Vẫn chưa có cách thu hút tư nhân đầu tư xử lý nước thải
Thứ Ba,  7/8/2018, 13:59 

Vẫn chưa có cách thu hút tư nhân đầu tư xử lý nước thải

Văn Nam

(TBKTSG Online) - TPHCM theo quy hoạch cần có ít nhất 12 nhà máy xử lý nước thải để đảm bảo lượng lớn nước thải đô thị không gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên đến nay sau 8 năm quy hoạch, dù đã có một số doanh nghiệp tư nhân “dòm ngó” nhưng vẫn số lượng dự án xử lý nước thải do tư nhân đầu tư rất ít ỏi do nhiều vướng mắc, khó khăn.

Một hệ thống xử lý nước thải tại TPHCM. Ảnh: Văn Nam

Theo quy hoạch hệ thống xử lý nước thải TPHCM được Thủ tướng phê duyệt đầu năm 2010, TPHCM cần có hệ thống xử lý nước thải cho 12 lưu vực có phát sinh nước thải đô thị lên đến hàng triệu mét khối mỗi ngày gồm các nhà máy: Tàu Hủ - Bến Nghé, Tây Sài Gòn, Tân Hóa - Lò Gốm, Nam Sài Gòn, Đông Sài Gòn, Bắc Sài Gòn 2, Bắc Sài Gòn 1, Tham Lương Bến Cát, Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Bình Tân, Rạch Cầu Dừa và Tây Bắc.

Tuy nhiên, đến nay chỉ có một số nhà máy được đầu tư xây dựng và vận hành (chủ yếu bằng vốn ngân sách nhà nước hoặc vốn vay ODA) như nhà máy xử lý nước thải khu vực Bình Chánh (141.000 m3/ngày), nhà máy khu vực Bình Hưng Hòa (30.000 m3/ngày) góp một phần giải quyết ô nhiễm lưu vực Tàu Hủ - Bến Nghé.

Còn lại nhiều lưu vực khác vẫn chưa được đầu tư nhà máy xử lý nước thải và nước thải đô thị vẫn theo đường cống thoát nước đổ ra kênh rạch, sông mà chưa được xử lý.

Chẳng hạn như lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè dù từ năm 2012 đã xây dựng được tuyến cống bao thu gom nước thải cho quận 1, 3, 0, Phú Nhuận, Gò Vấp, Tân Bình để giúp con kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè xanh hơn nhưng do chưa xây dựng được nhà máy xử lý nước thải cuối nguồn nên nước thải cuối cùng vẫn đổ ra sông Sài Gòn.

Hoặc nhà máy khác ở lưu vực Tham Lương - Bến Cát được Liên danh Công ty Xây dựng và Thương mại Phú Điền và Công ty Chứng khoán quốc tế Hoàng Gia khởi công năm 2015 và hoàn thành năm 2017 nhưng đến nay vẫn gặp khó khăn do mạng lưới cống thu gom chưa được đầu tư dẫn đến nhà máy nên nhà máy công suất hơn 130.000 m3/ngày vẫn chưa thể vận hành đúng quy trình và thiết kế.

Cần khẳng định lại rằng, với hiện trạng phát triển đô thị rất nhanh như ở TPHCM hiện nay, tất cả các lưu vực có phát sinh nước thải rất cần được đầu tư xây dựng đồng bộ mạng lưới thu gom và nhà máy xử lý càng sớm càng tốt.

Và mới đây, với nguồn ngân sách hạn hẹp để có thể đảm đương hết các dự án hạ tầng đô thị nên chính quyền thành phố tiếp tục “bật đèn xanh” kêu gọi tư nhân tham gia đầu tư thêm dự án xử lý nước thải cho thành phố. Có khoảng 5 dự án xử lý nước thải được thành phố ưu tiên kêu gọi tư nhân tham gia theo hình thức đầu tư hợp tác đối tác công tư (PPP). Bình quân chi phí đầu tư một nhà máy xử lý nước thải công suất khoảng 100.000 m3/ngày thì cần đến gần 200 triệu đô la Mỹ.

Trong đó, dự án nhà máy xử lý nước thải Tây Sài Gòn công suất khoảng 150.000 m3/ngày với tổng vốn dự kiến 7.700 tỉ đồng hiện đã từng được rất nhiều nhà đầu tư tư nhân đề xuất tham gia nhất, trong đó có kể đến một số tên như Công ty cổ phần đầu tư hạ tầng bất động sản Sài Gòn, Công ty cổ phần hạ tầng nước Sài Gòn, Công ty cổ phần Địa ốc Sài Gòn Thương Tín, Tổng công ty Xây dựng thủy lợi 4, Liên danh Công ty TNHH đầu tư xây dựng DPD - Công ty TNHH Sản xuất và xây dựng Hưng Lộc Phát - Công ty TNHH Công nghệ môi trường Thăng Long, Liên danh Công ty cổ phần đầu tư xây dựng thương mại Phú Điền - Công ty cổ phần đầu tư phát triển môi trường SFC Việt Nam, Tập đoàn đầu tư BPA Group, Công ty Wontert Capital Fund (Mỹ), Công ty Sulavan hay Liên danh Công ty Civil One - Công ty cổ phần Tín Đạt …

Hoặc dự án xử lý nước thải Bình Tân công suất 180.000 m3/ngày cũng đang được các nhà đầu tư như Liên danh Hòa Phong - Terran Projects Limited, Liên danh Công ty Phú Điền - Công ty SFC Việt Nam và mới đây có thêm công ty Samsung cũng quan tâm và đề xuất được tham gia.

Theo Trung tâm điều hành Chương trình chống ngập TPHCM (đơn vị được giao quản lý các dự án nhà máy xử lý nước thải), thực tế các dự án kêu gọi đầu tư đã có từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn chưa có nhiều dự án được triển khai do một số nguyên nhân. Trong đó, đầu tiên phải kể đến thủ tục hành chính vẫn là một trong những trợ ngại cho các nhà đầu tư. Ngoài ra, do suất đầu tư lớn nên nhiều nhà đầu tư quan tâm đến khả năng cân đối và chi trả của thành phố khi bỏ tiền vào dự án xử lý nước thải.

Còn theo nhận định của một chuyên gia về môi trường, do cơ sở pháp lý còn nhiều chồng chéo, chưa rõ ràng, dễ dẫn đến kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, chưa kể khâu giải phóng mặt bằng và tái định cư cho các dự án xử lý nước thải cũng là mối quan tâm lớn của nhà đầu tư bới nếu kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng đồng nghĩa với việc ảnh hưởng đến kế hoạch, tiến độ đầu tư dự án.

Theo các nhà đầu tư, để thu hút tư nhân mạnh dạn rót vốn vào dự án xử lý nước thải, chính quyền thành phố cần sớm ban hành giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải theo quy định tại Nghị định 80/2014/NĐ-CP với nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền xử lý ô nhiễm”. 

Ngoài ra, các cơ quan đầu mối tham mưu để chính quyền thành phố phê duyệt dự án phải là cơ quan có năng lực quản lý và kinh nghiệm chuyên môn; hạn chế các trường hợp nhiều vấn đề đơn giản nhưng phải lấy ý kiến của đủ các đơn vị, gây mất thời gian.

Song song đó, các nhà đầu tư cần làm rõ các cơ sở pháp lý, xây dựng khung tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể cho dự án về nước thải cùng quy trình pháp lý cụ thể đi kèm với cam kết cụ thể hơn về việc giao đất và chính sách bồi thường tái định cư để nhà đầu tư xây dựng kế hoạch đầu tư hiệu quả.

Dự kiến vào ngày 9-8 tới, chính quyền TPHCM sẽ tổ chức Hội nghị mời gọi đầu tư các giải pháp chống ngập và xử lý nước thải cho TPHCM cho những năm tới. 

Xem thêm:

Đề xuất dự án xử lý nước thải tại TPHCM theo phương thức PPP

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012