TBKTSG số 35-2018: 10 năm sau khủng hoảng tài chính
Thứ Tư,  29/8/2018, 13:21 

TBKTSG số 35-2018: 10 năm sau khủng hoảng tài chính

Tòa soạn TBKTSG

(TBKTSG Online) - Không chỉ khu trú trong nước Mỹ, cuộc khủng hoảng tài chính 2008 trải rộng và nền kinh tế toàn cầu rúng động. Lúc đó, ở Việt Nam, nền kinh tế đang ở đỉnh điểm của chu kỳ bùng nổ giá tài sản, nhờ những hỗ trợ từ cả chính sách lẫn thực tế. Việt Nam cũng không tránh khỏi sự càn quét của cơn bão toàn cầu. Tác hại để lại cũng không ít.

Bây giờ là lúc để nhìn lại và rút ra những bài học cho chặng đường phát triển sắp tới. Xin giới thiệu bạn đọc chuyên đề “10 năm sau khủng hoảng tài chính” trên TBKTSG số ra ngày 30-8-2018.

Trong chuyên đề này, bài viết “10 năm sau khủng hoảng tài chính 2008” của Nguyễn Vũ dẫn nhận định của sử gia Adam Tooze cũng như các nhà kinh tế để phân tích, rằng sự giải cứu ngay tức khắc sau khi khủng hoảng xảy ra là cần thiết nhưng đáng tiếc là các tay chủ ngân hàng tham lam, vô trách nhiệm đã không bị trừng phạt theo đúng mức độ thiệt hại họ gây ra.

Bài viết “Khủng hoảng bất động sản 2008: Năm nguyên nhân chính” của Phạm Văn Đại cho rằng, từ kinh nghiệm, sự vận động của các thị trường tài sản luôn gắn liền với yếu tố chu kỳ. Nhìn vào thực tế hiện nay, tỷ lệ cao người mua nhà cho mục đích đầu tư đang gây lo ngại về tính bền vững của thị trường. Hiện tượng tăng giá nhà đất, sốt nóng trên diện rộng là tín hiệu cảnh báo nguy cơ bong bóng tài sản đang hình thành. Tuy nhiên có lẽ vẫn còn sớm để khẳng định hay dự báo về một đợt khủng hoảng tiếp theo.

Bài “Lĩnh vực tài chính tiền tệ: Các giải pháp để tránh những cú sốc” của Ngọc Khanh cho rằng chính sách tiền tệ đã được rút kinh nghiệm như hiện nay mới chỉ thực hiện được mục tiêu là tạo ra một môi trường ổn định, còn để thúc đẩy cả nền kinh tế tăng trưởng thì cần phải dựa vào chính sách tài khóa.

Các bài viết khác trong số báo tuần này, xin giới thiệu bạn đọc:

Quản lý nhà nước lúc nào đến 4.0? (Mục Ý kiến): Từ chuyện trước mắt như xây dựng chính quyền điện tử phù hợp với môi trường cách mạng công nghiệp 4.0 đến thiết kế các chính sách lường trước các xu hướng mới của nền kinh tế, còn nhiều việc phải làm - hãy để doanh nghiệp lo đón đầu cơ hội hay giải quyết thách thức, chính quyền hãy lo trả lời câu hỏi, quản lý nhà nước bao giờ đến 4.0.

Thêm một phép thử (Thiên Tường): Đề án mô hình kinh tế chia sẻ cần được xây dựng, góp ý trên tinh thần không chỉ để “quản” mà còn để tạo môi trường, nâng đỡ cái mới trong thời đại công nghệ, mà sự xuất hiện của mô hình đặt xe qua ứng dụng điện thoại như Grab, Go-Viet là phép thử. Có như vậy, mới mong Việt Nam có được những gương mặt kinh tế chia sẻ đủ sức cạnh tranh trên sân nhà.

Nhà nước đã mua nợ của Vinalines (Hải Lý): Không có thông tin cụ thể về việc DATC mua nợ của Vinalines từ các ngân hàng với giá nào, con số bao nhiêu, nhưng DATC là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, tức Vinalines nếu nhận nợ với DATC là nợ Nhà nước. Như vậy, Nhà nước mới là người mua nợ của Vinalines.

Công bố thông tin trước khi có kết luận kiểm tra: Khi quy định bị xem nhẹ (LS Trần Hồng Phong): Pháp luật quy định mọi thông tin, tài liệu, kết quả kiểm tra đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực vệ sinh, an toàn thực phẩm, phải được bảo mật khi chưa có kết luận chính thức. Thế nhưng có vẻ nguyên tắc này đang bị xem nhẹ, và nếu có thêm sự "tiếp tay thổi phồng" một cách thiếu cân nhắc của báo chí, sẽ gây ra những thiệt hại to lớn, thậm chí có thể "giết chết" một doanh nghiệp, một thương hiệu.  

Thông tin riêng và cạnh tranh (Lê Học Lãnh Vân): Công ty hiểu thiện chí ủng hộ dự án đầu tư của nhà chức trách. Công ty cũng hiểu được rằng thông tin được tung ra trong ý muốn cho thấy Việt Nam đang tạo điều kiện thu hút đầu tư nhằm thu hút nhiều đầu tư hơn nữa chứ không vì ý đồ nào khác. Tuy nhiên chưa chắc nhà chức trách hiểu được những khó khăn và bất lợi mà công ty gánh chịu khi thông tin bị lộ.

Sử dụng vốn Trung Quốc cần tỉnh táo (TS Phạm Sỹ Thành): Câu hỏi quan trọng nhất mà các quốc gia cần trả lời là làm sao để biến nguồn lực từ Trung Quốc thành động lực thật sự của mình thay vì để nó trở thành một gánh nặng trong dài hạn.

Việt Nam mượn của Trung Quốc bao nhiêu? (Vũ Quang Việt): Không thể tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi này trong báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Tuy nhiên, có thể ước tính con số này trong năm 2018 là bao nhiêu…

Màn ảnh nhỏ, chuyện không nhỏ (Gia Minh): Cũng từ câu chuyện kinh doanh thời Asiad 2018, nhiều người muốn đặt lại vai trò và nhiệm vụ các ngành thể thao du lịch,văn hóa thông tin trong việc phục vụ nhu cầu giải trí của người dân, làm sao để nhân rộng niềm vui còn  hiếm hoi trong đời sống kinh tế - xã hội.

Bài học từ mô hình công nghệ cao của Đài Loan (Phan Chánh Dưỡng): Chúng ta chưa xây dựng được một nền tảng phát triển công nghiệp. TPHCM chưa tìm ra được một sự kết nối với các tỉnh lân cận. Còn giáo dục và đào tạo tài năng thì trong tình trạng chung của cả nước là chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Khắc phục được thực tế này mới có cửa cho công nghiệp 4.0 đến với chúng ta.

ĐBSCL trước mùa lũ mới (Huỳnh Kim): Lũ đang lên nhanh ở đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu. Chuyện gì sắp xảy ra với đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)? TBKTSG phỏng vấn ông Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái ĐBSCL và sông Mekong, xoay quanh việc này.

Giả thiết 60 tỉ đô la Mỹ và thu nhập của người dân (Bùi Trinh): Số liệu từ bảng cân đối liên ngành của Việt Nam cho thấy thu nhập từ sản xuất bình quân toàn nền kinh tế chỉ bằng khoảng 94% tiêu dùng cuối cùng. Nếu trừ đi chi phí bảo hiểm xã hội và kinh phí công đoàn, tỷ lệ này xuống dưới 90% tiêu dùng cuối cùng. Như vậy, về bình quân, người dân Việt Nam làm không đủ tiêu dùng.

Đòi nợ cũng phải có nghề (Hải Lý): Có nên trao thêm trách nhiệm cho Bộ Công an trong việc tham gia giám sát hoạt động đòi nợ là điểm nên cân nhắc. Thượng tôn pháp luật là điều kiện tiên quyết, không nên thêm trách nhiệm cho Bộ Công an, bởi như thế vô hình trung có thể tạo ra hình sự hóa những vụ việc dân sự.

Tính bài toán nợ công (Phan Minh Ngọc): Ước tính trong năm 2017, nợ nước ngoài chiếm 42,5% nợ công. Tỷ trọng này tuy đã giảm mạnh so với năm 2011 (56,4%) nhưng rõ ràng là vẫn còn lớn (thậm chí còn đảo chiều, tăng lên so với năm 2016).

Thị trường TPCP đang phát triển theo chiều sâu (Linh Trang): Ngoài sự cải thiện về quy mô và thanh khoản thì cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu Chính phủ (TPCP) cũng chuyển biến theo hướng tích cực, thể hiện qua việc tăng tỷ lệ nắm giữ TPCP của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, các công ty bảo hiểm và các quỹ đầu tư, đồng thời giảm tỷ lệ nắm giữ của các ngân hàng thương mại.

Sản phẩm nào cho du lịch TPHCM? (Đào Loan): Trong khi doanh nghiệp đang “khát” sản phẩm để chào bán và luôn than phiền là dịch vụ, điểm tham quan ở thành phố ít, cũ, chưa hấp dẫn thì những cái mới vừa được ngành du lịch chào hàng như các con phố chuyên doanh vàng bạc, Đông y, phố đi bộ, tour đường thủy… lại chưa được nhiều doanh nghiệp đưa vào tour.

Internet vạn vật sẽ thay đổi ngành bán lẻ (Nguyễn Minh Đức): Lợi ích của Internet vạn vật giúp loại bỏ các yếu tố mang tính “đoán mò” ra khỏi phương trình kinh doanh.

Nhượng quyền - những chuyển động bất ngờ (Nguyễn Phi Vân): Ba bất ngờ của nhượng quyền: đóng góp GDP ngoạn mục, công cụ chiến lược phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhượng quyền với kinh tế chia sẻ và sáng tạo…

Phát triển ngành gỗ theo hướng bền vững (Quốc Hùng): Tuy ngành gỗ vẫn liên tục tăng trưởng mạnh trong nhiều năm qua nhưng mục tiêu hiện nay còn được các doanh nghiệp trong ngành đặt ra cao hơn, đó là phát triển ngành gỗ theo hướng bền vững, bảo vệ môi trường, tăng kim ngạch xuất khẩu bằng cách gia tăng giá trị sản phẩm chứ không chỉ chạy theo số lượng.

Mối nguy mới cho sự cạnh tranh của ngành cá tra (Trung Chánh): Những áp lực bắt buộc từ bên ngoài tạo ra động lực mạnh mẽ để ngành cá tra Việt Nam thay đổi. Sự gia tăng sản lượng cá tra từ các nước như Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia và cả Trung Quốc cũng là một kiểu áp lực bên ngoài như vậy.

Doanh nghiệp “lướt sóng” hết… “sống”! (Lê Anh): Sau giai đoạn ồ ạt thành lập vào các năm 2016 và 2017, qua năm 2018 tình hình bắt đầu đảo chiều với số lượng doanh nghiệp bất động sản giải thể đã tăng đến 75% so với cùng kỳ. Đây có phải là tín hiệu xấu cho thị trường bất động sản?

Biển để làm gì? (Nhân Tâm): Biển Đà Nẵng hiện nay không còn là nơi “độc quyền” để người dân tắm nữa mà là nơi  để các doanh nghiệp ngang nhiên xả thải ra biển, bất chấp những răn đe và xử phạt của chính quyền.

Quên mất con người (Việt Linh): Tách biệt bản thân và nạn nhân, gián cách đồ tể và nạn nhân; phải vậy chăng mà những cái ác quy mô cứ ngang nhiên diễn ra, ngày càng vô cảm, tàn khốc?

Thước đo “văn minh” (Lê Minh Hoan): Mỗi chuyến đi là để học, học để về sửa mình, để răn mình. Muốn vậy thì đừng có sĩ diện, tự ái.

Nàng đi xa về nhà kể chuyện (Nguyễn Thị Thanh Xuân):  Đọc Á- Âu cách một cây cầu của Diễm Trang. Đọc nàng, chúng ta biết chắc con người ấy, vùng đất ấy đã làm nên những gì và chúng ta yên tâm khi thấy nhân loại bám rễ vào đời sống bằng những điều rất thực.

Cổ tích Lễ khai giảng và ngày tựu trường (Nguyễn Vũ Mộc Thiêng): Nghe tôi kể về những hoài niệm của lễ khai giảng và ngày tựu trường hồi… chưa xưa lắm,  các cháu học sinh ngày nay ganh tị.

Phạt Nga không dễ (Minh Đăng): Các biện pháp trừng phạt mới trong gói đầu tiên mà Mỹ áp dụng để chống lại Nga bắt đầu có hiệu lực. Nhiều chuyên gia cảnh báo thị trường tài chính toàn cầu và cả các nhà đầu tư Mỹ sẽ chịu những tác động khó lường của việc này.

Ăn trộm… thông cáo báo chí! (Nguyễn Vũ): Có lẽ nhiều người sẽ ngạc nhiên khi biết có những hãng tin chỉ “chuyên trị” thông cáo báo chí. Và đó là miếng mồi ngon cho bọn tin tặc!

Harari nói về thật giả (Nguyễn Vũ): Đúng là không có bữa trưa miễn phí cho ai. Muốn thoát khỏi gông kìm tin giả, phải động não và đầu tư cả thời gian và tiền bạc vào sự thật vì sự thật phải truy tìm còn tin giả nằm đầy khắp nơi.

Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung: chưa có dấu hiệu giảm nhiệt (Minh Đức): Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung sẽ tiếp tục căng thẳng bởi hai bên đều chưa nếm trải đủ những hậu quả tác động của các hành vi “tấn công”, để có thể tìm một cách tiếp cận khác, theo các chuyên gia.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012