Cao hứng bên sông
Thứ Tư,  7/11/2018, 07:36 

Cao hứng bên sông

Việt Linh

(TBKTSG) - Bạn đi du lịch Budapest theo con sông Danube, phân đôi thủ đô Hungari thành bên Buda và bên Pest. Đi dạo dọc sông bên Pest, đến gần tòa nhà Quốc hội, bạn sẽ thấy hàng trăm chiếc giày ngổn ngang ở sát cạnh bờ sông. Đến tận nơi, bạn mới biết đó là những đôi/chiếc giày đúc bằng gang, được gắn chặt lên mặt đá.

Giày đúc bằng gang trên bờ kè sông Danube.

Đó chính là một tượng đài về diệt chủng người Do Thái, nhắc nhở sự kiện xảy ra trong Thế chiến thứ hai, vào năm 1944-1945: Một tổ chức phát xít Hungari đã tập trung người Do Thái tại bến sông Danube, bắn giết họ ngay sát bờ sông để thi thể họ cuốn trôi theo dòng nước.

Sự kiện này có hai chi tiết được ghi tạc: Trước khi hành quyết, bọn phát xít đã cột từng cặp hai người Do Thái vào nhau, chỉ bắn một rồi xô cả cặp xuống sông - một chủ trương diệt chủng tiết kiệm từng viên đạn (!). Trước khi giết người Do Thái và đẩy xác cho dòng nước, bọn phát xít buộc nạn nhân cởi giày để lại trên bờ - một phương thức hôi của Do Thái.

Sáu mươi đôi/chiếc giày gang trên 45 mét bờ kè sông Danube - là công trình điêu khắc do Can Togay và Gyula Pauer sáng tác, được thực hiện năm 2005. Tượng đài về diệt chủng người Do Thái này luôn luôn có khách viếng thăm, và luôn luôn có những bông hoa tưởng nhớ...

Hè trước, nhân sang Budapest du lịch, một phụ nữ trẻ người Việt cũng được hướng dẫn tham quan khu vực nổi tiếng này. Khi đến nơi, như mọi người, cô xem xét, mân mê những chiếc giày đúc bằng gang, rồi, không như mọi người, cô khom xuống cởi chiếc giày của mình, đặt nó bên cạnh các chiếc giày của tượng đài lịch sử. Phấn khích hơn, cô rút máy chụp ảnh, lùi ra vài bước ngắm nghía chỉn chu, trước khi bấm máy với gương mặt khá tâm đắc. Nhiều người trong đoàn áy náy hỏi nhau không biết cô em nghĩ gì ngay khi chụp bức ảnh này. Và, sau đó, khi khoe hình với bạn bè trên Facebook, không biết cô dùng những câu chữ nào....

Người viết chợt nhớ câu chuyện không vui này, nhân thành phố gần đây rộ lên chuyện vài nhân vật nổi tiếng trong làng giải trí ký tên mình lên bức tranh đẹp - nhưng - đã - được - bán cho tổ chức từ thiện. Tương tự chiếc giày của cô em kia bên những chiếc giày lịch sử ở sông Danube, người viết tự hỏi không biết các nghệ sĩ tên tuổi kia nghĩ gì khi phóng bút lên bức tranh rất đẹp về đủ nghĩa? Cao hứng, có lẽ là câu trả lời khoan dung nhất. Rằng trong khoảnh khắc bị “lịch sử” kích động người ta dễ thiếu thận trọng. Nhưng tác giả Diên Hải đã rất đúng khi kết luận trong một bài báo: “Cũng là cách ghi dấu vào lịch sử, nhưng từ đó người ta biết được anh là ai”. 

TIN BÀI LIÊN QUAN
Chia sẻ:
   
CÙNG CHUYÊN MỤC
Giấy phép Báo điện tử số: 2302/GP-BTTTT, cấp ngày 29/11/2012