Xát muối vào vết thương
Thứ Sáu,  21/9/2018, 14:55 

Xát muối vào vết thương

Minh Đức

(TBKTSG) - Thế là cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã tiến thêm một nấc quan trọng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vào đầu tuần này tuyên bố áp thuế 10% lên 200 tỉ đô la hàng hóa nhập từ Trung Quốc.

Mức thuế 10% này sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 24-9 và dự kiến tăng lên thành 25% vào đầu năm sau. Chưa hết ông Trump còn dọa nếu Trung Quốc trả đũa, ông sẽ đánh thuế tiếp lên 267 tỉ đô la hàng hóa, tức toàn bộ hàng hóa nhập từ Trung Quốc.

Thị trường chứng khoán Bắc Kinh giảm điểm phiên Thứ Hai đầu tuần vì những lo ngại về căng thẳng thương mại Trung - Mỹ.

Bất kể lời đe dọa này, phía Trung Quốc ngay lập tức trả đũa, tuyên bố sẽ đánh thuế ở mức 5% và 10% với hơn 5.200 loại hàng hóa trị giá 60 tỉ đô la mà nước này nhập từ Mỹ cũng bắt đầu từ ngày 24-9. Vì sao Trung Quốc không trả đũa ở mức tương xứng? Phía Trung Quốc giải thích hiện nay Mỹ đã áp thuế lên hai phần năm lượng hàng mua từ Trung Quốc nên nước này cũng đánh thuế lên chừng hai phần năm hàng mua từ Mỹ. Thật ra Trung Quốc cũng gần hết hàng mua từ Mỹ để đánh thuế. Năm ngoái Trung Quốc bán sang Mỹ 505 tỉ đô la và mua lại chỉ 130 tỉ đô la hàng hóa. Trước đó hai bên đã đánh thuế lên hàng hóa nhập của nhau với tổng trị giá 50 tỉ đô la Mỹ.

Trước khi có động thái đánh thuế “phủ đầu” như thế, chính quyền của Tổng thống D.Trump tuần trước lại có những động thái bất ngờ khi mời Bắc Kinh trở lại bàn đàm phán thương mại.

Nhật báo Phố Wall dẫn lời một quan chức Trung Quốc cho biết, Bắc Kinh sẽ từ chối lời mời nhưng thực tế cho thấy Trung Quốc đã gần như hết các chọn lựa khác. Lần này Trung Quốc chỉ áp thuế trả đũa lên 60 tỉ đô la hàng hóa nhưng giả thử Mỹ tiếp tục đánh thuế lên 267 tỉ đô la hàng hóa còn lại thì Trung Quốc chẳng biết làm gì để đáp trả!

Chính vì thế Thứ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Thụ Văn từng tuyên bố tại một cuộc phỏng vấn trước đó ở Geneva: “Để đàm phán thành công, không bên nào nên chĩa súng vào đối phương”.

Theo các nhà phân tích, sở dĩ Tổng thống D.Trump chơi bài “phủ đầu” với Trung Quốc bởi Mỹ có hai lợi thế lớn trong tình hình mới. Thứ nhất, sau khi áp đặt đợt thuế quan đầu tiên đối với hàng hóa nhập khẩu Trung Quốc, nền kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng mạnh, tỷ lệ thất nghiệp giảm và thị trường chứng khoán đang phát triển tốt. Ngược lại, tại Trung Quốc, thị trường chứng khoán đã giảm 20%, kinh tế có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại và các quan chức đang lo ngại làn sóng rút vốn của các nhà đầu tư nước ngoài để tránh bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ.

Trong vài tuần gần đây, phía Trung Quốc từ chỗ dọa sẽ trả đũa mạnh mẽ các công ty Mỹ đã thay đổi và tìm cách tạo điều kiện để họ ở lại. Tại tỉnh Quảng Đông, trung tâm sản xuất của Trung Quốc, chính quyền đang hứa hẹn những ưu đãi mới cho các nhà đầu tư nước ngoài để bù đắp bất kỳ tác động tiêu cực nào từ thuế quan của Mỹ.

Về phần mình, Tổng thống D.Trump dường như đang được khích lệ bởi những thành công trong đàm phán lại Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Mexico và Canada. Sau nhiều tháng đàm phán không hiệu quả, hai nước láng giềng của Mỹ đã bị sốc khi Washington quyết định đánh thuế thép và nhôm, đồng thời cân nhắc đánh thuế ô tô, một lĩnh vực xuất khẩu sinh lợi nhất của họ. Vì vậy, sau một thời gian gián đoạn đàm phán, cả Mexico và Canada đã trở lại bàn thương lượng. Mexico đã phải thừa nhận thẳng thắn rằng họ phải nhượng bộ để giữ quyền tiếp cận với đối tác lớn nhất của mình.

Có vẻ như, Tổng thống D.Trump quyết định áp dụng chiêu leo thang đó với Trung Quốc. Nhưng các cuộc đàm phán với Trung Quốc chắc chắn sẽ khó khăn hơn nhiều.

Song với Trung Quốc, Mỹ có vô vàn lo ngại trên bàn đàm phán, từ việc Trung Quốc yêu cầu các công ty nước ngoài phải chuyển giao công nghệ bắt buộc, tới việc Bắc Kinh trợ cấp cho các doanh nghiệp để giúp Trung Quốc nắm được vai trò dẫn đầu trong các ngành công nghiệp của tương lai.

Vì vậy, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ còn khó khăn và lâu dài. Đàm phán đã khó, vậy mà hai bên còn chưa thể cùng bước cùng bước vào ngồi chung bàn.

“Hai bên vẫn đang thiếu niềm tin”, Raymond Yeung, chuyên gia kinh tế tại Australia & New Zealand Banking Group ở Hồng Kông, được Bloomberg trích lời cho biết. Theo ông, những đe dọa đánh thuế của ông Trump như “xát muối vào vết thương” đã có giữa hai nước. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012