Chỉ mới cái tên thì chưa đủ
Thứ Hai,  8/10/2018, 07:59 

Chỉ mới cái tên thì chưa đủ

Tâm Dân

(TBKTSG) - Sự kiện ra mắt chính thức Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (CMSC) có thể được xem là tin tốt, ít nhất xét trên khía cạnh cải tổ mô hình quản lý nhà nước được khởi động từ cấp trung ương.

Một góc sân bay Nội Bài của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.

 

Chủ trương tách bạch chức năng sở hữu và chức năng quản lý của cấp bộ chủ quản, trả lại quyền chủ động kinh doanh cho doanh nghiệp, mặc dù đã được đề cập từ rất lâu, trải qua nhiều kỳ đại hội Đảng, nhưng có thể nói quá trình chuyển động trong thực tế diễn ra vô cùng chậm chạp, bị “mắc cạn” kéo dài, do không mạnh dạn dứt khoát từ bỏ tư duy quản lý cũ cũng như vẫn còn bị trói buộc bởi các nhóm lợi ích khác nhau.

Một tin tốt khác, đó là sự ra đời của CMSC đã chính thức gởi đi một thông điệp pháp lý rõ ràng đến các đối tác toàn cầu (chính phủ, doanh nghiệp) rằng Việt Nam đang nỗ lực định hướng nền kinh tế theo cơ chế thị trường hoàn thiện, tạo sân chơi bình đẳng cho mọi thành phần, hạn chế tối đa sự méo mó, biến dạng môi trường cạnh tranh.

Mô hình CMSC sẽ cho phép thay đổi về cung cách quản lý nhà nước nhằm tương thích với bộ nguyên tắc quản trị công ty của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế), tiến đến phù hợp với chuẩn mực kinh tế thị trường hiện đại”. Đây là vấn đề mang tính nguyên tắc (đôi khi bị chính trị hóa) trong quan hệ hợp tác với các nước có nền tảng kinh tế thị trường phát triển, nhất là đối với những đối tác lớn như Mỹ, châu Âu...

Cần sớm từ bỏ tư duy phân biệt vốn nhà nước hay vốn tư nhân, bởi lẽ suy cho cùng đều là vốn trong dân, hay nói khác đi đó là nguồn lực của quốc gia, tất cả phải hướng đến mục tiêu bảo tồn và phát triển bền vững.

Lâu nay nhiều doanh nghiệp của ta cũng vì lý do nhà nước sở hữu vốn, hoặc có tỷ lệ vốn cổ phần nhà nước chi phối đã gặp không ít bất lợi trong giao thương quốc tế vì dễ bị gắn cho cái mác ngầm được nhà nước bảo trợ, ưu đãi (vốn, lãi suất, thuế...), hoặc hưởng đặc quyền cạnh tranh...

Tất nhiên, chỉ với một cái tên thì sẽ không bảo đảm những thay đổi mang tính hiệu quả toàn cục cho khu vực doanh nghiệp nhà nước. Điều quan trọng nhất vẫn là đổi mới căn bản về tư duy và cách tân phương pháp hành động, bởi vì, ngay từ cái tên gọi “Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp” dễ dẫn đến tâm lý ngộ nhận rằng việc giẫm chân lên vết xe cũ sẽ là hiện tượng không sớm thì muộn ?

Cần sớm từ bỏ tư duy phân biệt vốn nhà nước hay vốn tư nhân, bởi lẽ suy cho cùng đều là vốn trong dân, hay nói khác đi đó là nguồn lực của quốc gia, tất cả phải hướng đến mục tiêu bảo tồn và phát triển bền vững.

Nếu không thoát ra khỏi cung cách quản lý mệnh lệnh, quan liêu, xa rời thực tiễn hội nhập, chắc chắn CMSC sẽ không giống như một bộ chủ quản như trước đây mà có nguy cơ biến thành một “siêu bộ đa chủ quản”, với nhiều tầng nấc trung gian, dễ sa vào mê hồn trận báo cáo, thỉnh thị, xin - cho liên tục. E rằng các doanh nghiệp sẽ không còn đủ thời gian và cơ hội để triển khai những chiến lược kinh doanh của mình.

Sứ mệnh lớn nhất của CMSC không đơn giản là bảo tồn và phát triển vốn nhà nước. Điều quan trọng hơn là CMSC góp phần xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh hiện đại, hiệu quả, hỗ trợ tiến trình hội nhập cho toàn bộ nền kinh tế. Trong đó nhà nước “đóng vai trò chủ sở hữu có hiểu biết và tích cực, xây dựng chính sách sở hữu rõ ràng và nhất quán, đảm bảo việc quản trị doanh nghiệp nhà nước được thực hiện một cách minh bạch và có trách nhiệm với mức độ chuyên nghiệp và hiệu quả cần thiết” (theo OECD).

Thông thường một khi quy mô, trình độ phát triển còn thấp thì chủ sở hữu thường đảm nhiệm luôn vai trò chủ doanh nghiệp. Nhưng khi đạt đến sự phát triển tương đối cao, người chủ sở hữu sẽ chủ yếu tập trung vào vai trò định hướng chiến lược và tuyển chọn nhân sự cấp cao điều hành. CMSC đang được kỳ vọng lớn, là nơi hội tụ tinh hoa nhân lực tâm huyết và chuyên nghiệp.

Với 7 tập đoàn và 12 tổng công ty, tổng giá trị tài sản hơn 2,3 triệu tỉ đồng (tương đương 100 tỉ đô la Mỹ), được chính phủ giao cho CMSC trực tiếp làm đại diện chủ sở hữu. So với quy mô GDP kinh tế Việt Nam khoảng hơn 200 tỉ đô la, đây thực sự là một tài sản rất lớn, đặt ra cho CMSC những thách thức “ngàn cân” về mặt chức trách quản lý. Gánh nặng này chỉ được giải tỏa một khi CMSC chủ động tham mưu cho chính phủ thực hiện ngay việc tinh gọn tối đa danh mục, quy mô khu vực doanh nghiệp nhà nước, đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa, sử dụng triệt để công cụ thị trường và sức mạnh xã hội hóa để nâng cao hiệu quả quản lý vốn. Nếu được như vậy, chắc chắn sẽ là tin tốt lành cho toàn bộ nền kinh tế.

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012