TBKTSG số 28-2018: 30 năm FDI - sáng và tối
Thứ Tư,  11/7/2018, 11:04 

TBKTSG số 28-2018: 30 năm FDI - sáng và tối

Tòa soạn TBKTSG

(TBKTSG Online) - Đóng góp của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Việt Nam là hết sức ấn tượng. Tuy nhiên, tấm huy chương nào cũng có hai mặt: sự thành công vượt bậc của FDI đồng thời cũng tạo ra nhiều thách thức to lớn cho nền kinh tế, trong đó quan trọng nhất là làm thế nào để tận dụng sự hiện diện của FDI để nâng cấp công nghiệp, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào FDI trong dài hạn.

TBKTSG số ra ngày 12-7-2018 mời bạn đọc nhìn lại những phác thảo của bức tranh FDI nước ta trong 30 năm qua.
Trong đó, bài viết “Nghịch lý FDI”  của TS.Vũ Thành Tự Anh cho rằng một nền công nghiệp (và xuất khẩu) nếu chỉ phụ thuộc vào FDI 10 năm là nền công nghiệp thành công, phụ thuộc 20 năm vẫn có thể chấp nhận được, nhưng nếu sau 30 năm mà vẫn phụ thuộc ngày một nặng nề hơn thì có thể coi là thất bại.

Bài viết “FDI và nền kinh tế vãng lai” của LS. Nguyễn Tiến Lập cho rằng nếu chỉ xem cách thức và động cơ mở cửa đất nước, thu hút FDI của mỗi quốc gia ở thời điểm bắt đầu thì đã thấy Trung Quốc và ta hoàn toàn khác biệt rồi. Với Trung Quốc, đó là cách tiếp cận chủ động, có tầm nhìn xa và khá bài bản, trong khi với Việt Nam dường như là giải pháp của tình thế.

Còn bài “Kinh tế phụ thuộc FDI - những hệ lụy” của tác giả Vũ Quang Việt phân tích số liệu thống kê để xem xét tình trạng dựa vào đầu tư trực tiếp của nước ngoài của nền kinh tế Việt Nam.

Các bài viết khác trong số báo này, xin giới thiệu bạn đọc:

Doanh nghiệp nhà nước và chuyện tiếp cận thông tin (Mục Ý kiến): Luật Tiếp cận thông tin tạo ra cơ hội nhưng cơ hội đó có được tận dụng hay không là phụ thuộc vào sự chủ động của những nơi cần thông tin. Nơi thực thi luật tốt nhất trong trường hợp này chính là công dân và đại diện của họ chứ không phải ai khác.

Những toan tính của 23.050 đồng/đô la Mỹ (Hải Lý): Khi ấn định mức tỷ giá mới 23.050 đồng, tăng 1,54% so với mức ấn định cũ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) muốn truyền tải thông điệp gì tới thị trường? Đầu tiên, việc đô la Mỹ tăng giá 1,54% so với tiền đồng trong nửa đầu năm là hợp lý. Thứ hai là NHNN chủ động tạo dư địa 50 đồng/đô la Mỹ cho tỷ giá liên ngân hàng dịch chuyển.

Chiến tranh thương mại: khi nào kết thúc? (Nguyễn Vạn Phú): Nên nhớ, thuế gây ồn ào là thế nhưng tổng cộng các mặt hàng bị ảnh hưởng chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong cán cân ngoại thương của Mỹ cũng như của các nước liên quan, chỉ khoảng 75/1.550 tỉ đô la Mỹ (kim ngạch xuất khẩu năm 2017).

Tranh cãi quanh việc thế chấp quyền khai thác khoáng sản (Ngọc Lan): BIDV đang “mắc kẹt” khoảng 10.000 tỉ đồng tổng giá trị các khoản cấp tín dụng khi nhận thế chấp tài sản là quyền khai thác khoáng sản của doanh nghiệp. Khi BIDV tiến hành giải chấp, chuyển nhượng quyền khai khoáng này cho doanh nghiệp để thu hồi nợ vay thì Bộ Tài nguyên và Môi trường không đồng ý…

Từ kết luận vụ Grab mua lại Uber của Singapore: Trông chờ gì ở kết luận của Việt Nam? (Trương Trọng Hiểu): Khác với Singapore, tại Việt Nam, cơ quan rà soát vụ việc chỉ có một lựa chọn là yêu cầu các bên chấm dứt việc sáp nhập vì hiện tại Luật Cạnh tranh của Việt Nam không có quy định về áp dụng biện pháp khắc phục.

Xuất khẩu khó (Nguyễn Duy Nghĩa): Lâu nay tăng trưởng xuất khẩu (XK) của khối doanh nghiệp FDI luôn cao hơn tăng trưởng XK chung, song lần đầu tiên, trong sáu tháng đầu năm 2018, XK của khối doanh nghiệp FDI tăng thấp hơn mức tăng chung, chỉ tăng 14,5% so với 16%.

Tranh chấp NDA: ai tự nguyện đeo “vòng kim cô”? (Lạc Duy): Về một vụ tranh chấp hợp đồng bảo mật thông tin và không cạnh tranh (NDA) mới đây,  tác giả cho rằng quyền tự do chọn lựa nghề nghiệp, việc làm của người lao động (NLĐ) là một quyền không thể đem ra thương lượng, đánh đổi. Nếu doanh nghiệp muốn bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ thì đã có nội dung  thỏa thuận tương tương ứng về việc NLĐ không được tiết lộ bí mật thông tin có được trong quá trình làm việc.

Điều khoản “không cạnh tranh” trong hợp đồng NDA (Nguyễn Ngọc Bích): Nên thêm mục chế tài riêng biệt để quy định rằng vi phạm vào điều khoản NDA sẽ bị truy cứu trước trọng tài hay tòa án tùy thuộc vào tư cách của bị đơn lúc vi phạm. Nếu còn đang làm cho công ty thì tư cách là người lao động và sẽ bị thưa ra tòa lao động; nếu đã thôi việc thì tư cách là một thể nhân bình thường, sẽ bị đưa ra trọng tài.

Văn minh kinh tế, văn hóa kinh doanh - cốt lõi của sản xuất nông nghiệp (Nguyễn Minh Nhị): Vấn đề cốt lõi của sản xuất nông nghiệp hiện nay là “văn minh kinh tế, văn hóa kinh doanh” và “hội nhập quốc tế” thông qua “liên kết bốn nhà” chứ không có gì khác hơn.

Những dấu hiệu thắt chặt tiền tệ (Thụy Lê): Trong bối cảnh áp lực lạm phát và tỷ giá đang ngày càng tăng, những tín hiệu đầu tiên về chính sách tiền tệ thắt chặt đã xuất hiện.

Chứng khoán phái sinh “vỗ sóng” (Hải Lý): Chưa bao giờ kể từ khi ra đời, thị trường chứng khoán phái sinh (hợp đồng tương lai) “xôm tụ” như những ngày này...

Quỹ Tích lũy trả nợ - tránh những tác động tiêu cực (Phan Minh Ngọc): Nghị định 92/2018 về quản lý và sử dụng quỹ này không có điều khoản giám sát hoạt động của quỹ bởi một bên độc lập, ngoại trừ kiểm toán trong quá trình kiểm toán ngân sách hoặc kiểm toán chuyên đề về nợ công.

Cần đánh giá thấu đáo các tác động khi xây dựng luật (Võ Đình Trí): Thời gian qua, nhiều dự thảo luật hay quy định khi được thông tin chuẩn bị thông qua thì gặp phải phản ứng mạnh từ công chúng, có trường hợp, phải dừng hoặc bãi bỏ một số điều khoản. Điều này cho thấy trong quy trình soạn thảo, các tác động đến các bên liên quan dường như chưa được đánh giá thấu đáo.

Sử dụng lao động ở các startup: lợi và hại (Mỹ Huyền): Đa phần các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) hiện nay chọn sử dụng lao động từ lực lượng lao động tự do hoặc sinh viên đang có thời gian rỗi. Nguồn lao động này có một số đặc điểm phù hợp với hoạt động khởi nghiệp nhưng cũng có thể gây ra những hệ lụy...

CEO, bạn có đang tự cầm tù? (Nguyễn Công Phú): Muốn thắng trên thương trường, hãy thoát khỏi tháp ngà và thường xuyên tự vấn với 10 câu hỏi của Hal Gregersen…

Doanh nghiệp tăng đầu tư dệt may, địa phương lo! (Quốc Hùng): Việc ký kết các hiệp định thương mại tự do đang kéo theo sự dịch chuyển đầu tư các dự án dệt may từ nước ngoài vào Việt Nam. Tuy nhiên, một số địa phương đã e ngại tiếp nhận những dự án thuộc lĩnh vực này, nhất là dự án có công đoạn nhuộm trong quy trình sản xuất.

Startup: có gieo, thì sẽ gặt (Nguyễn Phi Vân): Không có chính sách tạo điều kiện dễ dàng, thuận lợi, hỗ trợ về mọi mặt cho hợp tác công tư, cho đầu tư nước ngoài, cho sự lớn mạnh của doanh nghiệp nội địa, startup Việt có tiềm năng sẽ lần lượt, như hiện nay, được mang ra nước ngoài đăng ký và nuôi lớn.

Để du lịch Cà Mau “cất cánh” (Trung Chánh): Trong mục tiêu phát triển du lịch sinh thái cộng đồng, Cà Mau đang có những điều kiện khá thuận lợi. Tuy nhiên, để du lịch nơi đây phát triển bền vững, các doanh nghiệp trong ngành cho rằng vẫn còn nhiều việc phải làm.

Thiệt thòi chuyện “gánh” thuế thay (Đào Loan): Khách sạn tại Việt Nam phải khai và nộp thuế nhà thầu thay cho các đại lý du lịch trực tuyến (OTA) nước ngoài nhưng sau đó xin thoái trả thì cơ quan thuế không cho; còn nếu đòi khầu trừ thì các OTA này không đồng ý vì cho rằng họ được miễn theo hiệp định chống đánh thuế hai lần.

Câu chuyện từ một làng nghề (Lê Minh Hoan): Một ngành hàng chủ lực như cá tra mà không biết bao nhiêu lần bị sóng gió. Phải chăng, điều đó xuất phát từ sự thiếu vắng “tinh thần trọng thương” của chính quyền, sự thiếu vắng “văn hóa hợp tác” của cộng đồng doanh nghiệp?

Người thân ta có muốn không? (Việt Linh): Về cuộc triển lãm cơ thể người thật được nhựa hóa mới bị dừng vì thủ tục pháp lý, chưa bàn tới sự vi phạm đạo đức, nhân quyền hay tội ác còn tranh cãi ở châu Á, bị châu Âu quay lưng, chỉ một câu hỏi thôi cũng làm ta bất an: “Hương hồn những cơ thể kia có muốn vậy hay không?”.

“Cô đơn trên đỉnh” (Ngọc Hùng): Có khi nào bạn cảm thấy mình cô đơn giữa cuộc vui, có khi nào trong bạn thoáng qua suy nghĩ không tìm thấy ý nghĩa cuộc sống dù công việc đang thuận lợi, tốt đẹp?

Người giữ hồn chiêng (Ngọc Ngà): Nếu thần linh đã giao cho ai đó một nhiệm vụ nào trong cuộc đời này thì nó sẽ bất chợt đến một cách ngẫu nhiên. Đó là điều mà ông Mơ Bon Ha Phăng, người Cil ở thôn 2, xã Đưng K’Nớ, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, nói về duyên nợ làm công việc chỉnh chiêng của mình.

Tôi ở phía sau người nghệ sĩ (Lê Phú Cường): Sự vinh danh nghệ sĩ chỉ có ý nghĩa khi kịp lúc và có tính tôn trọng. Điều đó cần sự nghiêm túc và già tay, bản lĩnh của những người nắm trọng trách.

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung: những hậu quả đầu tiên (Minh Đức): Tác động của cuộc xung đột thương mại leo thang đang vượt ra ngoài biên giới Mỹ và Trung Quốc, ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ấn Độ và tham vọng “thông minh hóa” đô thị (Minh Đức): Ước tính đến năm 2030, khoảng một nửa trong tổng số 1,25 tỉ dân của Ấn Độ sẽ sống ở các thành phố so với tỷ lệ 34% hiện tại. Nhưng Ấn Độ vẫn còn một chặng đường dài để “thông minh hóa” các đô thị hiện nay.

Tuần trăng mật sóng gió (Minh Đăng): Tổng thống mới đắc cử của Mexico hứa sẽ cải thiện quan hệ với Mỹ, song nhiều người hoài nghi về khả năng hạ nhiệt trong căng thẳng giữa hai nước.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012