Thận trọng với chứng khoán phái sinh
Thứ Bảy,  7/7/2018, 09:27 

Thận trọng với chứng khoán phái sinh

Lê Quý

(TBKTSG Online) - Giả sử 1 cổ phiếu nào đó có giá 10.000 đồng do người đầu tiên nắm giữ. Sau đó người này bán cho người thứ hai với giá 12.000 đồng, người thứ hai bán lại cho người thứ ba với giá 16.000 đồng và người thứ ba bán lại cho người thứ tư với giá 20.000 đồng. Như vậy người thứ nhất lãi 2.000 đồng, người thứ hai lãi 4.000 đồng, và người thứ ba lãi 4.000 đồng. Tổng số tiền lãi của 3 người là 10.000 đồng, bằng số tiền mà người thứ tư phải bỏ ra thêm so với giá ban đầu để sở hữu cổ phiếu này.

Thị trường chứng khoán phái sinh được “bật đèn xanh”

Khung pháp lý cho thị trường chứng khoán phái sinh đã sẵn sàng

Sự lỗi thời của một quy định chứng khoán

Nhưng như vậy có phải người thứ tư lỗ 10.000 đồng không Nếu cổ phiếu này được chia cổ tức hàng năm được 5.000 đồng/cổ phiếu thì việc nắm giữ cổ phiếu này của người thứ tư là một khoản đầu tư hiệu quả vì mức sinh lời trên vốn đầu tư lên đến 25%/năm. Với mức sinh lời này, nếu người thứ tư bán cho một người nào đó, người này hoàn toàn có thể bán với giá trên 20.000 đồng.

Còn chứng khoán phái sinh thì sao? Từ điển tiếng Việt định nghĩa: “phái sinh là cái sinh ra từ yếu tố gốc bằng việc thêm, bớt hay biến đổi một vài thành tố nào đó của cái gốc”. Với chứng khoán phái sinh, chỉ đơn giản là một trò chơi zero sum game (người này được thì người kia mất, sau khi cộng tất cả các lợi ích, trừ đi các khoản thiệt hại, ta được kết quả là 0) vì nó không có lợi tức được chia từ lợi nhuận của doanh nghiệp. Người này kiếm được tiền thì sẽ có một số tiền tương ứng bị mất bởi ai đó. Nếu các công ty chứng khoán không tham gia mua, bán chứng khoán phái sinh thì cái mà họ chắc chắn thu được là phí giao dịch và lãi cho vay margin. Một khoản thu đáng kể nếu giao dịch phái sinh rất lớn.

Chứng khoán  phái sinh bắt đầu đi vào giao dịch vào ngày 10-8-2017. Trong quí 1-2018, khối lượng giao dịch bình quân đạt 22.884 hợp đồng/phiên, tăng 63% so với quí 4-2017. Tổng số tài khoản giao dịch phái sinh tại thời điểm cuối tháng 6-2018 là 35.275 tài khoản, gấp 2 lần so với cuối năm 2017. Giá trị giao dịch danh nghĩa của chứng khoán phái sinh thời gian gần đây tăng vọt lên hơn 10.000 tỉ đồng/phiên so với mức bình quân 3.257 tỉ đồng/ phiên trong tháng 4-2018.

Trước khi chứng khoán phái sinh được giao dịch, Thời báo Kinh tế Sài Gòn đã có bài cảnh báo Bài học từ chứng khoán phái sinh của Trung Quốc đăng ngày 20-1-2017. Một điều dễ dàng nhận thấy là từ khi giao dịch chứng khoán phái sinh sôi động thì chỉ số của chứng khoán cơ sở đã bị bóp mép rõ rệt. Chứng khoán cơ sở đã không còn phản ánh thường thấy về hoạt động của doanh nghiệp, của nền kinh tế. Mà chứng khoán cơ sở mới là kênh huy động vốn cho doanh nghiệp, từ đó mới thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển, đưa nền kinh tế đất nước phát triển.

Thiết nghĩ Nhà nước và các cơ quan quản lý tài chính chứng khoán nên thận trọng với chứng khoán phái sinh.

Chứng khoán phái sinh là một tên gọi chung cho những công cụ tài chính trong đó giá trị của chúng phụ thuộc vào giá trị của một hay nhiều loại tài sản cơ sở (các tài sản cơ sở có thể là chứng khoán, chỉ số chứng khoán, ngoại tệ, vàng, danh mục đầu tư hoặc rủi ro phá sản). Chúng là những hợp đồng tài chính trong đó các bên tham gia thỏa thuận về việc mua bán tài sản cơ sở với một mức giá được thỏa thuận trước ở hiện tại vào một thời điểm nhất định trong tương lai. Sản phẩm phái sinh chứng khoán là những chứng khoán phái sinh mà tài sản cơ sở là chứng khoán hoặc chỉ số chứng khoán.

 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012