ký cấp phép của SpaceX gửi cho FCC, một khi 800 vệ tinh đầu tiên trong chùm 4.225 vệ tinh này được phóng lên và hoạt động, chúng sẽ cung cấp các dịch vụ Internet băng thông rộng ban đầu ở Mỹ và quốc tế. Việc triển khai hết số vệ tinh còn lại sẽ giúp phủ sóng Internet trên toàn thế giới. Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở đó, SpaceX còn muốn phóng thêm chùm 7.518 vệ tinh lên quỹ đạo thấp hơn nằm ở độ cao 340 km so với mặt đất. SpaceX cho biết chùm vệ tinh này sẽ giúp nâng cao năng lực phủ sóng Internet băng thông rộng ở những khu vực khó tiếp cận nhất thế giới.

Dịch vụ Internet tốc độ cao, giá cước thấp

Không chỉ là người sáng lập SpaceX và đồng sáng lập hãng xe điện Tesla, công ty chuyển tiền Paypal, tỉ phú Elon Musk còn là chủ nhân của nhiều sáng kiến động trời khác như phát triển tàu cao tốc siêu thanh Hyperloop có thể đạt vận tốc 1.126 km/giờ, vận chuyển con người đi lại giữa các lục địa bằng tên lửa, đưa người lên định cư trên sao Hỏa. Do vậy, ông phải làm việc như một cỗ máy và quản lý thời gian hết sức khoa học và hiệu quả.

Nhiều người cho rằng Musk có khả năng tập trung vào công việc ở mức siêu nhân. Thực ra, ông quản lý thời gian làm việc mình theo phương pháp phân chia công việc theo từng block thời gian 5 phút. Mỗi sáng, sau khi thức dậy vào lúc 7 giờ, tất cả các kế hoạch công việc của ông đã được sắp xếp trước và không có bất cứ khoảng trống nào. Chẳng hạn, ông sẽ ăn sáng trong 5 phút, trả lời e-mail trong 5 phút và dự các cuộc họp nhanh trong 5 phút.

Ngoài ra, ông cũng phân bố thời gian làm việc nghiêm ngặt giữa các công ty của ông. Thông thường, vào ngày thứ Hai, ông sẽ làm việc ở SpaceX tại Los Angeles, bang California. Ngày thứ Ba và thứ Tư, ông sẽ đến trụ sở Tesla ở TP. Palo Alto, bang California. Ngày thứ Năm và nửa ngày thứ Sáu, ông sẽ trở lại SpaceX. Nửa ngày thứ Sáu còn lại, ông sẽ có mặt ở Xưởng Thiết kế Tesla, nằm cạnh SpaceX. Ông dành thời gian cuối tuần cho gia đình.

SpaceX muốn thắng trong cuộc đua xây dựng mạng lưới truy cập Internet tốc độ cao, phủ sóng rộng khắp toàn cầu, có chi phí giá rẻ. SpaceX cho rằng một thị trường như vậy sẽ mang về cho công ty này hàng chục tỉ đô la, nếu không muốn nói là hàng trăm tỉ đô la mỗi năm. Mạng lưới vệ tinh trên không gian truyền sóng Internet xuống các trạm nhận sóng ở mặt đất sẽ có chi phí rẻ hơn vì không cần phải sử dụng hệ thống cáp quang ở dưới mặt đất đầy tốn kém.

Trong một cuộc điều trần trước thượng viện Mỹ, Patricia Cooper, Phó Chủ tịch SpaceX cho biết mạng lưới Internet băng thông rộng từ vệ tinh sẽ giúp giảm nhẹ các thách thức phổ biến của hệ thống Internet mặt đất chẳng hạn như việc đào hào, đặt cáp quang, giải quyết các quyền lợi đất đai nơi cáp quang đi qua. Trong một báo cáo gửi cho FCC năm 2016, Space X cho biết 4,2 tỉ người (57% dân số thế giới) vẫn chưa được tiếp cận mạng Internet vì nhiều ý do bao gồm giá cước quá cao hoặc hạ tầng internet chưa có tại nơi họ sống. Dự án Starlink sẽ mang Internet đến những khách khách này.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn hồi tháng 4, Chủ tịch kiêm Giám đốc hoạt động SpaceX Gwynne Shotwell cho biết dự án phóng chùm vệ tinh phủ sóng Internet toàn sẽ làm thay đổi thế giới và sẽ khiến công ty này tốn khoảng 10 tỉ đô la Mỹ. Dự kiến sau đi vào hoạt động, Starlink sẽ cung cấp sóng Internet với tốc độ nhanh gấp 180 lần so với Internet tốc độ cao hiện nay.

Đến nay, SpaceX vẫn chưa công bố cụ thể các gói cước sẽ bán cho các cư dân trên thế giới. Tuy nhiên, một số tin đồn trên mạng nói rằng sau khi Starlink đi vào hoạt động, Elon Mush sẽ bán các gói cước Internet vệ tinh có giá từ 9,99-29,99 đô la Mỹ/tháng. Cụ thể, gói cước cơ bản StandardX sẽ được bán với giá 9,99 đô la, với dung lượng 1.000 GB mỗi tháng và có tốc độ 10.000 Mb/giây. Gói cước cao cấp có giá 19,88 đô la, có dung dương 2.000 GB mỗi tháng, tốc độ 20.000 Mb/giây, hỗ trợ tin nhắn không giới hạn trên toàn cầu. Gói cước mạnh nhất có tên gọi ProfessionalX, có giá bán 29,99 đô la Mỹ/tháng, cho phép người dùng sử dụng dung lượng không hạn chế với tốc độ lên đến 1 triệu Mbps. Theo Elon Musk, gói cước này nhắm đến mục tiêu cung cấp sóng Internet cho các khu vực khác của... dải ngân hà.

Các đối thủ cạnh tranh của SpaceX bao gồm OneWeb, Spire, SES... đã nộp đơn bày tỏ lo ngại với FCC rằng số lượng vệ tinh quá nhiều của dự án Starlink sẽ gây nguy hiểm các vệ tinh khác trong quỹ đạo. SpaceX nói rằng kế hoạch của công ty này đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn an toàn và tạo ra các vùng đệm không gian  an toàn giữa các vệ tinh. Tuy vậy, hơn 10.000 vệ tinh sẽ tạo một lượng rác khổng lồ trong không gian khi chúng hết hạn sử dụng. SpaceX cho biết sẽ loại bỏ các vệ tinh sắp hết hạn sử dụng ra khỏi quỹ đạo bằng cách đẩy chúng đến tầng khí quyển của trái đất nơi chúng sẽ bị thiêu cháy.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012